منيژه خسروي
امروز، دوم آبانماه، سالروز تولد جلال آل احمد، داستاننویس مطرح کشورمان است؛ شخصیتی که اغلب نویسندگان و فیلمسازان بهگونهای تحت تاثیر نوشتههای او بوده و هستند، ولی با این وجود زندگی و شخصیت وی هنوز دستمایه فیلمسازان برای ساخت آثار سینمایی یا تلویزیونی نشده است. در این میان باید پرسید به راستی چه عاملی موجب میشود فیلمسازان ما کمتر سراغ چهرههای شاخص ادبی بروند؟ چرا ما هنوز شاهد فیلمی درخور و مناسب شخصیتهای ادبی نیستیم؟
وقتی فیلمسازی مانند کمال تبریزی به زعم بسیاری از اهل فن، در ساخت زندگی «شهریار» ناموفق عمل میکند، علت آن را در کجا باید یافت؟ یا چرا فیلم زندگی نیمایوشیج تا این حد نازل و در سطح پایین است؟ شاید حرفهای ابوالفضل جلیلی بتواند بخشی از این پاسخها باشد. او مدتهاست قصد دارد براساس زندگی جلال آلاحمد یک فیلم تلویزیونی تولید کند. جلیلی عمدهترین دلیل تعویق در ساخت این پروژه را نرسیدن به یک فیلمنامه خوب و مناسب عنوان کرده و گفته است: تا زمانی که خودم با فیلمنامه ارتباط برقرار نکنم هرگز برای ساختنش اقدام نخواهم کرد. البته هنوز جلیلی در مرحله نگارش فیلمنامه است و تا ساخت فیلم و دیده شدنش فاصله زیادی وجود دارد.
به هر روی ترسیم چهرههای تاثیرگذار در فیلم و سریال، کار مشکل و حساسی است که اگر حق مطلب درست ادا نشود چه بسا به مخدوش شدن یک شخصیت و چهره مثبت وی منجر شود و این همان نکته ظریف و حساسی است که تولیدکنندگان این آثار باید بیش از همه به آن توجه داشته باشند. این حساسیت وقتی دوچندان میشود که بدانیم بیشتر آثاری که قرار است برای شخصیتهای ادبی تولید شوند، در قالب تلهفیلم هستند و متاسفانه تلهفیلمها دارای کارنامهای نه چندان موفقاند.
با این حال تلاش تلویزیون در تصویر کردن بزرگان ادب وهنر قابل ستایش است. سیما از مدتها پیش ساخت تعدادی تلهفیلم با عنوان «ستارگان خاموش» را در دستور کار خود قرار داده است.
«ستارگان خاموش» دربرگیرنده پنج تلهفیلم است که به تهیهکنندگی علی لدنی درباره تعدادی از مفاخر ادبی در گروه ادب و هنر شبکه 2 سیما تولید میشود. پروین اعتصامی، میرعماد، دکتر معین، علی اکبر دهخدا و جلالآلاحمد مدنظر این تهیه کننده است تا در فاز اول تولید شوند و در فاز بعدی سراغ شخصیتهای دیگری برود. از این میان محمدرضا ورزی، تولید فیلم «دهخدا» را به پایان رسانده و فریدون حسنپور بنا به دلایلی از ساختن پرویناعتصامی انصراف داده است.
امیدواریم حاصل این ایده ارزشمند در جهت معرفی و ارتقای جایگاه اجتماعی شخصیتهای فرهنگی باشد نه تخریب چهره آنها و امیدواریم پردههای سینما هم روزی مزین به تصویر بزرگانمان شوند.
چه خوب است فیلمسازان ما که مدام از فقر سوژه و فیلمنامه دم میزنند، زندگی و آثار بزرگان ادب که نه فقط در حرف بلکه به واقع افتخار و شاهنامه ایرانیان است را فراموش نکنند.