زمانی که داروهای مسکن، نقل و نبات میشوند و در هر موردی بدون مهر و امضای پزشک متخصص برای التیام درد راه معده را در پیش میگیرند، بروز بسیاری از عوارض و بیماریهای آتی بدیهی به نظر میرسد.
محمد رضوانی، سرپرست جمعیت سلامت معتادان در اینباره ابراز داشته است که کمکاری برخی از داروخانهها در فروش غیرقانونی و بدون تجویز پزشک مسکنهای قوی، موجب بروز بسیاری از اعتیادها میشود.
این در حالی است که دبیر انجمن داروسازان کشور اظهار میکند: طبق قوانین و مقررات موجود، داروخانههای سراسر کشور به هیچوجه مجاز به عرضه داروهای مسکن و اعصاب و روان بدون نسخه پزشک نیستند. حال آنکه عرضه این نوع داروها بدون نسخه نیز تخلف بوده و قابل پیگرد قانونی است. اما آن چیزی که در ظاهر امر به نظر میرسد داروخانهها درباره فروش داروهای ضددرد قوی محدودیتی ندارند. رضوانی در اینباره میگوید: بیتوجهی داروخانهها به ارائه داروهای مسکن و آرامشبخش قوی به مشتریان، بدون تجویز پزشک و نیز کوتاهی در اعمال نظارت جدی بر اینگونه عملکرد داروخانهها، در کنار فرهنگ غلط مصرف خودسرانه دارو، به عاملی برای بیتوجهی به مضرات و گسترش مصرف داروهای ضددرد در جامعه تبدیل شده است.
وی با بیان اینکه مصرف خودسرانه داروهای قوی ضددرد در مواردی حتی خطر مرگ را در پی خواهد داشت، میگوید: علاوه بر اعتیاد، به وجود آمدن حالت صرع، کند شدن تنفس و ضربان قلب، گیجی و خوابآلودگی، تاری دید، ملتهب شدن پوست، ورم کردن صورت و لبها، زبان یا گلو و خارش شدید پوست نیز از جمله عوارض مصرف داروهای ضددرد است. به عقیده سیدجمال سعیدواقفی، دبیر انجمن داروسازان کشور، جوانان مضطرب و پرتنش، معتادان و سالخوردگان عمدهترین مصرفکننده این نوع قرصها هستند. وی بر این باور است که ارزان بودن اینگونه داروها و رواج خوددرمانی در جامعه ما علت اصلی بروز اینگونه مشکلات است.
از سوی دیگر محمدرضا جلالی، متخصص سمزدایی اعتیاد در اینباره معتقد است: بسیاری از خانوادهها داروهای باقیمانده از تجویز پزشک درباره یک بیماری خاص را برای بیماری مشابه به کار میبرند. مثلا در بسیاری موارد به مصرف داروهای ضددرد بویژه ترامادول برای افراد کمتر از 16 سال اقدام میکنند در صورتی که مصرف خودسرانه این داروها در این سنین، بهطور قطع خطرات و عوارض شدیدتری از جمله مرگ را به دنبال خواهد داشت.
به عقیده وی با فرهنگ سازی از سوی مسؤولان وزارت بهداشت در زمینه خطرات استفاده خودسرانه از داروها و افزایش نظارت بر داروخانهها میتوان تا اندازهای از بروز اینگونه خطرات جلوگیری کرد. اما با این اوصاف روزبهروز شاهد این پدیده هستیم که فروش بدون نسخه بسیاری از اقلام دارویی بویژه مسکنهای قوی در داروخانههای کشور همچنان ادامه دارد.