سمیه همایون‌روز:
زمانی که رئیس‌جمهور آمریکا و وزیر خارجه‌‌اش بیانیه تهران را علاوه بر «توطئه‌ای آشکار»، عاملی برای «تهدید امنیت جهانی» قلمداد کردند، ناخواسته خود را وارد بازی‌ای کردند که پایان آن با رسوایی برای باراک اوباما رقم خورد. ماجرا از این قرار بود که رئیس کاخ سفید 20 آوریل سال جاری میلادی برابر با 31 فرودین ماه نامه‌ای به لولا داسیلوا و نیز رجب طیب اردوغان نوشت و از آنها خواست تا توافق با ایران درباره تبادل سوخت هستهای رآکتور تحقیقاتی تهران را که آمریکا اکتبر سال 2009 موفق به پیگیری آن نشده بود، این بار برزیل و ترکیه پیگیری کنند. باراک اوباما حتی در این نامه تاکید کرده بود که با یک کشور ثالث و مشخصا انتقال سوخت ایران به ترکیه در جریان تبادل سوخت موافق است اما وقتی تهران انتقال اورانیوم کمتر غنی‌شده خود به خاک ترکیه آن‌هم با مسؤولیت ترکیه و برزیل را پذیرفت، همه پیش‌بینی‌های غرب بویژه آمریکا بهم ریخت. همین موضوع موجب شد، چند روز پس از صدور بیانیه تهران وی در گفت‌وگوی تلفنی با رجب طیب اردوغان آن را «ناکافی» بخواند. موضع‌گیری علیه توافقنامه سه جانبه ایران با برزیل و ترکیه به همین جا ختم نشد. وزیر خارجه آمریکا نیز توافق برای تبادل سوخت هستهای تهران را برای امنیت جهانی خطرناک عنوان کرد. هیلاری کلینتون در اظهارنظری دیگر در چین در جمع خبرنگاران از وجود برخی اشکالات و نواقص در بیانیه تهران سخن گفت و سپس طرح ایران برای تبادل بخشی از اورانیوم غنی شده خود با سوخت هستهای رآکتور تحقیقاتی تهران را «توطئه‌ای آشکار» در تلاش برای جلوگیری از تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل علیه برنامه هستهای خود قلمداد کرد. این اظهارات در حالی بیان شد که باراک اوباما در نامه خود به سران برزیل و ترکیه، پیشنهاد اولیه محمد البرادعی، مدیرکل‌سابق آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را «منصفانه و هماهنگ» توصیف کرده و انتقال یکهزار و 200 کیلوگرم اورانیوم کمتر غنی‌شده ایران به کشور ثالث را موجب کاهش تنش‌های بین‌المللی بیان کرده و گفته بود این مساله برای آمریکا اهمیت اساسی دارد. رئیس‌جمهور آمریکا حتی عدم پذیرش این پیشنهاد از سوی ایران را عامل از بین رفتن «قدرت اعتمادسازی» پیشنهاد آژانس عنوان کرد و پس از توضیح دلایل خود برای رد شرط ایران مبنی بر تبادل سوخت هستهای در داخل خاک ایران از برزیل و ترکیه درخواست کرده بود که برای ترغیب ایران به قبول پیشنهاد امانت گذاشتن اورانیوم خود در ترکیه مادامی که سوخت هستهای در حال تولید است، تلاش کنند. همین موضوع موجب شد تا به دنبال مخالفت واشنگتن با بیانیه تهران، اولین سند خارجی درباره ریاکاری و دروغ پردازی آمریکا در قبال ایران از سوی 2 کشور خارجی منتشر شود چراکه علاوه بر افشای نامه رئیس‌جمهور آمریکا به برزیل و ترکیه از سوی رجب طیب اردوغان، وزارت خارجه برزیل نیز اقدام به انتشار بخش‌هایی از نامه باراک اوباما به لولا داسیلوا کرد. نخست‌وزیر ترکیه همچنین از تلاش برخی کشورهای خارجی برای تیره و تار و مخدوش کردن نتایج بیانیه تهران سخن گفت. وی در یک کنفرانس خبری در ترکیه برای چندمین بار به نامه رئیس‌جمهور آمریکا پیش از اجلاس گروه 15 در تهران اشاره کرد و گفت: «امضای بیانیه مشترک تهران حرکتی در راستای دیدارهای انجام شده با باراک اوباما و نامه‌های فرستاده شده از سوی وی به ترکیه و برزیل بوده است. در واقع، آنها تصور می‌کردند که از این بیانیه مشترک به نتایج مطلوب دست نخواهیم یافت، به همین دلیل اوباما نامه‌هایی را خطاب به من و لولا داسیلوا، رئیس‌جمهور برزیل نوشت اما بعد از امضای بیانیه تهران تردیدهایی از سوی آنها مطرح شد در حالی که ما در این مسیر وارد شده‌ایم و روند این بیانیه را پیگیری می‌کنیم». رجب طیب اردوغان به این سخنان اکتفا نکرد و در اظهارنظری دیگر با به چالش کشیدن موضع‌گیری دولتمردان آمریکایی گفت: «از افرادی می‌شنویم که درباره جلوگیری از رسیدن ایران به سلاح‌های هستهای صحبت می‌کنند، اینها چه کسی هستند که درباره مخالفت با داشتن سلاح‌های هستهای صحبت می‌کنند. آنهایی که اینگونه صحبت می‌کنند باید سلاح‌های هستهای را در کشورهای خود نابود کنند، چراکه این تنها شیوه و راه برای قانع کردن سایر کشورهاست». واکنش به گفته‌های اوباما و هیلاری کلینتون محدود به اردوغان نبود. لوئیس ایناسیو لولا داسیلوا، رئیس‌جمهور برزیل نیز در کنفرانس «ائتلاف تمدن‌ها»ی سازمان ملل متحد در ریو دوژانیرو گفت: «وجود سلاح‌های کشتار جمعی آن چیزی است که جهان را خطرناک‌تر می‌کند».