مسعود میر:
خرید سوغات را باید یکی از آداب خوشایند سفر دانست که هم از نظر فرهنگی و هم از منظر تجاری قابل تامل است. سند سوغات را هم باید به نام تولید و خرید محصولاتی زد که در نقاط مختلف تولید می‌شود و به‌عنوان محصولات تولیدی و البته خاص هر منطقه به فروش می‌رسد.سوغات سفر خانه خدا اما برای ایرانی‌ها حکایت دیگری دارد؛ حکایتی از جنس خرید محصولات بی‌کیفیت، بی‌ارزش شمردن پول ایرانی و هزار مشکل کوچک و بزرگ در حمل و بارگیری این سوغات‌های بی‌خاصیت.
چمدان اول:
«زائران می‌توانند بر اساس ماده 31 آيين‌نامه اجرايی قانون مقررات صادرات و واردات حداكثر تا سقف ارزش 80 دلار كالای مجاز را بدون پرداخت حقوق ورودی وارد كنند.» این آیین نامه را باید در واقع اتمام حجت قانونی از جنس سوغات با زائران قلمداد کرد که بر اساس آن باید داستان سوغات و کالای سوغاتی سر و شکل مناسب به خود بگیرد. گمرك ايران البته همزمان با وضع قانون محدودیت به همراه داشتن کالا یک تبصره هم لحاظ کرده که بر اساس آن اگر كالاهای ورودی همراه حجاج مازاد بر 80 دلار باشد و البته جنبه تجاری هم نداشته باشد باید با پرداخت حقوق گمركی و 2 برابر سود بازرگانی ترخيص شوند. بر اساس این قانون انواع تلويزيون، ضبط صوت‌های بزرگ، چرخ خياطی، جاروبرقی، ماشين ظرفشويی، انواع يخچال فريزر، آبگرمكن، اجاق گاز، دوچرخه، كالسكه بچه، فرش ماشينی و موكت، ماشين بافندگی، چينی‌آلات، موتور برق، كولر گازی و كالاهايی از اين نوع جزو كالاهای همراه زائران محسوب نمی‌شود و زائران بايد
از خريد آن خودداری كنند.
حرف بار:
«مديرکل سازمان حج و زيارت مازندران گفت: سالانه بيش از 500 ميليارد ريال سوغات توسط حجاج مازندران از عربستان خريداري مي شود». همین یک خبر می‌تواند ولع زائران ایرانی برای خرید در عربستان را به خوبی نشان دهد.هر سال زائران ایرانی به مکه می‌روند و باوجود سفارش‌های مکرر باز هم رونق را به بازار کالاهای نامرغوب هدیه می‌کنند.امسال هم 104 هزار زائر ایرانی در حالی قصد زیارت کرده و به مکه عازم شده‌اند که باز هم داستان بازار گردی حجاج ایرانی تکرار شده است.اجناس چینی که بازارهای ایران را فتح کرده در عربستان هم حرف اول را می‌زند و زائران ایرانی بی‌توجه به این موضوع در حالی پای این اجناس پول می‌ریزند که نفس سوغات که همان خرید اجناس محلی و به قولی ویژه مناطق مختلف است هم در این خرید کورکورانه از بین رفته است.
حالا بماند که فروشندگان سعودی از این ذوق ایرانی‌ها برای خرید سوء استفاده می‌کنند و مدتی است که دیگر مثل گذشته نه به خریدار ایرانی احترام می‌گذارند و نه پول ایرانی را قبول می‌کنند.
سوغات بی‌احترامی:
عادت بد را می‌توان فراموش کرد و پلک زد اما وقتی زیان عادت بد، ایران و ایرانی را نشانه می‌گیرد چرا باید آن را چنین مشتاقانه ادامه داد...