آرین بیکر : مدتی است دولت افغانستان و سران غرب بحث مذاکره با گروه طالبان را مطرح کرده‌اند و بدشان نمی‌آید با گروهی که خود تروریستش می‌دانند، پای میز مذاکره بنشینند. از این رو و با توجه به تغییر موضع آنها درباره مذاکره با تروریست‌های افغان، سران این کشورها تلاش می‌کنند برای این تغییر رویکرد توجیهی مناسب بیابند. «تایم» هم در یادداشتی که اخیرا منتشر کرده است، تلاش کرده تا مذاکره با طالبان را اجتناب‌ناپذیر نشان دهد.
در روزهایی که وزرای اقتصاد کشورهای مختلف جهان برای پشت سرگذاشتن بحران مالی جهانی متحد شده‌اند، آهنگ وحشت در گوشه‌ای دیگر از جهان، از پادگان‌ها و دفاتر دیپلماتیک چند قدرت بزرگ جهانی به گوش می‌رسد.
افغانستان، اولین ماموریت جدی ناتو پس از جنگ دوم جهانی است؛ تجربه‌ای که بسیاری از کشورهای غیراروپایی را درگیر خود کرده و یکی از ماموریت‌های مهم سازمان ملل تا به امروز، رنگ شکست به خود گرفته است و بسیاری از تصمیم‌گیران و نقش‌آفرینان مهم در عرصه بین‌المللی را به تامل درباره مساله‌ای واداشته که تا پیش از این خارج از تصور بود؛ آغاز دوباره مذاکره با همان طالبانی که در سال 2001 شکست را پذیرفته بود. مشکل اصلی تنها این است که فرجام روشنی پیش روی افق مذاکرات وجود ندارد و اتکای بیش از حد به راه‌حلی اینچنینی، تنها می‌تواند مسائل را از این هم که هست پیچیده‌تر کند. متفکران خوشنام عرصه دیپلماسی و امور نظامی تقریبا شکست نگرش موجود را در امور افغانستان پذیرفته‌اند و آن را اجتناب‌ناپذیر می‌دانند. دریادار مارک کارلتون اسمیت، فرمانده ارشد نیروهای انگلیس در افغانستان، جایی گفته است: «پیروزی در این جنگ سهم ما نیست»، به عبارت بهتر منظور این فرمانده کارکشته این است که حضور سربازان بین‌المللی تنها می‌تواند خطر موجود در افغانستان را تا حدی مدیریت كند، به اندازه‌ای که دیگر تهدیدی راهبردی در میان نباشد. شرارد کاوپرکولز، سفیر انگلستان نیز در مکالمه‌ای کوتاه که با سفیر فرانسه داشته و بخش‌هایی از آن به مطبوعات درز کرده، وضعیت موجود در افغانستان را نه‌تنها بد، بلکه اوضاع امنیتی را روز به روز بدتر و فساد اداری موجود در دولت حامد کرزای را در مسیر افزایش دانسته به طوری که این فساد مایه سلب اعتماد همگان شده و در یک کلام او راهبرد آمریکا در این کشور را محتوم به شکست می‌پندارد.
گرچه وزارت خارجه انگلستان تلاش می‌کند اظهارات نقل قول شده از سوی سفیر این کشور را تکذیب کند اما هیجانات ناشی از این اظهارات رفته رفته محافل دیپلماتیک کابل را فراگرفته و حتی فراتر از این، به مرزهای آمریکا نیز نفوذ کرده و نگرش موجود به افغانستان را تحت‌تاثیر خود قرار داده است. در آمریکا همواره از مبارزات نظامی افغانستان با تعبیر «جنگ خوب و مفید» نام برده می‌شد. دریادار مایک مولن، فرمانده مشترک نیروهای آمریکایی، هفته گذشته به خبرنگاران گفت «فرآیند ماموریت‌های نظامی ما در این کشور در مسیر درست خود حرکت نمی‌کند» و در سالی که خشونت به اوج خود در سال‌های حضور نظامی آمریکا رسیده است، مولن به صراحت بیان می‌کند که سال آینده می‌تواند وضعیتی وخیم‌تر را پیش رو بگذارد. با این حال، دولت بوش بر مبنای گزارش اخیر دستگاه‌های امنیتی و اطلاعاتی، تجدید نظری کلی در سیاست‌های خود در افغانستان به عمل آورده و از آ‌نجا که هیچ نشانی از احتمال بهبود اوضاع امنیتی در ماه‌های پیش رو وجود ندارد، نمی‌توان بر مبنای برنامه قبلی ، برای اعزام نیروهای بیشتر تا بهار امسال صبر کرد.
نبود امکان پیروزی
در ماه ژوئن گذشته، دان مک نیل، فرمانده سابق نیروهای ناتو در افغانستان، تعداد نیروی مورد نیاز برای پیروزی در این جنگ را 400 هزار سرباز برآورد کرد، اما در حال حاضر مجموع کل نیروهای ائتلاف بیش از 70 هزار نفر است که در کنار
60 هزار سرباز بی‌بضاعت افغان وظیفه محافظت از استان‌های مختلف افغانستان را برعهده دارند. دیوید مک کرنان، ژنرال آمریکایی که اخیرا جایگزین مک نیل در رأس فرماندهی نیروهای ناتو شد، از
کاخ سفید درخواست فرستادن 15 هزار سرباز دیگر در کوتاه‌ترین زمان ممکن را داشته و البته تنها با نیمی از این تعداد، آن هم برای بهار سال آینده موافقت شده است.در شرایطی که اوضاع اقتصاد جهانی به صورت لجام‌گسیخته بسیاری را به خود مشغول کرده،کشورها تمایل آنچنانی برای اعزام نیرو و اختصاص بودجه به منطقه ندارند، آن هم به کشوری که به نظر این روزها دغدغه اول غرب و کشورهای غربی محسوب نمی‌شود.
از طرفی خطر القاعده تا حدود زیادی کم شده و هنوز مساله بزرگی پس از 11 سپتامبر حادث نشده، ضمن اینکه با تعقیب و گریز وسیع برای به دام انداختن اسامه بن لادن تقریبا دیگر خبری از او به گوش نمی‌رسد. با فروکش کردن حمایت‌های عمومی از جنگ و افزایش سرسام‌آور هزینه‌ها و تلفات برجا مانده، اکنون رهبران سیاسی و فرماندهان نظامی جهان در اندیشه چگونگی خروج از منجلاب موجود هستند. حتی به نظر می‌رسد حامد کرزای، رئیس‌جمهوری افغانستان نیز در مسیر مشابهی حرکت می‌کند. چندی پیش کرزای رسما از ملا‌عمر، رهبر طالبان، درخواست مذاکره و وی را به سازش دعوت کرد و گفته می‌شود در ماه سپتامبر نیز در ایام ماه رمضان، نمایندگان دولت کرزای در شهر مکه با رهبران سابق طالبان و پادشاه عربستان نشستی را پیرامون مشکلات افغانستان در جریان یک ضیافت افطار برگزار کرده‌اند.
ترجمه: مجتبی صادقیان
منبع : تايم