محمد رضا شجريان: من سازفروش نیستم

محمدرضا پارسا

در مهرماه سال جاری استاد محمدرضا شجریان در کنسرتی که به همراه گروه جوان «شهناز» در جشن خانه موسیقی برگزار کرد سه ساز جدیدش را برای مردم رونمایی کرد. شجریان بعد از این کنسرت و معرفی سازهایش با انتقادات زیادی از سوی هنرمندان و سازسازان مواجه شد.

استاد محمدرضا لطفی هم چندی پیش در گفت‌وگو با «وطن‌امروز» گفت: «هر هنرمند باید در حوزه تخصصی خود کار کند و از قدیم هم به همین صورت بوده است. حالا اگر آقای شجریان علاوه بر تخصصش که آواز است وارد حرفه سازسازی شده است، به خودش مربوط است. همچنین در نشستی دیگر هم که در جشنواره موسیقی فجر برگزار شد، برخی اهالی موسیقی و سازساز نسبت به این نوآوری معترض شده بودند. در نهایت، استاد شجریان پس از مدت کوتاهی سکوت، روز گذشته در گفت‌وگو با مهر به صورت غیرمستقیم به انتقاد استاد لطفي از سازهايش پاسخ گفت: «در طول این 50،40 سالی که در حوزه موسیقی فعالیت می‌کنم فقط خواننده نبوده‌ام. همواره سازهای مختلف را با دقت نگاه کرده‌ و نکات مثبت و منفی و مشکلات آنها را مرور کرده‌ام. سال‌هاست هرجای دنیا که می‌روم به دو جا حتما سر می‌زنم یکی گل‌فروشی‌ها و دیگری سازفروشی‌هاست که سازهای مختلف را از نزدیک می‌بینم و صدایش را درمی‌آورم و ویژگی‌هایش را پیدا می‌کنم».

وی همچنین درباره انتقاد سازسازها گفت: «به این آقایان بگویید من 50 سال است که ساز می‌سازم. البته من تحقیق می‌کنم و سازفروش نیستم. یک سازساز خبره در وهله اول باید به صدا اهمیت بدهد. اول باید هدف مشخص شود و ببینیم چه صدایی می‌خواهیم و بعد براساس آن، ساز را طراحی کنیم».

وی ادامه داد: «یک سازساز خوب باید در حوزه موسیقی کار کرده باشد، نوازندگی بداند، استودیو رفته باشد و حتی کنسرت داده باشد تا مشکلات نوازنده را بشناسد وگرنه فقط ساختن ساز بدون درک این مسائل می‌شود نجاری که فقط ظریف‌کاری می‌کند». شجریان در پایان به ساخت دو ساز جدید دیگرش اشاره کرد و گفت: «ساغر» و «باربد» نام سازهای جدیدی است که ساخته‌ام که در «ساغر» کاسه ساز یک‌تکه و از کاسه تار بزرگ‌تر است و برای صدای بم و با رنگ‌آمیزی خاصی طراحی شده است.