شروین طاهری
«یک دروازه‌بان به این خاطر یک دروازه‌بان است چون نمی‌تواند فوتبال بازی کند».
«یک دروازه‌بان به این خاطر یک دروازه‌بان است چون نمی‌تواند فوتبال بازی کند».این جمله‌ای است مشهور و در عین‌حال دردسر‌ساز از رودگولیت در توجیه اینکه چرا او با افزایش حضور دروازه‌بان‌ها در جریان مسابقات مخالفت می‌کرد. اما اگر بخواهیم یک کاربرد دیگر برای این تئوری در نظر بگیریم درباره یک «دفاع راست» است که به این خاطر
«دفاع راست» شده چون نمی‌تواند در پست‌های دیگر تیم بازی کند. اما این قیاس شاید در برخورد اول غیرمنصفانه به نظر برسد بویژه که دفاع راست یکی از محبوب‌ترین پست‌های فوتبال برای همه آنهایی است که فوتبال بازی کرده‌اند و عاشق تماشای فوتبال هستند و تازه شاهد سرنوشت‌سازی روز افزون مدافعان راست در نتیجه بازی‌ها هستیم که نماد آن مایکون، دنی‌آلوس و کافو 3 دفاع راست برزیلی هستند. گلی که هفته پیش توسط مایکون و از زاویه‌ای کاملا کور، قفل دروازه کره‌شمالی را گشود بهترین و آخرین گواه حقانیت پست دفاع راست است.
این اثرگذاری دفاع راست‌ها مسبوق به سابقه هم هست. یکی از بارزترین گل‌های تاریخ جام‌جهانی روی ضربه مهلک دفاع راست برزیل در فینال جام‌جهانی 1970 شکل گرفت. گل چهارم و تیر خلاص برزیلی‌ها به ایتالیایی‌های نگونبخت. گلی که نه تنها شکل و شمایل تثبیت شدنش (به قول سرهنگ علیفر، گزارشگر فوتبال باستانی تلویزیون) که حتی ساز و کار پایه‌گذاری‌اش هم منحصر به فرد، چشم نواز و غیر عادی بود. دفاع وسط تیم سامبا «کلود والدو» 4-3 ایتالیایی را دریبل کرد و تا جناح چپ تیم خودشان پیش رفت و حرکت منجر به گل را پایه گذاشت تا اینکه توپ با حداقل سرعت انتقال حتی نسبت به سرعت پایین فوتبال در دهه 70، در پشت هجده‌قدم آتزوری زیرپای پله‌ای افتاد که در همان بازی با ابر‌گل‌هایش تا همانجای کار یکه قهرمان فینال جام 70 و یگانه اسطوره عالم توپ گرد در آستانه فتح سومین جام‌جهانی و فتح همیشگی جام ژول ریمه محسوب می‌شد. پله که داشت برای خودش قدم می‌زد، توپ را در عرض
هجده قدم به جناح مخالف یعنی جناح راست قل داد تا کارلوس آلبرتو حرکات نرم و ابریشمین هم تیمی‌هایش را با ضربه‌ای مهلک از جنس آهن و پولاد تکمیل کند و توپ را به قعر دروازه ایتالیا بفرستد.
نحوه حرکت کارلوس آلبرتو به سمت توپ در حال قل خوردن در گوشه چپ هجده‌قدم ایتالیا یکی از جذاب‌ترین حرکات تاریخ جام را پدید آورد. دورخیزی پلنگ‌وار، درست مثل شتاب گرفتن یک چیتا و جهیدن و در نهایت به چنگ آوردن شکار. توپچی چالاک تیم سامبا (که این روزها برعکس دیروز با شکم و چربی معتنابهی حتی در راه رفتن عادی هم نفسش به شماره می‌افتد و این همان صحنه‌ای است که از او به‌عنوان سرمربی 4- 3 سال پیش تیم‌ملی آذربایجان در تهران دیدیم) حرکتی با شتاب فزاینده تدریجی به سمت توپ آغاز کرد که دست آخر در لحظه بیشینه شتاب حرکت خود، با بهترین تایمینگ ممکن، با پای راست درست به وسط توپ کوفت و توپ را با قوسی نامحسوس و با کم‌ترین ارتفاع ممکن از سطح زمین به گوشه مخالف دروازه ایتالیا کوبید. «اريك كانتونا» اسطوره فرانسوی در وصف این گل می‌گوید: «یک هنرمند از نگاه من، کسی است که بتواند یک اتاق تاریک را روشنایی ببخشد. من هرگز تفاوتی نمی‌بینم میان پاس پله به کارلوس آلبرتو در فینال جام جهانی 1970 و شعر آرتو رامبوی جوان که می‌سراید. «طناب‌ها از این گنبد به آن گنبد و حلقه‌های گل از این پنجره تا آن پنجره!»
اما اصالت و حقانیت پست دفاع راست حتی پیش از این با الگوی بی‌بدیلی که جیاچینتو فاکتی ارائه داد ثابت شده بود.
او از کاتاناچوی «الینو ارارا» در اینترمیلان برخاست و مایه نجات این سیستم تمام‌دفاعی شد.
نقش او در اینتر دوران «ارارا» همانقدر حائز اهمیت بود که نقش مایکون در اینتر عصر مورینیو، اما حتی مهم‌تر، فاکتی تصویری جدید از دفاعی ساخت که به طور مستمر در جریان حمله و دفاع در دو سر زمین نقش آفرینی می‌کند. تا پیش از او فوتبال در تکاپوی مدرن شدن بال‌های زیادی با سبک‌های مختلف نفوذ از برش گرفته تا دور زدن و از دریبل مستقیم تا سانتر‌کننده‌های قهار بریتانیایی به خود دیده بود ولی حتی در فوتبال جزیره که نخستین مدافعان کناری کلاسیک پا به عرصه گذاشته بودند، هنوز بال دفاعي «Winger back» یک تعریف جامع و مانع نداشت. اما اسطوره فقید نرآتزوری این خلأ را پر کرد. لیلیان تورام فرانسوی که خود نمادی از تکامل بال دفاعی راست در جام‌جهانی بوده و با آن 2 گل به یادماندنی‌اش در نیمه‌نهایی جام 98 به کرواسی در فوتبال ماندگار شده است چند سال پیش در رثای مرگ فاکتی، مدیر اجرایی وقت اینترمیلان گفت: «خیلی‌ها بکن‌باوئر آلمانی را سمبل یک دفاع کامل می‌دانند ولی از نظر من این سمبل فاکتی بزرگ بود. هرکس که در فوتبال ایتالیا رشد کرده باشد حرکات او را به چشم یک الگوی مقدس نگاه می‌کند.
در کالچو دفاع‌های دیگری هم بودند که مثل فاکتی اسطوره شوند اما او خدمتی به فوتبال ایتالیا کرد که تا امروز هم می‌توان آن را احساس کرد.» اهمیت آقای دفاع راست کالچو در این بود که با حرکاتش به موازات خط طولی در جناح راست، خاصیت جمع و باز شدن مداوم سبک دفاعی کاتاناچو (یا همان اصطلاح گاژمان و دگاژمان) را معنا می‌کرد. او در هنگام جمع شدن تیم نقش کلید دروازه تروا را داشت و در هنگام ضد‌حملات به مثابه یک اسب تروایی، که البته چالاک و پرسرعت بود نه صامت و ثابت، عمل می‌کرد. بی‌دلیل نیست که از زمان او فوتبال ایتالیا و بویژه نرآتزوری همواره مهد پرورش بزرگ‌ترین بال‌های دفاعی راست و چپ بوده است: کافو، زانتی، مالدینی، تورام، زامبروتا و...
اما هفته پیش مایکون برگ زرین دیگری به تاریخ باشکوه دفاع راست‌های جام‌جهانی افزود. گل او نجات‌بخش فوتبال سامبا در مقابل یک حریف جنگنده تمام دفاعی بود که با چنگ و دندان از دروازه‌اش دفاع می‌کرد. شاید در آن لحظات که سرنوشت بازی برزیل – کره‌شمالی درست پشت خط هجده قدم کمونیست‌ها گره خورده بود، ضربه پای راست نیمه اتفاقی او از زاویه کور لبه راست هجده قدم تنها موهبتی بود که طلایی‌پوشان را از یک بحران جدی نجات می‌داد. شاید برای همین بود که پس از گل او شادی نکرد و در عوض اشک ریخت. در آن لحظه به نظر می‌رسید روح مدافعان راست اساطیری جام مثل فاکتی، کارلوس آلبرتو و زانتی آرژانتینی در پای راست مایکون حلول کرده بود. او ضربه‌ای را زد که بار دیگر حقانیت هم پستی‌هایش را به اثبات رساند.