حمزه امجديان:
رودکی، شاعر بزرگ پارسی‌گوی، از جمله شخصیت‌هایی است که به پیشنهاد یونسکو امسال مورد توجه محافل ادبی جهان است و در سال‌جاری برای بازشناسی و بررسی ابعاد مختلف زندگی و شعر و اندیشه این شاعر بزرگ زبان فارسی محافل و مجالس متعددی برگزار می‌شود.
ابوعبدالله جعفربن محمدبن حکیم‌بن عبدالرحمن‌بن آدم معروف به رودکی که او را استاد شاعران و مقدم شعرای عجم خوانده‌اند،به گفته عوفی«مولد او رودک سمرقند بود و از مادر نابینا آمده، چنان ذکی و تیز فهم بود که در هشت‌سالگی قرآن را تمامت حفظ کرد و قرائت بیاموخت و شعر گفتن گرفت و معانی دقیق می‌گفت، چنان که خلق بر وی اقبال نمودند و رغبت او زیادت شد و او را آفریدگار تعالی آوازی خوش و صوتی دلکش داده بود».
از تاریخ ولادت رودکی و کیفیت تحصیلات او اطلاعی در دست نیست؛ ظاهراً در اواسط قرن سوم به دنیا آمده و در سال 329 هجری قمری درگذشته است. درباره اشعار او، اقوال مختلف است. حداقل اشعار او را به صد هزار بیت تخمین زده و برخی تا حدود یک میلیون و 300 هزار بیت گفته‌اند اما اکنون از آن همه اشعار جز چند قطعه و قصیده که در کتب قدیم نقل شده و بعضی ابیات پراکنده که در جنگ‌ها و کتب لغت و تذکره‌ها آمده است چیزی در دست نیست. مهم‌ترین اثر رودکی که اکنون جز ابیات پراکنده‌ای از آن باقی نمانده کلیله و دمنه منظوم است.
رودکی غیر از منظومه کلیله و دمنه، مثنوی‌های دیگري نیز داشته است که از جمله یک مثنوی به بحر متقارب و یک مثنوی به بحر خفیف که از آنها ابیاتی پراکنده در دست است. غیر از مثنوی، رودکی به انواع دیگر شعر از قبیل قصیده و قطعه و غزل و رباعی توجه داشته و در هر یک از قالب‌های مذکور اشعاری از او به جامانده است. در مدح و مدیحه‌سرایی رودکی همین کافی است که نخستین کسی که ساختن قصائد کامل و تمام را با مدح و دعا معمول کرد، رودکی است و دیگران در این باب همه تابع او شمرده می‌شوند و او همچنین که در بسیاری از ابواب شعر پیشوای گویندگان قدیم بود، در این فن هم راهنمای آنان بوده است. در مدح نیز بیشتر به همان که در سخنش
«لفظ هم خوب و هم به معنی آسان» باشد قناعت می‌کند و در جست‌وجوی صنعت و تکلف نیست. مرحوم فروزان فر، او را نخستین شاعری می‌داند که «شعرهای پخته بسیار گفته و شعر فارسی به واسطه او کمال یافته است».