مجنون، این طرف خط

الهام صالح:

مجنون، همیشه دور از دسترس بود، مجنونی از گذشته‌های دور که دورتر می‌شد. مجنون، مجنون گذشته‌ها بود و افسانه‌ها، اما به مدد سید‌محمدرضا‌ ‌قاسمی، حالایی شد. این مجنون، شهری شد، آشنا شد و اینها همه کار شاعر بود که از عناصر آشنا یاری جست. مجنون مجموعه شعر «باغ‌های معلق انگور» آشناتر می‌شود وقتی می‌گوید: کسی که این طرف خط نشسته، مجنون است. الو! سلام عزیزم! صدات محزون است. شعرهای باغ‌های معلق انگور همه همین شکلی‌اند، همه آشنا هستند. شاعر، آنها را ملموس کرده. همین اتفاق است که شعرها را بیشتر به دل می‌نشاند. شعرهای این مجموعه، با ذهن و جسم مخاطب بازی می‌کنند و اینها به‌خاطر بهره‌گیری از همان عناصر آشنای قرن بیستمی است؛ عناصری که در شعرها حضور می‌یابند و با ترفند آشنایی دادن به مخاطب، ته دل او را می‌سوزانند. در باغ‌های معلق انگور، فرشته‌ها به زمین می‌آیند، عشق آدم‌ها را به دل می‌گیرند و عناصر اطرافشان، همین عناصر آشناست؛ لباس، خانه، غذا، مبل، ویدئو و ماشین. در این مجموعه، شیرها نه تعظیم گرگ‌ها و روباه‌ها را می‌بینند، نه به سلام فیل‌ها جواب می‌گویند. در «باغ‌های معلق انگور»، شیرها عاشق می‌شوند. در این مجموعه، شعرها رنگ و بوی مذهب هم دارند. آنها ناگهان، بی‌محابا و بی‌رحمانه به مخاطب تلنگر می‌زنند: می‌دید پدر در جگر معرکه تنهاست/ شایسته او نیست دگر شیر بخواهد ( در شعر خون گل سرخ). سیدمحمدرضا قاسمی در شعرهایش رویدادهای اجتماعی را هم فراموش نکرده، او جنگ‌افروزی‌ها را به مخاطب قرن بیست و يكمي خود یادآور می‌شود: یادتان باشد از زیر آوار بیرون کشیده‌ام شما را/ چون مادران هراسان/ باران بمب و موشک‌ها را. کار شاعر به یادآوری ختم نمی‌شود، او تشر هم می‌زند و اوج این تشر زدن‌ها آنجاست که در شعر افغانی می‌گوید: به روی نرده خم شد، بعد چشمان خودش را بست/ کسی از پشت سر او را صدا زد: آی افغانی!

باغ‌های معلق انگور، شاعر: سیدمحمدرضا قاسمی

نشر: سوره مهر، قیمت: 1100 تومان