درگذشت استاد درويش خان - 1305
اولین آهنگساز
82 سال پیش در چنین روزی غلامحسین درویش معروف به درویش‌خان از موسیقیدانان بنام ایران روی در نقاب خاک کشید. حاجی بشیر، پدرش، به دلیل علاقه به موسیقی غلامحسین را هم در این وادی انداخت. او بعد از اینکه سه تار را به او یاد داد او را به دارالفنون برد تا غلامحسین خط موسیقی، نواختن شيپور و ضرب طبل کوچک را زیر نظر لومر یاد بگیرد که دسته موزيك این مدرسه نخستین حضور درويش در یک گروه موسيقي بود. استعدادش را در مدرسه به حدی نشان می‌داد که او را به دربار راه می‌دادند تا نواختن نوازندگان را ببیند و بشنود اما اولین استاد خصوصی‌اش که از غلامحسین یک «درویش‌خان» ساخت، آقا ميرزا حسينقلي بود که به غلامحسین کمک کرد فنون موسیقی‌اش را تکمیل کند و در نواختن تار و سه‌تار ماهر شود.از آنجا بود که درویش‌خان اولین تحولات موسیقی را آغاز کرد. آواز را که تا آن زمان بدون ضرب و طولانی ادا میشد خلاصه کرد و به صورت ضربی درآورد و در کنار درآمد که پیش از آواز نواخته میشد قطعه ضربی پيش درآمد را هم ابداع کرد، ایده‌ای که بعد از او از سوی همه موزیسین‌های کلاسیک ایران ادامه پیدا کرد. او پیش‌درآمد را از فرم اورتور غربی الهام گرفت منتها نوع پرداخت و شكل‌دهی پیش‌درآمدهای درویش‌خان مستقل از آنچه بود که اورتور غربی به او داد. دیگر اینکه تا آن زمان، تار پنج سیم داشت، 2 سیم سفید، 2سیم زرد و یک سیم بم. درویش‌خان از روی فرم سه تار سیم دیگری هم به تار اضافه کرد و از آن وقت بود که تار، شش سیمی شد. در آن زمان موسیقیدانان زیاد در بند آهنگسازی نبودند و متناسب با شرایط فرهنگی و اجتماعی تعدادی تصنیف را به طور همزمان با شعر و آهنگ خلق می‌کردند اما درویش‌خان با اینکه شاعر نبود اما روی اشعار دیگران آهنگ ساخت كه در آن روزگاران شناخته شده نبودند ضمن اینكه ساخت موسیقی بی‌كلام نیز پس از وی رونقی بسزا یافت. به همین دلیل او نخستین كسی است كه در موسیقی سده اخیر پس از قرن‌ها سكوت، با ذوق و دانش موسیقایی‌اش باب آهنگسازی را در موسیقی ایرانی گشود. درویش‌خان از نخستين هنرمنداني بود كه براي برگزاری كنسرت موسيقی ايرانی به اروپا رفت و آنجا اولين صفحات موسيقی ايرانی را ضبط كرد. شب چهارشنبه داشت از منزل یکی از دوستان به خانه برمی‌گشت که درشکه‌اش با اتومبیلی که از شمال خیابان امیریه به سمت جنوب خیابان می‌رفت برخورد کرد.اسب‌ها زخمی شدند و هیچ آسیبی به درویش‌خان نرسید اما ترس و اضطراب آن تصادف درویش‌خان را یک‌هفته روانه بیمارستان کرد و همانجا درگذشت.
درگذشت مظفرالدین شاه – 1324
شاه فرنگی
105 سال پیش در چنین روزی مظفرالدین شاه قاجار 10 روز پس از امضای قانون مشروطیت یا همان قانون اساسی (ترجمه قانون اساسی بلژیك) در 54 سالگی براثر بیماری سل درگذشت. او پس از قتل پدرش ناصرالدین شاه در 1275 تاج روی سر گذاشت. 35 سال در تبریز دور از همه تحولاتی که در «مملكت محروسه» اتفاق می‌افتاد، ولیعهد بود و تجربه اداره خودش را هم نداشت چه برسد به مملکت. مقام‌های كشوری و لشكری که عمدتا در عصر محمد شاه، ناصری و مظفری از یک تیرو طایفه بودند و سر از هیچی در نمی‌آوردند، مانند شاه فقط در فکر بالا بردن آمار ساکنان حرمسرا بودند و در این راه بیشتر وقت‌شان را به رقابت و دشمنی با هم می‌گذراندند. در چنین شرایطی روس‌ها و انگلیسی‌‌ها حسابی از آنها سواری می‌گرفتند و این شده بود که دنیا پیشرفت می‌کرد و ما پسرفت. اولین سفرش در 1279هیچ تاثیر سیاسی و اقتصادی نداشت جز واگذاری امتياز نفت جنوب به ويليام ناكس دارسي سرمايه‌‌دار انگليسي به مدت 60 سال تا مخارج سفر بعدی در بیاید. 2 سال بعد شاه، هوس سفر ديگري به فرنگ كرد که به قیمت یک وام 10 ميليون روبلی از روسيه و دادن امتياز در شمال ايران به روس‌ها تمام شد. برای سفرسوم روس‌ها و انگليسي‌ها ديگر حاضر نبودند به ايران وام بدهند. پس دربار عوارض گمرکی را افزایش داد و فشار به بازرگانان، نارضايتي همگانی را افزایش داد و زمينه براي قيام عمومي در ايران شکل گرفت. شاه پس از بازگشت از سفر سومش وقتی اوضاع مملکت را دید، در بستر بيماري ناچار فرمان مشروطيت را امضا كرد و 10 روز بعد درگذشت.
قتل «کندي» در دالاس - 1963
حادثه در دالاس
45 سال پیش در چنین روزی جان اف كندي، سي و پنجمين رئيس‌جمهوري آمريكا هنگام عبور با خودروی روباز از خيابان‌هاي شهر دالاس از داخل ساختمان يك مدرسه به‌وسیله جک روبی هدف گلوله قرار گرفت و كشته شد. نخستین رئیس‌جمهور کاتولیک ایرلندی‌تبار که جنگ 15 ساله ويتنام را آغاز کرد و تخم دشمنی آمریکا با فيدل كاسترو را كاشت فردي ترقي‌خواه و با تفکرات چپ بود. او در حرف‌هایش مانند قریب به اتفاق حاکمان آمریکا از برقراري يك صلح پايدار و خلع سلاح واقعي و رعايت تمام‌عيار حقوق بشر حرف می‌زد اما در باطن چنین چیزی نبود. او محمدرضا پهلوی را به انجام اصلاحاتي در ايران وادار کرد؛اصلاحاتی که شاه به آنها انقلاب سفيد می‌گفت. کندی به شاه گفته بود که «راه پيشرفت ايران اين است که مواردي از اصلاحيه قانون اساسي آمريکا معروف به «بيل آو رايتز» را به صورتي در قوانين ايران بگنجانيد.» اصلاحات پیشنهادی کندی باب بسیاری از بدبختی‌های کشور را باز کرد که دامنه‌اش تا پس از انقلاب هم ادامه داشت. کندی قول یک سازش بزرگ واقعي و همه‌جانبه با شوروي را داده بود که به دلیل به درازا کشیده شدن و حجم انتقادهایی که از وی میشد او این وعده را به دوره دوم رياست جمهوري‌اش موكول کرد. البته کندی برخلاف سیاست خارجی در سیاست داخلی تا حدی موفق بود. او با فقر در جامعه آمريكا مبارزه واقعی كرد و با برنامه‌ریزی اقتصادی تا حدی توانست رضایت همگانی را در جامعه آمریکا به ارمغان بیاورد. همیشه می‌گفت: «فقط نگوييد كه دولت براي ما چه كرده، گاهي هم از خود بپرسيد كه خودتان براي كشور چه كرده‌ايد؟».
محمد گرشاسبي