درگذشت جبار باغچه بان - 1345
بابا جبار
43 سال پیش در چنین روزی جبار باغچهبان، مدیر نشریه زبان و بنیانگذار آموزش ناشنوایان درگذشت. میرزا جبار عسکرزاده در ۱۲۶۴ با اینکه اصالتا تبریزی بود اما چون پدرش عسکر که در ایروان معمار و قناد بود، آنجا به دنیا آمد.
در مکتب خانههایی که در مساجد تشکیل میشد درس خواند اما از 15 سالگی ترک تحصیل کرد و شد وردست پدر. البته بهطور قاچاق در منازل تدریس هم میکرد. بعد از مدتی برای روزنامههای قفقاز خبرنگاری میکرد و در روزنامه فکاهه ملانصرالدین، فکاههنویس و شاعر بود. سال 1301 مدیر مجله فکاهی لک لک در ایروان شد. قحطی، بیماری و جنگ قففاز را در برگرفت و چون داغ پدر و مادر هم برایش سخت بود به وطن آمد. وی بیماریای گرفت که مجبور شدند انگشتان پایش را قطع کنند.خواست از مرگ رهایی یابد که به مرند رفت. آنجا با حقوق ماهیانه 90 ریال معلم شد، چون آدم مبتکری در آموزش بود رئیس فرهنگ تبریز شد. حالا اینکه چرا با وجود شهرت عسکرزاده او را باغچه بان میگویند بهخاطر این است که جبار کودکستان «باغچه اطفال» را احداث کرد. بین دانش آموزانش 3 کر و لال بودند که جرقه تاسیس نخستین مدرسه مخصوص کر و لالها را در ذهنش ایجاد کرد. باغچهبان در سال 1303 بهرغم مخالفتهای زیاد از سوی محسنی، رئیس فرهنگ وقت، مدرسه کر و لالها را تاسیس کرد. جبار با روش شفاهی در تعلیم ناشنوایان و آموزش روش حساب ذهنی به ناشنوایان، هر 3 کودک را یک سال آموزش داد. دکتر محسنی، اعانه باغچه اطفال را قطع کرد و باغچهبان هم آنجا را بدون دریافت اعانه اداره کرد. 4 سال بعد او با وجود دشواریهای زیاد چاپ و کلیشه چاپ کتابهای مخصوص، کودکان را با نقاشیهایی که خود میکشید آشنا کرد. مثل «بابا برفی» که کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان آن زمان آن را به چاپ رساند و شورای جهانی کتاب کودک هم آن را به عنوان بهترین کتاب کودک انتخاب کرد. سال 1312 به تهران آمد و دبستان کر و لالها را تاسیس کرد. او در تهران گاه نما برای نشان دادن پستی و بلندیهای اقیانوسها روی نقشه، الفبای گویا، گوشی استخوانی یا گوشی گنگ (همان دستگاهی که کرولالها از طریق دندان وحس استخوانی قادر به شنیدن میشدند) را ابداع کرد که پس از تکمیل شدن به نام تلفن گنگ در اداره ثبت اختراعات با شماره 118 به ثبت رسید.
حرکت پیامبر از مدینه برای حجه الوداع–10
آخرین اردوی پیامبر
1419 سال پیش در چنین روزی پیامبر حرکت خود به سمت مکه را برای حجهالوداع آغاز کرد.پیش از این در اول ذیقعده به اهالی مدینه و قبایل اطراف اعلام کرد که قصد زیارت خانه خدا و ادای مراسم حج را دارد. مسلمانان مدینه و بلاد دور و نزدیک که این خبر را شنیدند آماده شدند تا همراه حضرت عازم حج شوند.پیک پیامبر که به علیابن ابیطالب در یمن رسید مولا همه سربازان را به جانشینش سپرد و سریع به سمت مکه آمد و خدمت پیامبر رسید. پیامبر از دیدار علی خوشحال شد و از او پرسید چگونه نیت کردی؟ علی فرمود: به نیت شما احرام بستم و گفتم بار الهی به همان نیتی که پیامبر تو احرام بسته من نیز احرام میبندم. تمام همسران حضرت به همراه دخترش حضرت زهرا(س) در این سفر همراه پیامبر بودند. پیامبر در حالی که بیش از 60 قربانی داشت، بهسمت مکه حرکت کرد و در «ذیالحلیفه» احرام بست و موقع احرام بستن دعای لبیک را خواند. 9 روز بعد وارد مکه شد و از باب بنی شیبه وارد مسجدالحرام شد. پس از استلام و سعی صفا و مروه به زائران فرمود: هر که قربانی نیاورده از احرام خارج شود، اما هر که قربانی آورده باید به حالت احرام بماند تا لحظه سربریدن قربانی. دیدگان پیامبر به فردي افتاد، به او فرمود: آیا قربانی آوردهای؟ گفت: نه. پیامبر فرمود: چرا از احرام خارج نشدی؟ گفت: برای من گوارا نیست که از احرام خارج شوم، ولی شما به همان حالت باقی بمانی. پیامبر فرمود: شما نه حالا بلکه پیوسته بر این عقیده باقی خواهی ماند. پیامبر از تردید و دودلی مردم ناراحت شد و فرمود: اگر آینده برای من مثل گذشته روشن نبود و از دودلی و تردید شما اطلاع نداشتم مثل شما بدون قربانی به زیارت خانه خدا میآمدم و احرام میبستم تا روز قربانی. هرکس قربانی نیاورده باید از احرام خارج شود و آنچه را که انجام داده عمره محسوب کند و بعدا برای حج احرام ببندد.
انتشار نظریه تکامل داروین – 1859
راز بقا
149 سال پیش در چنین روزی چارلز داروین کتاب انحرافی و جنجالی «اصل انواع بهوسیله انتخاب طبیعی یا بقای نژادهای مناسب در تنازع بقا» حاوی نظریه تکامل را منتشر کرد. داروین به همراه والاس باهم تئوری جدیدی درباره تکامل اعلام داشتند که در آن محیط را علت اصلی «انتخاب طبیعی» (بقای نژادهای مناسب در تنازع بقا) میدانستند: «محیط تدریجا جانداران دارای صفات زیستی نامساعد را از بین میبرد و جانداران دارای صفات مساعد را حفظ میکند.» منتقدان نظریه تکامل داروین میگفتند که «انتخاب طبیعی» شاید افرادی را که از نظر تولیدمثل صلاحیت ندارند، از بین ببرد ولی افرادی که از نظر رفتاری یا اجتماعی صلاحیت ندارند را نه. قویترین و بزرگترین جاندار یک جمعیت ممکن است از نظر رفتاری صالح باشد اما اگر نازا باشد از نظر تولید مثل و تکامل صلاحیت نخواهد داشت و در نقطه مقابل فردی رنجور و ضعیف از نظر رفتاری یا اجتماعی صلاحیت نداشته باشد اما اولاد زیادی پدید آورد. منتقدان میگفتند انتخاب طبیعی در اساس از طریق تولیدمثل واقع میشود نه از راه تنازع بقا، چرا که تنازع بقا برای بقا روی میدهد ولی کلا جنبه فیزیکی محض دارد و ممکن است به صورتی غیر مستقیم بر موفقیت جاندار در امر تولید مثل نیز موثر افتد.
محمد گرشاسبي