سمیه همایون روز:
به دلیل ارائه اطلاعات غلط و غیرحقیقی و همچنین برملا شدن پیش از موعد رسمی اطلاعات مربوط به فعالیت‌های هسته‌ای، ایران ورود 2 تن از بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تهران را ممنوع اعلام کرد.
رئیس سازمان انرژی اتمی در مصاحبه با رادیو گفت‌وگو در حالی این خبر را اعلام کرد که پیش از این نیز نماینده کشورمان در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از ارائه 2 نامه به این نهاد نظارتی و تذکر درباره اشتباهات و تخلفات صورت گرفته در آخرین گزارش آژانس سخن گفته بود که یکی به موضوع پاراگراف 28 گزارش درباره جابه‌جایی تجهیزات در یکی از آ‌زمایشگاه‌های ایران مربوط می‌شد و دیگری رعایت نشدن حفظ اطلاعات محرمانه کشورهای عضو. در پی ارسال این نامه‌ها به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بود که علی‌اکبر صالحی از تصمیم سازمان متبوع خود برای ممانعت از ورود 2 نفر از بازرسان این نهاد به ایران خبر داد و یکی از علل آن را ارائه گزارش خلاف واقع عنوان کرد که به گفته وی در آخرین جلسه شورای حکام آژانس در وین اتفاق افتاد.
رئیس سازمان انرژی اتمی در تشریح این موضوع گفت: «در آخرین گزارش، بازرسان مطالب غیرحقیقی ارائه کردند که ما به آژانس درباره گزارش 2 تن از بازرسانشان که درست نبود، اعتراض کردیم چون گزارش کاملاً غیرواقعی بود و طبق توافقنامه پادمانی خواستیم که دیگر این 2 بازرس به ایران نیایند و 2 بازرس دیگر را معرفی کنند و ما این کار را انجام دادیم». اگرچه در مصاحبه با رادیو گفت‌وگو، رئیس سازمان انرژی اتمی به تشریح موارد تخلف بازرسان آژانس نپرداخته است اما چندی پیش یعنی همزمان با ارسال 2 نامه اعتراضی ایران به آژانس، وی در گفت‌وگو با ایسنا در پاسخ به پرسشی درباره مطرح شدن موضوعی به نام Pyro Processing در گزارش یوکیا آمانو، مدیرکل آژانس در قبال برنامه هسته‌ای ایران و منظور از گنجانده شدن این مورد گفت: «بر اساس تعریف، Pyro Processing آزمایشی است که در آن پلوتونیوم و عناصر سنگین از میله‌های سوخت مصرف‌شده در رآکتورها به دست می‌آید». علی اکبر صالحی سپس افزود: «آنچه در گزارش آمده، سوء‌برداشتی از سوی آژانس نسبت به آزمایشی است که همکاران ما در سازمان انرژی اتمی می‌خواهند در آینده انجام دهند و ایران در نامه‌ای این مسأله را به آژانس اعلام کرده است». به گفته وی، آزمایش مورد نظر ایران، استخراج اورانیوم از نیترات اورانیل است نه میله‌های سوخت و اگر ایران بتواند این ماده را استحصال کند می‌تواند از اورانیوم فلزی به عنوان یک ماده خوب برای حفاظ در برابر تشعشعات استفاده کند. صالحی در ادامه با تاکید بر اینکه این آزمایش ربطی به Pyro Processing ندارد، چراکه
Pyro Processing استخراج پلوتونیوم و عناصر سنگین از سوخت مصرف شده در رآکتورهاست نه استخراج اورانیوم از نیترات اورانیل، گفت، براین باور است که آژانس عنوانی تفننی و جعلی را درباره فرآیندی که هنوز انجام نگرفته به کار برده که به نظر می‌آید این رفتار برای انحراف افکار عمومی دنیا بوده است. دومین گزارش غلط بازرسان آژانس اتمی به موضوع جابه جایی دستگاهی در آزمایشگاه جابربن‌حیان مربوط بود که رئیس سازمان انرژی اتمی ایران با تکذیب آن گفت که این موضوع صحت ندارد و ایران مستندات لازم را در این‌باره بعدا به آژانس ارائه خواهد کرد. علاوه بر درج مطالب غلط در گزارش، عامل دیگری که موجب شد این 2 بازرس از ورود به ایران منع شوند، افشای اطلاعات مربوط به برنامه هسته‌ای ایران پیش از موعد رسمی بود؛ مساله‌ای که علی اصغر سلطانیه بارها از آن ابراز نگرانی جدی کرده و گفته بود: «بسیاری اوقات که ما مطالب محرمانه‌ای را با حفظ رویه طبقه‌بندی در اختیار بازرسان آژانس قرار می‌دهیم، ظرف چند ساعت سر از رسانه‌ها درمی‌آورند که این شرایط تاسفباری است». سلطانیه در بخش دیگری از سخنان خود از استخدام تعدادی کارشناس مواد منفجره در دبیرخانه آژانس سخن به میان آورد که به گفته وی عمدتا از یک کشور دارنده تسلیحات هسته‌ای به‌طور رایگان در دبیرخانه و در بخش پادمان مشغول کار هستند و به اطلاعات محرمانه دسترسی دارند که این امری بی‌سابقه است و این موضوع جای تامل بسیار دارد. از دیگر مسائلی که در مصاحبه رئیس سازمان انرژی اتمی مطرح شد، موضوع مصوبه مجلس درباره رد درخواست‌های بازرسی فراتر از مقررات پیمان منع اشاعه هسته‌ای بود. صالحی در این باره گفت: «ما هیچ وقت بازرسی فراتر از ان‌پی‌تی را اجازه نمی‌دادیم. فقط در یک برهه‌ای که پروتکل الحاقی را به صورت داوطلبانه اجرا کردیم، آن موقع بود که یک مقدار بازرسی‌ها فراتر از بازرسی‌های پادمانی بود. اما بعد از اینکه آن فعالیت متوقف شد، دیگر بازرسی‌های ما در چارچوب تعهدات پادمانی است که داریم». رئیس سازمان انرژی اتمی در بخش دیگری از گفت‌وگوی خود در پاسخ به پرسشی درباره اینکه آیا ایران در گذشته درخواست‌های فراتر از ان‌پی‌تی داشته است، گفت: «زمانی که پروتکل الحاقی را به طور داوطلبانه اجرا می‌کردیم، بازرسان اجازه داشتند از هر مکانی به صورت سرزده بازدید کنند. در حال حاضر نیز بازدیدهای سرزده داریم اما طبق قاعده‌ای است که توافق می‌کنیم. به عنوان مثال می‌گوییم در ماه دوبار می‌توانند بازدید سرزده از تأسیسات نطنز داشته باشند. اگر ما رویه پادمانی را با آنها به توافق برسیم، در رویه پادمانی تمام شیوه‌های بازرسی کاملا روشن و تدوین می‌شود». صالحی درباره ساخت رآکتوری قوی‌تر از رآکتور تهران نیز گفت: «ما الان چند ماه است روی طراحی رآکتوری مشابه رآکتور تهران که رآکتور ساده‌ای است کار می‌کنیم. یعنی یک استخر آبی است و در آن صفحه‌های سوخت را می‌گذارند و رادیو دارو را تولید می‌کنیم. از آنجایی که این رآکتور یک رآکتور ساده است و با توجه به نیاز کشور به رادیودارو بهتر است همین رآکتور را بازطراحی مجدد و بهنگام کنیم و خیلی از تجهیزات و وسایل و طراحی‌های آن را و قدرت آن را هم بالا ببریم. قدرت این رآکتور الان حدود 5 مگاوات است و ما تا 20مگاوات هم درنظر گرفتیم که قدرت رآکتور باشد به صورت رآکتور استخری که یک استخر آب است صفحه‌های سوخت را می‌سازیم و ان‌شاءالله سال آینده همانطور که اعلام شد این صفحات سوخت را تحویل رآکتور تهران خواهیم داد».