شاهد توحيدي
در چند ماه اخير، نگراني هايي در ميان مردمي كه دل در گروي حاكميت اصولگراها نهاده بودند، پيدا شده و آن اين است كه گروهي از اصولگرايان كه از طريق مجلس و دولت وارد حاكميت شده‌اند، آن‌گونه كه بايد در راستاي وحدت و حفظ اعتماد عمل نمي‌كنند و اين نگراني را ايجاد كرده‌اند كه شايد فراموش كرده‌اند چه سختي‌هایی در يك دهه گذشته، تحمل شده تا جريان اصولگرايي به قدرت برگردد. به نظر شما چرا اين اتفاق افتاده؟
در نگاه كلي در جامعه بشري هيچ وقت يكسان‌نگري وجود نخواهد داشت. علتش هم اين است كه «خلق‌الانسان با‌التفاوت» و در اسلام هم، نفي اختلاف وجود ندارد، نفي تنازع وجود دارد: «ولا تنازعوا...»، اما «ولاتختلفوا...» ندارد، لكن نمي‌خواهد اختلاف هم در جامعه باقي بماند و مي‌فرمايد: «و ماخلفتم فيه من شيء» در هرچه با هم اختلاف پيدا كرديد. «فحكمه الي الله و الرسول» كه حكم خداست و بيان رسول خدا(ص) و در غياب حضرت رسول(ص)، بيان ائمه معصومين(ع) و در غيبت امام زمان (عج)، فقيه عادل و مجتهد جامع‌الشرايط. بنابراين اگر تشخيص حكم خدا براي انسان ممكن نبود و يا در تشخيص حكم، اختلاف پيش آمد، رسول خدا يا ائمه معصومين(ع) و يا در غيبت امام، مجتهد جامع‌الشرايط كه الان ولي فقيه عادل است، حكم نهایی را مي‌دهد.
بنابراين انتظار اينكه اگر اصولگرايان سر كار آمدند، در درون خودشان هيچ‌گونه حرف و بحثي نداشته باشند و همه با هم، سر در دامن امنيت و آرامش بگذارند و با سكوت كار كنند و كسي به ديگري اعتراضي نكند، انتظاري نابجاست و چنين چيزي امكان‌پذير نيست.
كسي كه اين‌طور فكر مي‌كند، نمي‌تواند در مديريت و هدايت جامعه موفق شود. نفس و ماهيت جامعه، همين اختلاف نظرها و سليقه‌ها را ايجاب مي‌كند و مدير لايق كسي است كه همه افراد جامعه را با همه تشتت آرا و عقايد، در كنار هم اداره مي‌كند و از همه اينها بر مبناي اصولي مشترك، يك برآيند مشترك مي‌گيرد و حركت را در جهت اصلي شكل مي‌بخشد. كاري كه امام (ره) كرد. مگر روزي كه حضرت امام آمد، همه مراجع با او بودند؟ از آقاي شريعتمداري گرفته تا بعضي‌هاي ديگر كه با امام اختلاف داشتند، ولي امام (ره)، هيچ وقت، وقتش را صرف تنازع نكرد و همه را به سمت موضوع بزرگ‌تر و مهم‌تري هدايت و در آن موضوع مهم‌تر، وحدت ايجاد كرد.
سوال ما اين بود كه چرا برخي از اصولگرايان به اعتماد مردم اهميت نمي‌دهند؟
علت اين است كه ما با مردم به‌گونه‌اي صحبت كرده‌ايم و مي‌كنيم كه ظرفيت‌پذيري آنها را براي تحمل اختلافات پایين آورده‌ايم و آنها را كم‌طاقت كرده‌ايم. ما يك جامعه آزاد داريم و طرح اختلافات در اين حيطه‌ها، پر طاقت كردن مردم است. اصولگرايان به آزادي بيان، آزادي قلم، آزادي انديشه و مواضع، بيش از تمام گروه‌ها معتقدند. گروه‌هاي اصلاح‌طلب كه دنبال بعضي بحث‌ها مي‌گردند كه ما آزادي بيان و قلم نداريم، وقتي پاي كار مي‌رسند، مي‌بينيد كه چقدر خشن و انحصار‌طلب هستند؛ البته بعضي‌هايشان از روي اعتقاد اين حرف‌ها را مي‌زنند، اما ما اصالتاً اين آزادي‌ها را از مباني اصولگرایی مي‌دانيم. آيا قرار است افراد اصولگرا حرفشان را نزنند؟ نقدشان را نگويند؟ ديدگاه‌شان را مطرح نكنند؟ چرا، ولي نقدشان نبايد تخريبي، تضعيفي و تحريفي باشد و مسائل را تحريف نكنند.
الان سفرهاي استاني رئيس جمهور، يك كار مثبت است. مي‌گويند رئيس جمهور در سفرهاي استاني وعده‌هاي زيادي مي‌دهد. مگر وعده دادن عيبي دارد؟ وعده مي‌دهد و حتي اگر 10، 20 درصد وعده‌اش هم اجرا شود، خوب است. وعده‌اي مذموم است كه اساساً قصد انجام در آن نباشد و در جهت فريب به كار رفته باشد، وگرنه وعده‌اي كه اجرایي مي شود، در هر حدي كه اجرا شود، وعده‌اي است كه ايجاد اميد و روحيه مي‌كند و از انجام كار و خدمت، در خود نشانه‌هایی دارد.
پس ما بايد ظرفيت جامعه‌مان را به گونه‌اي بالا ببريم كه مردم بتوانند اين نوع اختلافات درون‌گروهي اصولگرايان و يا حتي اختلاف با دیگر گروه‌ها را تحمل كنند. مگر اصلاح‌طلب‌ها كه سركار مي‌آيند، با هم اختلاف پيدا نمي‌كنند؟ آنها قبل از رسيدن به قدرت و براي دستيابي به هدفي كه دارند، اشتراك پيدا مي‌كنند، ولي وقتي به قدرت مي‌رسند، در مورد مثلا اينكه اين برنامه را چگونه مي‌خواهند اجرا كنند، به كارگيري مديران چگونه است و ... اختلاف‌نظر پيدا مي‌كنند. اختلاف نظر امري طبيعي و مستلزم برخورداري از يك جامعه زنده و پوياست و بحث بسيار مهمي هم هست و بايد آن را در جامعه حل كرد.
بنابراين اختلاف امري طبيعي است، لذا مي‌بينيد كه در دولت نهم هم كساني كه با هم توافق داشتند و به آقاي احمدي نژاد هم عشق مي‌ورزيدند، با هم اختلاف نظر پيدا كردند و اين كاملا طبيعي است. اخوي ايشان، آقا داوود، در جريان استيضاح آقاي كردان، مخالف راي دادن به آقاي كردان بود و تلفن مي‌زد به مجلس و مي‌گفت به ايشان راي ندهيد.
ايشان كه اخوي آقاي احمدي نژاد است و مثل خود او سوابق خوبي هم در سپاه و در عرصه‌هاي خدماتي دارد و در دفتر بازرسي ايشان هم هست، ولي مي‌بينيد كه مي‌آيد و با راي برادرش مخالفت مي‌كند؛ بنابراين ما بايد به‌طور طبيعي اين نوع اختلافات را بتوانيم تحمل كنيم. با اين همه، در اينجا يك خط قرمز هم داريم و آن هم اين است كه نبايد به‌گونه‌اي عمل كنيم كه دشمن سوء‌استفاده كند و با بي‌انصافي و بي‌بندوباري، سخن نگوییم. اين بي‌بندوباري‌كه آقا فرمودند، خيلي حرف قوي و بزرگي است. طرف مي‌آيد و مي‌گويد: «مي‌گويند اين‌طور...». آيا ما واقعا مي‌توانيم به «مي‌گويند»ها اتكا كنيم و خداي ناكرده، يك برادر يا يك انسان مسلمان را در معرض اتهامي، كار خلافي و امری غيرواقعي قرار دهيم؟ بي‌بندوباري اين است كه انسان بي‌اختيار بگويد فلاني اصلا دين ندارد! خيلي جالب است. كسي عصباني مي‌شود و مي‌گويد: «فلاني كه اين كار را كرده، اصلا دين ندارد.» انسان براي اينكه جرأت كند و بگويد كسي دين ندارد، بايد نزد خداي تبارك و تعالي حجت قوي و محكمي داشته باشد. اين بي‌بندوباري است كه انسان بدون رعايت حدود خدا، بدون تحقيق در امري و بدون اينكه معلوم شود مباني قضاوتش چيست، سخن بگويد.
سخن اينجاست كه برخي از افراد منتسب به اصولگرايان كه تا قبل از آمدن به مجلس يا مصادر ديگر، اصلاح‌طلبان را براي رعايت نكردن برخي از حدود و اصول شماتت مي‌كردند، حالا در برابر ديگر اصولگرايان، خود را كمتر موظف به رعايت حدود و اصول مي‌دانند و لذا هشدار مقام معظم رهبري در روز بعد از استيضاح آقاي كردان، در عين حال كه به شكل عام بيان شد، اما اعم از رفتارهاي كلي اصولگرايان در مقاطع قبل از آن هم بود و به‌خوبي نگراني ايشان را از وجود اين نقيصه در ميان مسؤولان، نشان مي‌دهد. واقعا «قدرت» چيست كه وقتي بعضي‌ها به آن مي‌رسند يا فكر مي‌كنند كه بايد برسند، بسياري از مباني و اصول را فراموش مي‌كنند؟
اختلافاتي كه مطرح مي‌شوند و برخي موضع‌گيري مي‌كنند، چند دسته هستند. نوع اول اين است كه فرد واقعا اين نقيصه را مي‌بيند و نظرش را مطرح مي‌كند و به نظرش مي‌رسد حق همين است و در بيان نظرش هم كاملاً صداقت دارد و مثلا در مورد آقاي كردان، صادقانه معتقد است كه او بايد استيضاح شود و حق همين است كه من مي‌فهمم. دومي مي‌گويد ممكن است نظر تو درست باشد و حق هم با تو باشد، ولي مصلحت نظام هم يك حق است و جايگاه بسيار عظيمي هم دارد و مصلحت نظام در شرايط فعلي ايجاب مي‌كند كه ايشان استيضاح نشود. هر دوي اينها بر مبناي حقي كه به آن معتقدند، عمل مي‌كنند و تسليم هيچ نوع سازشي هم نمي‌شوند و نسبت به حرف حقشان هم استوارند. هر دوي اينها از نظر «حق محوري»، مورد احترام هستند و اين نكته بسيار مهمي است.
ولي يك موقع مي‌بينيم كه طرف به عقيده‌اي رسيده و عصبيت پيدا كرده و رگ‌هاي گردنش بالا آمده و اساساً نمي‌شود با او بحث كرد. گردن كلفتي هم مي‌كند، در حالي كه گردنش خيلي هم نازك است! ما تعصب را در حد ممدوحش در شريعت داريم، ولي چنين آدمي كه توصيف كردم، سراسر وجودش تعصب است، حالا چه موافق و چه مخالف. كسي نسبت به حزب و جرياني كه در آن است، عصبيت پيدا كرده و چنان در اين عصبيت، غرق است كه اصلا هيچ چيز را جز اين، حق نمي‌يابد و دريچه‌هاي ذهنش را محكم به روي هر فكر ديگري بسته و حال آنكه حق چيز ديگري است. اين مسلما غلط است. مورد آخر، منافع است، يا منافع شخصي يا منافع حزبي و گروهي. قرار بوده پستي را به او بدهند و نداده‌اند و او خودش هم اين را حق خودش مي‌دانسته. خيلي‌ها شايستگي و لياقت دارند، ولي به آنها پست نمي‌دهند،خب ندهند؛ اينكه دليل مخالفت و اختلاف نمي‌شود. مي‌پرسد: «من كه در انتخابات چنين و چنان كردم و خدمت كردم، حق من چه شد؟
مساله بعد، مساله گروهي و جرياني است. براي مثال جرياني در همين طيف اصولگرايان بوده كه سعي كرده آقاي احمدي‌نژاد را سركار بياورد و ايشان آمده. حالا مي‌گويد كه شما بايد به من فلان مقام و منصب را بدهي و ايشان هم مي‌گويد من در حال حاضر چنين ضرورتي را احساس نمي‌كنم و لذا اين جريان سعي مي‌كند قدرت را در دست بگيرد و تيم و مجموعه و باندي را ايجاد كند كه در موارد مختلف با آقاي رئيس‌جمهور مساله ايجاد كند. به او مي‌گویي مگر نمي‌بيني كه اين مبنا صحيح نيست. توجيه مي‌كند كه من بايد اين كار را بكنم و چنين برخوردهایی را بر اساس منافع گروهي در پيش مي‌گيرد و وقتي منافع فردي يا گروهي به خطر مي‌افتد و حركت فرد و گروه هم براي خدا نيست، تكليف معلوم است كه چه وضعي پيش مي‌آيد.
مي‌ماند مسائلي كه مربوط به جنگ قدرت است و تمام حرف‌هایی كه مي‌گويند و از خدا و پيغمبر و دين و ايمان دم مي‌زنند، در واقع جنگ قدرت است. شما نامه‌هاي معاويه به حضرت امير (ع) را بخوانيد؛ مي‌بينيد كه خيلي بيشتر از حضرت امير(ع)، داد از دين مي‌زند. يعني باور كنيم كه معاويه، علي (ع) را نمي‌شناخت؟ قطعا مي‌شناخت، اما قدرت مي‌خواست و براي اين قدرت بايد پيراهن عثمان را بهانه قرار مي‌داد.
ما در ابتداي امر بايد در مردم ايجاد ظرفيت كنيم و به آنها بگوییم اختلافات را طول ندهيد و نهايتا اگر در حل اختلاف، عاجز مانديم، بر اساس فرموده و نظر فقيه عادل، حرف و بحث را تمام كنيم. ابداً نمي‌شود بعضي از رفتارهایی را كه در مجلس پيش آمد، توجيه كرد و گفت كه در مجلس از بي‌بندوباري خبري نبوده؛ خير، در روز استيضاح آقاي كردان، چه در ميان اصولگراها و چه در ميان اصلاح‌طلب‌ها، بي‌بندوباري بود، ولي اينكه اين هشدار را منحصراً متوجه مجلس بدانيم، اين طور نيست. مقام معظم رهبري در مورد آقاي مشائي هم فرمودند حرف غلطي زده، اما شما قضيه را كش ندهيد. در قضيه تذكر دادن به ايشان، ما در مجلس،كار درستي كرديم، ولي در مورد كش دادن قضيه، رفتيم و نامه اعتراض را پس گرفتيم.
پس در ميان ولايت‌مدارها و ولايت‌محورها، هم بايد اختلاف را قبول داشته باشيم، هم بتوانيم تحمل كنيم و هم پيوسته اعلام كنيم كه اختلاف نبايد دائمي باشد و بايد در نهايت حكم ولي فقيه را بپذيريم. تا وقتي كه ايشان حكمي نداده‌اند، به قول علما «منطقه الفراغ» است؛ منتها از قبل بايد حواسمان را جمع كنيم كه كار را به جایی نرسانيم كه آقا به ما تذكر و هشدار بدهند، چون آقا كه برايشان مساله سياسي و اين جناح و آن جناح مطرح نيست؛ ايشان حكم خدا و شرع را در نظر دارند و مساله اسلام و نظام و حكومت اسلامي و مسائل كلان برايشان مطرح است و هرجا كه احساس تكليف‌كنند، تذكر مي‌دهند، وگرنه در بسياري از مسائل، ممكن است ايشان رضايت هم نداشته باشند، ولي برخورد نمي‌كنند و وجود اين نوع اختلافات را قبول دارند، چون طبع جامعه همين است. ولي در مواضعي كه دروغ و تنازعات و به خطر افتادن نظام مطرح است، طبيعتا دخالت مي‌كنند.
غير از جريان سالم اختلاف و تفاوت ديدگاه، جريان غيرسالم در ميان صاحبان قدرت اصولگرا به‌طور اعم چقدر نفوذ كرده و تا چه حد مي‌تواند براي آينده جريان اصولگرایی خطرساز باشد؟
همه اين جرياناتي كه عرض كردم در طيف اصولگرا هم وجود دارد. برخي حق‌محورند و بر اساس حق عمل مي‌كنند، بعضي‌ها بر اساس منافع گروهي و جناحي حركت مي‌كنند و بعضي‌ها هم دنبال قبضه قدرت هستند. همه جور آدمي در اين طيف هم هست. اختلافات 2 نوعند؛ يك نوع نه‌تنها آسيب نمي‌زند بلكه لازمه يك جامعه پويا، همين اختلافات و تعاطي آرا و حتي عصبانيت و برخورد است. به نظر من در بخش سازنده، اين اختلافات حتي مفيد هم هستند، اما در بخش مخرب و تضعيف‌كننده‌اش، آسيب مي‌زنند. ما بايد منافع را از هم تفكيك كنيم. ما منافع فردي داريم و منافع گروهي، منطقه‌اي، ملي و بين‌المللي. منافع حياتي در جایی است كه حيات يك كشور به خطر مي‌افتد، مثل جريان موشك‌هاي شوروي در كوبا كه آمريكا احساس كرد حياتش در خطر است، بنابراین حاضر شد جنگ اتمي را با شوروي شروع كند. شوروي هم منافع حياتي‌اش ايجاب كرد كه عقب‌نشيني كند. ما هم در آنجایی كه منافع حياتي‌مان به خطر مي‌افتد و فرصت به دشمن و گروه‌هاي مساله‌دار و نه اصلاح‌طلب كه استحاله‌طلب مي‌دهد، بايد محكم بايستيم.
تعامل مجلس با دولت اصولگرا هم محل بحث است، يعني مجلس عملا دولت را به مرزي رسانده كه با يك استيضاح ديگر، كل دولت بايد دوباره راي اعتماد بگيرد و همه اينها، بویژه در اين سال آخر كه هنگام نتيجه‌گيري برنامه‌هاي دولت است؛ وقت و فرصت را از بين مي‌برد و هزينه‌بر است. به نظر شما اين جريان قدرتمندي كه در مجلس به نقد دولت ورود پيدا كرده، چقدر خالصانه است و چقدر انگيزه‌هاي گروهي و جناحي دارد؟
همه انگيزه‌هایی كه گفتم در اين مجموعه هست و چون اين نحوه تحليل، متهم كردن است، از آن اجتناب مي‌كنم. خير، بعضي‌ها هم خالص هستند. تنها مربوط به مجلس هم نيست. دولت هم هست. وقتي وزيري مثل آقاي محصولي كه از ايشان دفاع هم كردم و راي مثبت هم دادم، قبلا درباره‌اش در مجلس بحث بوده و بخشي از مجلس گفته ثروت ايشان حق و حلال است، اما نمي‌شود به يك وزير ميلياردر راي داد، واقعا دارد
قربه الي الله حرف مي‌زند.
آيا نمي‌شد او را با كسي كه اين حرف و بحث‌ها درباره‌اش نيست، عوض كرد؟ چرا مي‌شد. شايد بپرسيد كه چرا نگفتيد؟ عرض مي‌كنم كه گفتيم.
من خودم بعد از استيضاح آقاي كردان، به وسیله فردي كه خدمت آقاي رئيس‌جمهور مي‌رفت، براي ايشان پيغام دادم كه شما يك فرد بدون حرف و بحث را معرفي كنيد، ما به او بالاي 220 رأي مي‌دهيم و مسائل حل مي‌شود. اگر آقاي احمدي‌نژاد به اين نكات دقت نكنند، در مجلس آدم‌هاي خوبي كه به ايشان ارادت هم دارند، به حكم وظيفه‌اي كه احساس مي‌كنند، ناچار مي‌شوند به وزير پيشنهادي ايشان راي منفي بدهند و مي‌بينيد كه اينها مي‌آيند و مخالف فلان وزير صحبت مي‌كنند و مي‌گويند: «من به آقاي احمدي‌نژاد ارادت دارم، ولي اين وزير را قبول ندارم.» با چنين موردي چه مي‌شود كرد؟ آقاي رئيس‌جمهور هم بايد راه را براي دوستانش در مجلس باز كند. موقعي كه ما به آقاي محصولي راي داديم، يعني كه نهايت همكاري را با دولت كرديم و اميدواريم وزير قوي و محكمي هم باشد، ولي نبايد ايشان با راي كم انتخاب مي‌شد. بايد ميدان براي دوستان آقاي رئيس‌جمهور در مجلس باز مي‌شد تا نتيجه بهتري به دست بيايد. يكطرفه نمي‌شود عمل كرد، دوطرف بايد باب مشاركت و تفاهم را به صورت همسنگ و برابر باز كنند. به نظر من اگر حواس دولت و مجلس جمع باشد، معضلي باقي نمي‌ماند.
درباره علت رفتار دولت بايد از خود دولتي‌ها پرسيد و ما در اين مصاحبه با شما به عنوان نماينده مردم تهران سخن مي‌گوییم. آيا در مجلس، يك پيمان نوشته يا نانوشته‌اي میان اصولگراها وجود دارد كه بر اساس آن به‌نحوي عمل شود كه به جريان كلي اصولگرایی لطمه نخورد؟
همه ما در نظر و اراده مراقب اين مطلب هستيم، ولي اينكه در عمل هم هستيم، بله، درصدي اين‌طورند. به نظر من مجلس با دولت خيلي همراهي كرده، مثلا در مساله آقاي كردان و مدارك ايشان، مجلس همراهي كرد و به ايشان راي داد، بعد كه بعضي‌ها اشكالاتي را مطرح كردند، باز مجلس براي دولت خيرانديشي كرد و گفت: ما 150 نماينده‌ايم كه حاضريم به رئيس‌جمهور محترم نامه بنويسيم و از خدمات و زحمات قبل از وزارت آقاي كردان تقدير كنيم و رئيس‌جمهور، اگر دلشان مي‌خواهد به ايشان مسؤوليت جديدي بدهند، اين كار را بكنند و آقاي كردان، خودش برود كنار، ولي آقاي رئيس‌جمهور نپذيرفتند. آيا اين همراهي مجلس نبود؟ يا در همين مساله راي به آقاي محصولي، هر چند نصف و خرده‌اي بيشتر نيست، ولي بالاخره مجلس راي داد و ايشان الان وزير است. ايشان در فراكسيون اصولگرايان از 147 راي، 67 راي آورد كه اين براي رئيس‌جمهور يك پيام داشت، بدين معنا كه همه تلويحاً گفتند ما آقاي محصولي را قبول داريم و آدم خوبي هم هست، ولي بهتر است كسي معرفي شود كه اين حرف و حديث‌ها درباره‌اش نباشد. ببينيد كه اگر رئيس‌جمهور به اين پيام عنايت مي‌كردند، چقدر از مسائل حل و چقدر از انرژي‌ها حفظ مي‌شد.
ما در عين حال كه خودمان را به مجموعه اصولگرايان متعهد مي‌دانيم و به دولت و آقاي محصولي و مجلس علاقه داريم، اما اگر حرفمان را نزنيم، اين سكوت در ميان مردم تاثير منفي دارد. مجلس نسبت به بعضي از سياست‌هاي دولت، نظر موافق ندارد و بايد به تفاهم برسيم، ولي اگر نرسيديم، طبيعي است كه قانونگذاري، حق مجلس است. مديريت و اجرا هم حق رئيس‌جمهور است. اينها مسائلي است كه اگر ما بتوانيم در باره آن در جريان اصولگرایي به تفاهم برسيم، كارها روند بسيار سريعي پيدا مي‌كنند. اتفاقا تفاهم در ميان اصولگراها امر دشواري هم نيست و فقط كافي است از مباني اصولگرايي غافل نشويم.
بعضي از اصولگرايان رعايت نمي‌كنند و نام اصولگرا هم دارند.
تعدادشان كم است. در ميان خيل عظيم اصولگرا، به هرحال چند تا هم اين‌طوري پيدا مي‌شوند، اما اينها حاكم بر جريان اصولگرایی نيستند. در هرحال جامعه انتظار دارد كه میان دولت، مجلس و ارگان‌هاي اصولگرا اختلاف اساسي نباشد و در عين حال كه اينها تفاوت‌ها و اختلافاتي میان خود دارند، جريان كلي را به سمت اهداف اصلي نظام هدايت و مديريت كنند و اگر بر همين مبنا كه خواست رهبري و ملت است، پیش بروند، مشكلات حل مي‌شوند. درباره اصلاح‌طلبان هم، اگر واقعيت و نيت اصلي آنها كاملاً براي مردم روشن شود، هيچ كس به آنها راي نمي‌دهد. الان هم نظر صريح من اين است كه ملت به اينها راي نمي‌دهد، چرا؟ چون ملت انتظار دارد دولت و مجلسي سر كار باشند كه با هم و در يك مسير حركت كنند؛ دولت و مجلس ششم كه دائما با هم دعوا داشتند و يكي نبودند.
درست است كه اصلاح‌طلبان خواستند فرافكني كنند و «عبور از آقاي احمدي‌نژاد» را به ماها و يكي هم بنده، نسبت بدهند، ولي چنين تعبيري اساساً در ادبيات اصولگرايان نيست و هيچيك از اصولگراها تا به حال درباره «عبور از آقاي احمدي‌نژاد» حرفي نزده است؛ اما آنها رسيدند به اينكه آقاي خاتمي را ما سوار قطار كرديم و خودمان هم پياده‌اش مي‌كنيم! ما از خاتمي «عبور» مي‌كنيم! بعد هم آمدند و در دانشگاه، ايشان را هو كردند و ايشان هم حسابي عصباني شد كه اينها ديگر چه مي‌گويند! آن هم شوراي شهر اولشان بود و دعواي آقاي اصغرزاده و آقاي عطريانفر و شهردارهايشان كه آقاي الويري بودند و آقاي ملك مدني. اينها هنوز به قدرتي نرسيده‌اند، دائما دارند دعوا مي‌كنند. الان كداميك از اينها با هم وحدت دارند؟ و اساساً اين مجموعه، وحدت‌پذير هم نيست. اينها فقط دارند سر رسيدن به قدرت با هم وحدت مي‌كنند. مگر ما نمي‌دانيم كه سازمان مجاهدين انقلاب در ابتدا به‌شدت با نهضت آزادي‌ها، پيماني‌ها، ميثمي‌ها و گروه‌هایی از اين دست مخالفت مي‌كرد؟
حالا مي‌بينيد در مجامع‌شان، عزت سحابي مي‌رود، اصلاح‌طلبان و گروه‌هاي ديگر ميروند. الان همه مساله‌دارها در طيف اصلاح‌طلبان جمع شده‌اند، در حالي كه به‌شدت با هم تضادهاي مبنایي، ريشه‌اي، عقيدتي و رفتاري دارند. مگر مي‌شود كساني مثل مجاهدين انقلاب اسلامي كه ديدگاه چپ داشتند، با آدم‌هایی مثل محمدرضا خاتمي و حسين مرعشي كه تيپ تكنوكراتي و اقتصاد غربي دارند و خودشان را سوسيال دموكرات مي‌دانند، يكي بشوند؟ محال است و در عين حال مي‌بينيد كه اين جمع اساسا متضاد، مي‌خواهند براي رسيدن به قدرت دور هم جمع شوند و جالب است كه در همين جمع شدن هم با هم دعوا دارند!
بعيد است افرادي چون مشاركتي‌ها در قدرت با كسي سهيم شوند. اينها در واقع بر گرده گروه‌هايي چون نهضت آزادي و نيروهاي ملي- مذهبي و هر جرياني كه دست‌شان برسد، سوار مي‌شوند اما وقتش كه برسد، با آنها خداحافظي مي‌كنند.
مگر قبلا غير از اين بود؟ اينها رفتند و به اهل سنت گفتند به ما راي بدهيد، ما شما را در پست وزارت مي‌گذاريم، گذاشتند؟ گفتند خانم‌ها! راي بدهيد، ما چنين و چنان مي‌كنيم، كردند؟ اگر كسي هم خانم‌ها را در امور مشاركت داد، آقاي هاشمي رفسنجاني بود كه خانم شهلا حبيبي را در امور بانوان آورد و اينهابه شكلي تقريبا همان را دنبال كردند. حالا واقعا اگر نهضتي‌ها سر كار بيايند، از مشاركتي‌ها و مجاهدين انقلاب، كسي را مي‌آورند؟ اينها به‌محض اينكه قدرت پيدا كنند تلافي همه گذشته‌ها را سر آنها درمي‌آورند. اينها وحدتي ندارند بنابراین ملت، كار را دست اينها نمي‌دهد.
در آستانه انتخابات، اصلاح‌طلبان به استراتژي با‌مزه‌اي روي آورده‌اند. از يك طرف آقاي خاتمي و اصلاح‌طلبان تا چند ماه پيش مي‌گفتند قانون اساسي و نظام، ظرفيت لازم براي اجراي اختيارات رئيس‌جمهور را ندارد و آقاي خاتمي مي‌گفت هر كس كه مي‌تواند با اختيارات رئيس‌جمهور در قانون اساسي فعلي كار كند، بيايد و ما هم پشت سرش هستيم! اما حالا اينها يك‌شبه برگشته‌اند و مي‌گويند مي‌خواهيم به قدرت برگرديم. قدرتي را كه آن روز با افتخار مي‌گفتند مي‌خواهيم از آن خارج شويم، چرا دوباره مي‌خواهند قدرت را به دست بگيرند؟
آقاي رمضان‌زاده در دانشگاه تبريز و در مناظره‌اي با من مي‌گفت كه ما هدفمان از همان آغاز، كسب قدرت بود و الان هم دنبال كسب قدرتيم. همه حرف هم همين است كه ملت مي‌پرسد شما مي‌خواهيد به قدرت برسيد كه به ملت خدمت كنيد يا فقط كسب قدرت برايتان مهم است؟ يعني خدمت را ابزار قدرت گرفته‌ايد يا بالعكس، قدرت براي خدمت است؟
از اين گذشته، آيا مواضعي كه اينها دارند، انصافا مورد پسند ملت است؟ اينها در مساله هسته‌اي جز ذلت، سازش، عقب‌نشيني و اظهار ضعف، كاري براي ملت و كشور كردند؟ هرچه هم كه بخواهند ادعایي خلاف اين بكنند، ما نوار صحبت‌هايشان را داريم. آقاي محمدرضا خاتمي، آقاي حسين كاشفي و آقاي صفدر حسيني آمده بودند دفتر مركزي مؤتلفه اسلامي، با آقاي حبيبي دبيركل، بنده، آقاي ترقي و آقاي حسين انواري كه آن موقع در مركز مطالعات ما بود، جلسه گذاشتند و به صراحت گفتند: «ما از تهديد آمريكا نگرانيم و آمده‌ايم به شما بگوییم كه چه كنيم؟» ما گفتيم: «ما هيچ نگران نيستيم و ان‌شاءالله به پيروزي مي‌رسيم و موضوع هسته‌اي را هم پيش مي‌بريم.» قرار بود خبر اين جلسه در روزنامه‌ها منعكس نشود كه اينها رفتند و پخش كردند، در نتيجه ما هم خبر را با تفصيل پخش كرديم، چون عده‌اي تصور كردند كه ما با اينها نشسته و به سازش رسيده‌ايم.
سخن اين است كه آقاي خاتمي سه ماه پيش مي‌گفت قانون اساسي ظرفيت قانوني لازم را در اختيار رئيس‌جمهور نگذاشته كه به وظايف خودش عمل كند، ولي حالا دارد علامت مي‌دهد كه من مي‌آيم. مگر مي‌شود كه انسان اعتقاد داشته باشد كه نمي‌تواند كاري بكند و بعدا اعلام كند كه همان مسؤوليت را به عهده مي‌گيرد؟ ايشان آن موقع صداقت نداشت يا حالا ندارد؟
بحث صداقت را بگذاريد كنار و بگویید سياست. مي‌پرسيم اگر اين سياست در آن زمان درست بود، چرا حالا عكس مطلب را بيان مي‌كند و اگر الان درست است، حرف سه ماه پيش يعني چه؟ كسي كه مي‌گويد مي‌خواهم رئيس‌جمهور بشوم ولي قانون اساسي ظرفيت لازم براي اين كار را ندارد، چرا مي‌خواهد رئيس‌جمهور بشود؟ مگر وظيفه رئيس‌جمهور، انجام تعهداتش در چارچوب همين قانون اساسي نيست و اساسا رئيس‌جمهور مگر كار ديگري غير از اين دارد؟ به قانون موجود اعتقاد ندارد، درحالي كه مي‌خواهد مجري قانون باشد؟ علي‌القاعده، رئيس‌جمهور بايد وفادارترين فرد نسبت به قانون باشد و نمي‌تواند بگويد من قانون را قبول ندارم، ولي مسؤوليت اجراي آن را به عهده مي‌گيرم! بلانسبت آقاي خاتمي، اين حرف بني‌صدر است كه مي‌گفت: «من قانون را قبول ندارم» و امام فرمود: «قانون، تو را قبول ندارد».
در انتخابات به‌تدريج اين مسائل روشن مي‌شوند كه آقايان! شما چه كار كرديد؟ يكي از برگزيدگان شما آقاي عبدالله نوري بود كه روزنامه‌اش دائماً دروغ‌پراكني مي‌كرد و مساله زندان و مسائل گوناگوني كه بعدا ايجاد كرد. يك وزيرشان، آقاي مهاجراني، الان «لندن‌نشين» است و مشكلاتي كه قبل از آن پيش آورد. بقيه قضايا هم كه روشن است. اقتصاد كشور را هم كه اصلاح‌طلبان، بيچاره كردند. در سال 76 كه حكومت را تحويل گرفتند، 11ميليارد و 700 ميليون دلار صادرات غيرنفتي داشتيم و 14ميليارد دلار واردات. اينها در سال 83 تبديلش كردند به 38 ميليارد دلار واردات، يعني بالاي 5/2 برابر و اين يعني فاجعه! وقتي هم از آنها مي‌پرسي كه اين چه رقمي است، مي‌گويند كالاهاي سرمايه‌اي بوده! با كمي بررسي مي‌توان فهميد كه واقعا كالاي سرمايه‌اي بوده است يا نه. يكي از مشكلات عمده دولت آقاي احمدي‌نژاد رفع و رجوع همين خرابكاري‌هاي دولت اصلاحات است.
در مساله فرهنگ، آن قدر با مردم صداقت ندارند كه صراحتا بگويند ما ايده‌هاي آقاي سروش را قبول داريم. صراحتا از سروشي حمايت مي‌كنند كه كارش به اينجا رسيده كه مي‌گويد قرآن الهام بر پيغمبر است نه وحي، و منكر متن صريح قرآن شده است كه: «انا اوحينا عليك هذا القرآن». يعني آقاي سروش اين را نمي‌داند؟ خوب هم مي‌داند. نظريه‌پرداز اينها آقاي حجاريان است كه در «شاهد قدسي تا شاهد بازاري» معلوم است كه چه مشكلاتي دارد. دبير كل مشاركت اينها آقاي محمدرضا خاتمي بوده، حالا ميردامادي خيلي از اين جور حرف‌ها نمي‌زند. اگر كسي سه تا نامه‌اي را كه ايشان به آقاي عسگراولادي نوشته، بخواند، خيلي چيزها دستگيرش مي‌شود.
آقايان مي‌گويند ما پيرو سكولاريسم نيستيم، اما مساله سكولاريزاسيون را قبول داريم! چون اين يك فرآيند اجتماعي است! ما مي‌پرسيم چرا مي‌گویید سكولاريزاسيون؟ بگویید روند بي‌ديني، روند غير ديني، روند ضد ديني تا معلوم شود كه حرفتان چقدر تاثير دارد. چرا فارسي نمي‌گویید كه همه بفهمند؟چون كسي تا بيايد تفسير سكولاريزاسيون را بفهمد، گير مي‌كند و خيال مي‌كند پديده جديدي است. لُب سكولاريسم يعني بي‌ديني و سكولاريزاسيون يعني روند بي‌دين كردن جامعه. شما كه مي‌گویید من در خط امام هستم، آيا ولايت مطلقه فقيه را قبول داريد؟ نداريد و مي‌گویید ملتزم به قانون اساسي هستيم؟ امام قبل از آنكه قانون اساسي شكل بگيرد، اصل ولايت فقيه را در نجف فرمود. در آن زمان شما به ولايت فقيه اعتقاد داشتيد يا نداشتيد؟ اگر نداشتيد، اين چه جور تبعيت از خط امام است؟ چرا صادقانه نمي‌گویید كه فقه صاحب جواهر را قبول نداريد! فقه نو نوشته روشنفكري را قبول داريد. شما آقايان كديور و اشكوري و كساني را قبول داريد كه خلع لباس شدند. آيا كسي در حوزه‌ها اينها را قبول دارد؟ شما با سازمان مجاهدين انقلاب همراهي مي‌كنيد كه امام دوبار منحلش كردند. يك بار آقاي راستي نوشت و امام هم نوشتند با انحلال موافقت مي‌شود. يك بار هم آقاي بهزاد نبوي نوشت كه امام نوشتند با استعفاي آقاي راستي و انحلال سازمان مجاهدين انقلاب اسلامي موافق هستند، ولي اينها دوباره برخلاف نظر امام سازمان را راه انداختند. با آقاي محمد سلامتي مصاحبه كرديم و پرسيديم: «شما كه مي‌خواهيد حزب راه بيندازيد، آيا مبناي حزبتان حزب‌الله است؟» مي‌گويد: «بله، ولي دليل ندارد حزب‌الله وارد كارهاي سياسي شود! حزب كارش سياسي است.»
آرمين اخيرا گفته كه دموكراسي را نبايد در دين پيدا كرد، چون دين مال 1400 سال پيش است و دموكراسي يك پديده جديد است.
این مسائل را در مقاله «استحاله» نوشته‌ام كه براي اينكه هويت ديني را از بين ببرند، مي‌آيند و دموكراسي را مطرح مي‌كنند؛ وقتي دموكراسي را جا انداختند، مي‌پرسند رابطه دموكراسي و اسلام چيست. بعد دموكراسي غربي را معادل اسلام مي‌گذارند و «ارزش‌سازي» را در برابر «ارزش داري واقعي» قرار مي‌دهند، بعد به‌تدريج بحث مي‌كنند كه آيا اسلام با دموكراسي همخواني دارد؟ سپس مي‌گويند اساسا دموكراسي در اسلام هست يا نه؟ بعد مي‌بينند اسلام دموكراسي غربي را قبول ندارد و آزادي‌اي را دارد كه هيچ دموكراسي غربي‌اي با آن قابل مقايسه نيست. نمي‌گويند اسلام و آزادي، بلكه مي‌گويند اسلام و دموكراسي، چون دموكراسي يك مفهوم غربي تعريف شده است. اين را مي‌گويند و نتيجه‌اش چه مي‌شود؟ مي‌رسند به اينجا كه دموكراسي در اسلام جایی ندارد، چون در دموكراسي غربي افراد از ملتزم بودن به دين آزادند و كسي حق ندارد دين را بر سرنوشت جامعه حاكم كند و اين را صريح مي‌گويند. بايد به آقايان گفت كه حرفتان را صريح بزنيد و بگویید من كه مي‌گويم دموكراسي، اصالت را به دموكراسي غربي مي‌دهم و اگر اسلام با آن همخواني داشت، قبول دارم، اگر نخواند قبول ندارم. به اين شكل، كار به جایی می‌رسد كه محمدرضا خاتمي در نامه‌هايش مي‌نويسد ما معتقديم نهاد دين بايد از نهاد دولت جدا باشد، والا مشكل مي‌شود. مي‌پرسيد «اين يعني جدائي دين از سياست. اگر منظورتان اين است كه با حرف‌هاي صريح امام نمي‌خواند.» در مجموع يك جوري حرف مي‌زنند، يعني كه ما هم در خط امام هستيم، منتهي اين حرف را مي‌پيچانند كه ما معتقديم نهاد دين بايد از نهاد دولت جدا باشد، این يعني همان چيزي كه امام آن را توطئه مي‌ناميد و سخت در مقابل «جدائي دين از سياست» مي‌ايستاد. امام مي‌گويد دين بايد دولت را اداره كند و دولت بايد از درون دين بيرون بيايد، حالا اينها می‌گویند نهاد دين و نهاد دولت بايد از هم جدا باشند!
به نظر شما بالاخره خاتمي مي‌آيد يا نه؟
من تحليلم را مفصل در مصاحبه با خبرگزاري آفتاب گفته‌ام. ما كه نمي‌توانيم بگوییم دقيقا در ذهن افراد چه مي گذرد، اما به نظر من ايشان مي‌خواهد مطرح بماند و به ايشان هم گفته‌اند كه مطرح بمان و آخر سر هم بگويد كه نمي‌آيم! علتش هم روشن است. اولا ما از اين موضوع استفاده بسيار خوبي مي‌كنيم و آن هم اينكه جرياني، همه افرادش را كه سرجمع مي‌كند، باز هم مي‌بيند فقط يك نفر را دارد و آن هم خاتمي است، يعني اين جريان، هيچ يك از افراد خودش را نمي‌گويد راي مي‌آورند و مي‌گويد فقط اگر این يك نفر بيايد راي مي‌آورد و آن هم خاتمي است. اگر جرياني فقط به يك نفر منحصر شد، يك جريان شكست‌خورده و پايان يافته است.
يعني شما از نفس آمدن خاتمي استقبال مي‌كنيد.
بله، مشكلي نداريم. اينكه ايشان مي‌خواهد بيايد یا نيايد، به خودش مربوط است. من اتفاقا اگر بخواهم سياسي و جرياني فكر كنم حتما بايد از آقاي خاتمي بخواهم، بيايد. علتش اين است كه اگر خاتمي بيايد دو راه بيشتر وجود ندارد؛ يا با راي بسيار پایینی انتخاب مي‌شود كه خيلي بعيد مي‌دانم همين راي پايين را هم بياورد كه اگر هم بياورد، يعني شكست اصلاح‌طلب‌ها يا اينكه راي نمي‌آورد و با راي بسيار پایين‌تر از صحنه كنار مي‌رود و اين كاملا به نفع اصولگرايان است. من مطمئنم كه با راي بسيار پایینی رد مي‌شود كه پيروزي بسيار مهمي براي اصولگرايان است، چون تنها كسي كه در چنته اصلاح‌طلبان مانده، خاتمي است كه اگر بيايد، تكليفش روشن مي‌شود و مي‌رود، يعني اصلاح‌طلبان، اين تير آخر را هم كه بيندازند، كمانشان خالي مي‌شود و ميروند.
اين يك تحليل سياسي است، ولي از نظر دلسوزي براي نظام، تحليل من اين است كساني كه رئيس جمهور اين مملكت بوده‌اند، اعم از شهيد رجایی (اگر زنده بود)، آقاي هاشمي و آقاي خاتمي، يك نيرو هستند و به كار مملكت مي‌آيند. نظام مي‌خواهد آقاي خاتمي را به جاهايي بفرستد كه فقط او در آنجاها مؤثر است. حالا اگر آقاي خاتمي در اين انتخابات با راي پایینی شكست بخورد، ديگر نظام نمي‌تواند از نيروي ايشان استفاده كند و اين به نفع نظام نيست. چون شخصا هم با آقاي خاتمي رفيق هستم و اصلا دلم نمي‌خواهد ايشان بشكند، به همين علت عرض مي‌كنم اگر آقاي خاتمي بيايد و بشكند، ديگر براي اصلاح‌طلبان هم چيزي نمي‌ماند. اينها الان مي‌گويند آقاي خاتمي، ليدر اصلاح‌طلب‌هاست، درحالي كه خيلي جاها روح ايشان با آنها نمي‌خواند، ولي در هرحال اتفاقي است كه افتاده و اگر بيايد و اين اتفاق بيفتد، تبديل به يك مهره سياسي له شده مي‌شود و من هرگز دلم نمي‌خواهد آقاي خاتمي له شود، هيچ آدم عاقلي هم دلش نمي‌خواهد و مي‌گويد ايشان يك مهره معتبر نظام است، بازيكن روي نيمكت ما هم هست و هر وقت هم نظام لازم و صلاح بداند، ايشان را مي‌آورند به صحنه و از ايشان در صحنه بين‌الملل استفاده مي‌كنند، اما بعد از شكست، ضربه سنگيني به اين جور آدم‌ها وارد مي‌آيد. مي‌دانم كه همين‌هایی كه امروز ادعاي طرفداري از ايشان را مي‌كنند، از دستش ناراحت مي‌شوند و ايشان هم از آنها ناراحت مي‌شود و روابط از اين هم كه هست، بيشتر به هم مي‌خورد، لذا به نظر من، اگر آقاي خاتمي بخواهد بر اساس منطق رفتار كند، نباید به صحنه بيايد. اگر ايشان بيايد از نظر شخصي و از نظر مصالح نظام ناراحت مي‌شوم، ولي از لحاظ كسي كه در جريان اصولگراست، حتما استقبال خواهم كرد؛ حالا استقبال و تاسف را چگونه مي‌توان جمع كرد؟ اين ديگر كار شماهاست!
در مورد آقاي كروبي چه تحليلي داريد؟
آقاي كروبي هم جاي خودش را دارد. ايشان مي‌خواهد در صحنه مطرح باشد، حالا يا كانديداي رياست جمهوري باشد يا شيخ اصلاحات! اصلاح‌طلبان اگر بخواهند خودشان را داراي سابقه خط امام بدانند، آقاي خاتمي چندان سابقه مبارزه و زندان ندارد، ولي آقاي كروبي سابقه بسيار طولاني در اين زمينه دارد و بنابراين خيلي بهتر است كه آقاي كروبي بشود شيخ اصلاحات تا بقيه. بعد هم همه احترام آقاي كروبي را دارند بهتر است اصلاح‌طلبان، ايشان را نگه دارند كه هر جا كارشان گير كرد، بتواند خدمت آقا و بقيه دوستان برود.
شما از آمدن آقاي كروبي استقبال مي‌كنيد؟
نه استقبال مي‌كنم، نه بدرقه. تصميم‌گيري با خود ايشان است.
رفتارهاي سياسي آقاي هاشمي رفسنجاني در چند سال اخير نشان از نزديك شدن به جريان اصلاحات دارد، درحالي كه اصلاح‌طلبان اساسا نمي‌توانند با ايشان رابطه حسنه‌اي داشته باشند. با اين همه، پاره‌اي مواضع ايشان سوال برانگيز است. شما چه تحليلي داريد؟
آقاي هاشمي يك شخصيت برجسته نظام ما و بسيار سياستمدار و زيرك است. باوركردني نيست كه آقاي هاشمي بيايد و بشود تابع افرادي كه روزگاري زشت‌ترين القاب از جمله «عاليجناب سرخ‌پوش» و «راسپوتين» را به ايشان دادند و هرچه دلشان خواست به او گفتند. دو سه بار جفاي بسيار آشكار و بيش از حدي را بر ايشان روا داشتند.
خليفه‌كشي را اساسا آنها باب كردند...
آقاي هاشمي متوجه همه اينها هست و لذا اينها هيچ وقت نيروي قابل‌اتكائي براي آقاي هاشمي نبوده‌اند و نخواهند بود. تفكر آقاي هاشمي هم كه تفكر اينها نيست و مشي سياسي و اقتصادي اينها را نمي‌پسندد و اينها در نهايت راه خودشان را ميروند. آقاي هاشمي، خودش صاحب‌نظر است و راه خودش را مي‌رود و تابع كسي نيست، اما ايشان، انسان و سياستمدار بسيار پيچيده‌اي است، بنابراين نمي‌شود به همين راحتي گفت كه ايشان الان دارد چه بازي سياسي‌اي مي‌كند. ايشان البته دولت احمدي‌نژاد و خط مشي ايشان، مخصوصا رويه اقتصادي‌شان را قبول ندارد و اين حق هر فردي است كه نظر خودش را بگويد. شايد عده‌اي كه همين نظر را درباره آقاي احمدي‌نژاد دارند، گمان كنند كه مي‌توانند در همه زمينه‌ها با آقاي هاشمي اشتراك نظر داشته باشند؛ ولي اگر كسي آقاي هاشمي را بشناسد، مي‌داند كه اين شيوه داوري درباره ايشان، به كلي غلط است. خود من شخصا نمي‌دانم ايشان دارد چكار مي‌كند، چون آقاي هاشمي، آقاي هاشمي است!
با توجه به شرايط موجود، آينده اصولگرایی را چگونه مي‌بينيد؟
اصولگرایی كه يك جريان ثابت است، منتهي گاهي بعضي از عناصرش نتوانسته‌اند در عرصه اصولگرایی، خوب كار كنند، اصولگرایی باقي مي‌ماند و اين افراد ميروند، مثل اسلام است، نه اينكه بگويم اصولگرایی يعني اسلام، يك وقت سوء‌تفاهم نشود. مثال ارزشي است. هر چيز ارزشمندي باقي مي‌ماند. در اصولگرایي هم ممكن است عناصر آن جابه‌جا شوند، ولي اصل اصولگرایی باقي مي‌ماند. مطمئن باشيد.
البته در کنار این موضوع به چند مقوله مهم هم باید اشاره کرد. اول این است که اصولگرایان باید در مقوله اخلاقی «صبر» در تمام ابعاد و لوازم آن ملتزم باشند. نتیجه این صبرها را تاکنون دیده‌ایم در جنگ و مساله هسته‌ای صبر کرده‌ایم و از این تحریم‌ها نیز گذشته و آن تحریم‌ها در حال حاضر کاری برای ما به آن معنا نمی‌تواند انجام دهد. اگر در میدان مبارزه حق و باطل، طرف حق استقامت داشته باشد، باطل هیچگاه پایه و بنیان محکمی ندارد و جایی می‌رسد که باطل فرومی‌ریزد و در آن زمان حق می‌تواند در استقامت خود با برنامه مسلط شود. ما در سایه عقلانیت و تدبیر با استفاده از استقامت، صبر و برنامه داشتن توانستیم بر تمام مشکلات‌مان تاکنون فائق بیاییم و دشمنان دچار آسیب و پراکندگی شوند. آن اصولی که برای انسان‌ها ایجاد انگیزه می‌کند، سعادت دنیا و آخرت است و هر انسانی در نفس خود می‌خواهد همیشه سعادتمند باشد و برای آخرت خود نیز خواهان حضور در بهشت الهی است. بنابراین انگیزه‌ای است که فرد برای سعادت دنیا و آخرت از کار حرام خودداری کند و کار صواب و حلال انجام دهد. همچنین افرادی که می‌خواهند از مواهب الهی بهره‌مند شوند، آن مواهب الهی را می‌شناسند، اما افرادی که برای خالق خدا این کار را انجام می‌دهند، جزو انسان‌های ویژه‌اند.
رمز موفقیت همان است که برای رسیدن به این سعادت الهی بتوانیم به موازین و مبانی اسلامی عمل کنیم و تقوا، صبر و کار متفکرانه برای خدا را ادامه دهیم. در میدان فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی به طور طبیعی کار مربوط به مردم است و دولت، حکومت، سیاست، حزب، جناح و جبهه سروکارش با مردم است.
هردو جناح مدعي تعامل با مردمند. جريان اصيل را چگونه بايد شناخت؟
درباره تعامل با مردم دو نوع رابطه وجود دارد؛ یک موقعی است که کسانی مردم را ابزار خود قرار می‌دهند و حتی خدمت برای قدرت میکنند و به جای اینکه برای خدا و برای نفی بندگان خدا و مردم خدمت کنند، خدمت‌شان خالص برای خدا نیست و خالص برای رسیدن به قدرت است، چه برسد به کسانی که در جهت فریب مردم هستند و دنبال مردم‌فریبی هستند و طوری برنامه‌ریزی میکنند که مردم تصور کنند آنان بهترین همراهان و خدمتگزاران آنان هستند. این افراد به خواسته و احساسات مردم توجه نداشته، بلکه می‌خواهند درباره احساسات مردم طوری عمل کنند که مقام خود را به دست آورند و در واقع می‌خواهند به خواسته خود عمل کنند که این نوعی توجه به مردم به دور از موازین اسلامی است. بنابراین کسانی که می‌خواهند در موازین اسلامی و روی اصول اسلامی حرکت کنند، طبعا می‌خواهند خدمت به مردم را در راه رضای خدا برای مردم، نه برای رسیدن خودشان به یک جایی انجام دهند و پذیرش مردمی در برنامه‌هایشان و گفته‌هایشان تا جایی که منطبق با موازین باشد، برای آنان مهم است.امام خمینی (ره) همواره می‌فرمودند که اگر خواستید کاری استمرار پیدا کند و موفق باشد، باید به دو ویژگی دقت کرد؛ یکی ایمانی و اسلامی بودن آن و دوم، مردمی بودن آن است که مقام معظم رهبری نیز بر همین اصل تاکید دارند و می‌فرمایند: «هر کس که می‌خواهد برای خدا کار کند، نباید بی‌اعتنا به مردم باشد.»
نکته دوم که ارتباطی با عرایض من در آغاز این گفت‌وگو دارد، کیفیت مدیریت اختلافات در جریان خودی و اصولگرایان است. هیچ انتخاباتی نیست که خالی از رقابت‌های برونی و درونی باشد و در این راستا افراد مختلفی هم از داخل اصولگرایان و هم خارج از اصولگرایان مطرح هستند. طرح معرفی کاندیداهای مختلف اگر بر مبنای اصول ارزشی و اخلاقی استوار باشد و به دور از برخوردهای تقابلی صورت پذیرد، امری شایسته است و در این راستا به جز برخی موارد همانند (7 تیرماه یا 8 شهریورماه سال 1360) که فضایی خاص بر کشور حاکم بوده است، در دیگر موارد همان ارزش‌های انقلابی به رقابت انتخاباتی حاکم بوده است. اگر در مجموع اصولگرایان به یک وحدت نظر روی یک نامزد اصلح و ارجح برسند، آرزوی همه ماست و در این راستا تلاش می‌کنیم و امیدواریم بتوانیم در این رقابت انتخاباتی نیز همانند مجلس هفتم در یک وحدت جمعی به یک نامزد واحد برای معرفی به ملت برسیم و در نهایت انتخاب بر عهده ملت است.
حضور ائتلاف‌ها بستگی به فضای انتخاباتی و نامزدهای تعبیه شده دارد، به طوری که اگر کاندیدا چهره‌ای شاخص باشد و مردم هم به او توجه داشته باشند، به‌طور طبیعی فضای کشور هم به گونه‌ای پیش خواهد رفت که سیاسیون نیز بر همان فرد توافق میکنند و اگر قرار باشد مردم با انجام تحقیقات خاص دست به انتخاب بزنند، طبعا مسؤولان کشور یا شخصیت‌های موثر سیاسی و احزاب بحث‌ها را در این زمینه پیش خواهند برد. هرکس جایگاه خود را دارد و طرح چهره‌های سیاسی با دیدگاه مثبت یا نگاه انتقادی در سطح انتخابات طبیعی است و با حفظ کلیات و احترام هر گروه می‌تواند حرف‌هایش را مطرح کند و در نهایت مردم دست به انتخاب بزنند. نمی‌شود خیال کنیم همه با هم یکسان هستند، بنابراین حرف‌هایی زده می‌شود و نقدهایی عنوان می‌شود اما مهم آن است که تمامی مسؤولان کشور با آهنگ ولایت‌فقیه بکوشند که فضای رقابت سالم و طرح اخلاقی دیدگاه‌ها و نقد، منصفانه و سالم باشد.
از ديدگاه شما ائتلاف‌هاي انتخاباتي بايد بر چه محورهايي شكل بگيرد؟
در رقابت‌های انتخاباتی، ائتلاف‌ها باید دنبال آن باشند که برای ملت و نظام کاری صورت گیرد و نه اینکه هرکس بیاید و بخواهد برای مجموعه گروه خودش کاری صورت دهد. اما به هر حال طرح این موضوع یک آرزو است و معمولا بحث‌ها و گفت‌وگو‌هایی وجود دارد و ما باید آماده باشیم از طرح این موضوعات به یک وظیفه‌یابی و تکلیف‌یابی برسیم که به نظر می‌رسد، می‌رسیم. به نظر می‌آید با وجود ولی‌فقیه عادل و رهبری ایشان و حضور روحانیت معظم و مراجع تقلید و رعایت درصد بالایی از اخلاق از سوی سیاسیون، موضوعات مطروحه درباره سهم‌خواهی در رقابت‌های انتخاباتی حل خواهد شد و اگر هم نشد همانند انتخابات نهم ریاست جمهوری که رقابتی فشرده بین اصولگرایان بود، سرانجام ملت انتخاب خود را خواهد کرد. نکته سوم که می‌تواند مکمل دو نکته قبل باشد، نگاهی به اردوگاه اصلاح‌طلبان است و تحلیل وضعیت آنها در آستانه انتخابات. واقعیت این است که اصلاح‌طلبان موقعیت اصولگرایان را نداشته و دارای آرای بسیار متفاوتی هستند، چنانچه در فهرست نهایی مجلس هشتم برخی از چهره‌های آشنا و مطرح‌شان در رده‌های پایین قرار گرفتند. حتی افراد شاخص گروه‌های اصلاح‌طلب که دارای تشکیلات هستند در رده‌های پایین قرار داشته‌اند. افراد شاخص اصلاح‌طلبان باوجود تبلیغات جدی و حضور چند ساله‌شان در عرصه‌های سیاسی موقعیت لازم را ندارند. چنین روندی از سوی جریان اصلاح‌طلب باید مایه عبرت باشد. این افراد باید در آرای ملت بازنگری کرده و در بیان روش‌ها، شعارها و برنامه‌هایشان تجدیدنظر کنند.
ظاهرا شما براي تجديد بهينه فعاليت اصلاح‌طلبان پيشنهاداتي هم به آنها كرده‌بوديد.
من قبل از انتخابات هم به دوستان اصلاح‌طلب گفتم به نظر می‌رسد مردم از اصلاح‌طلبان با داشتن هشت سال دولت و چهار سال مجلس توفیقی کسب نکرده‌اند، اصلاح‌طلبان اگر می‌خواهند فعال شوند باید نام‌شان را عوض کنند و با عنوان و شعار دیگری غیر از اصلاح‌طلبی به صحنه بیایند. مایل به تعامل همه گروه‌ها هستم و در این راستا نمی‌خواستم برخورد جناحی داشته باشم، بلکه تحلیلم را ارائه دادم، چراکه اگر کسی برخورد سیاسی در این امور داشته باشد، باید از هر کار غلط رقیبش استقبال کند یا چیزی نگوید که او مسیر اشتباهش را ادامه دهد، بنابراین اصلاح‌طلبان باید بررسی کنند که عملکردشان در نوع زندگی مردم تاثیر داشته است، یا نه. در انتخابات گذشته چه اصولگرایان، چه اصلاح‌طلبان و چه مستقل‌ها همه با هم و در کنار هم شرکت کردند و اصلاح‌طلبان نیز در راستای برنامه‌های خود بحث و گفت‌وگو کردند و اعلامیه‌ها و بیانیه‌های خود را منتشر کردند، اما برخی از آنان با فرافکنی می‌خواستند عنوان کنند که مثلا اگر حضور مردم در انتخابات بیشتر بود حتما رای می‌آوردند اما مردم ایران، مردم هوشیاری هستند و با تمام این بحث‌ها آشنایی دارند.