سالهاست که از خلق آثار فاخر انقلابی توسط چهرههای ارزشمند انقلاب اسلامی گذشته است و متأسفانه بازار کتابهای امروز از توليد چنین آثاری فاصله گرفته است. به همین دلیل مدتی است در محافل ادبی بحث خلق آثار شایسته و فاخر انقلاب اسلامی با یک سوال مهم همراه است و آن اینکه آیا نسل امروز قادر به خلق چنین آثاری هست یا نه؟ محمدرضا ترکی در گفت و گو با مهر به بخشی از این سوال پاسخ داده است. در زیر دیدگاههای این نویسنده و شاعر را که به صورت یادداشت تنظیم شده است میخوانید. همچنین گروه فرهنگی از دیدگاههای مخالف و موافق براي درج در همين صفحه استقبال میکند.
کمتر اثری را در ادبیات امروز ایران میتوان یافت که بهطور مستقیم و غیرمستقیم از حوادث و فراز و فرودهای سالیان اخیر تاثیر نپذیرفته باشد. ادبیات امروز را نمیتوان بدون در نظر گرفتن تاثیر انقلاب در 30 سال اخیر ارزیابی کرد؛ چراکه عموماً حوادث سیاسی بیشترین تاثیر را بر جریانهای ادبی میگذارند و هر دگرگونی که در عرصه سیاسی و اجتماعی رخ میدهد، بویژه اگر در شکل انقلاب باشد، قطعاً تاثیراتش را بر عرصههای فرهنگی از جمله ادبیات نمودار میکند. البته این تاثیرگذاری همیشه آنی نیست و برای بررسی تاثیر واقعهای به این عظمت باید به اصطلاح «فاصلهای جمالشناسانه» با آن برقرار کرد.
اگر کسی در بطن یک رویداد و در متن گرد و غبار آن باشد یا به عکس، فاصله بعیدی از آن داشته باشد، توان درک آن واقعه و تاثیراتش را به طور واقعی ندارد، پس باید برای درک ابعاد مختلف یک اثر یا یک رویداد، فاصلهای منطقی با آن پدیده داشته باشد. به عنوان مثال میتوان گفت شعر نیما نتیجه اساسی انقلاب مشروطه و رسیدن امواج ادبیات امروز جهان به ادبیات ایران بود و بسیاری از آثاری که در متن حوادث مشروطه تولید شدند، از لحاظ سبک و شیوه هنوز وامدار دورههای قبل از آن بودند. اگر با این نگاه به سراغ انقلاب اسلامی بیاییم، به نظر میرسد تاثیرات بنیادین انقلاب بر ادبیات، در عین ارزشمند و ماندگار بودن بسیاری از آثار این روزگار، هنوز تحقق نیافته است. من معتقدم برای خلق و درک آثار ادبی جدی و اساسیتر ناشی از انقلاب، هنوز باید منتظر ماند. تاثیر انقلابهای سیاسی و اجتماعی بر ادبیات و پیدایش سبکها و شیوههای ادبی، تاثیری حتمی و گریزناپذیر است اما همواره آنی و شتابزده نیست زیرا اساساً پدیدههای فرهنگی زمانبر هستند و پس از فرونشستن غبار حوادث بروز میکنند.
پرداختن به هر کدام از حوزههای ادبی در 30 سال اخیر از جمله ادبیات کودک و نوجوان، طنز، ترجمه، ادبیات نمایشی، نقد ادبی، داستان و ادبیات ژورنالیستی نیازمند نگاه موشکافانهتری است. باید داراییهای امروز و دیروز و فراز و فرودهای همه این عرصهها را در سالهای اخیر به دقت و بدون تعصب و یکسونگری بررسی کنیم تا ببینیم اکنون و پس از گذشت 30 سال در هر یک از این زمینهها در چه جایگاهی ایستادهایم.
در پايان بايد گفت،از دلنوازترین پدیدههای سالهای اخیر حضور پرشمار و امیدبخش جوانها و جوانترها در عرصه ادبیات است.