محمدرضا نظری
چرا پس از گذشت شش ماه از آتش‌بس میان رژیم صهیونیستی با جنبش حماس، این جنبش آتش‌بس را تمدید نکرد؟
در شرایطی جنبش حماس آتش‌بس را با میانجی‌گری طرف مصری پذیرفت که این موضوع در راستای مصالح عالی ملت فلسطین قرار داشت و اثرات این تصمیم حماس در توقف حملات رژیم صهیونیستی و شکستن محاصره نوار غزه نماد عینی پیدا کرد. در واقع قبول این آتش‌بس را باید بخشی از ادامه جنگ و مقاومت با رژیم صهیونیستی تعریف کنیم به عبارت دیگر این آتش‌بس را به معنی خارج شدن از روند مقاومت تلقی نمی‌کنیم، آتش‌بس با رژیم صهیونیستی یک وضعیت موقت و گذرا محسوب می‌شد، این در حالی است که وضعیت دائمی ما مقاومت تا آزادی کامل فلسطین است به همین دلیل طول مدت این آتش‌بس موقت فقط 6ماه بود و در 19 دسامبر سال 2008 میلادی این مدت به پایان رسید. البته باید توجه داشته باشیم که رژیم صهیونیستی به هیچ عنوان به شروط این آتش‌بس مقید نبود و به همین دلیل شاهد ادامه محاصره کشنده نوار غزه بودیم و تجاوزات و حملات در کرانه باختری و نوار غزه ادامه پیدا کرد. این شرایط موجب شد تا از طریق مشورت با دیگر گروه‌های فلسطینی موضع هماهنگی را علیه رژیم صهیونیستی اتخاذ کنیم و به این جمع‌بندی رسیدیم که ادامه روند مذکور به نفع ملت و آرمان فلسطین نخواهد بود. این عوامل موجب شد تا با تمدید آتش‌بس مخالف کنیم.
عدم تمدید آتش‌بس از سوی جنبش حماس چه تاثیری روی گروه‌های فلسطینی خواهد داشت، آیا شاهد تشدید حملات رژیم صهیونیستی به مردم فلسطین خواهیم بود؟
تجربه به ما نشان داده که استراتژی رژیم صهیونیستی این است که در زمان آتش‌بس و در سکوت، مردم فلسطین کشته شوند. در واقع محاصره کشنده‌ای که اکنون وجود دارد به مراتب شدیدتر از حملات تانک‌ها و هواپیماهای رژیم صهیونیستی است، به عبارت دیگر رژیم صهیونیستی تلاش می‌کند تا با استفاده از این تاکتیک، مردم فلسطین را نابود کند به همین دلیل با ادامه این آتش‌بس مخالفت کردیم. اکنون ادعا نداریم که دارای سلاح‌هایی هستیم که می‌توانیم از آن طریق با تجهیزات گسترده رژیم صهیونیستی مقابله کنیم ولی معتقدیم که مردم فلسطین با اراده و ایمان قوی خود و نیز اجماع گروه‌های فلسطینی این تصمیم را در عدم قبول آتش‌بس اتخاذ کرده‌اند. البته به تازگی پس از اینکه سلاح‌های جدیدی را به دست آوردیم و نیروهای ما آموزش‌های لازم را گذراندند، اکنون خودمان را برای شرایط بعد از آتش‌بس آماده کرده‌ایم.به همین ترتیب مشاهده کردید که موشک‌های ما به سوی شهرک‌ها و شهرهای صهیونیستی شلیک شد و آماده دفاع از ملت خود هستیم. تردید نداشته باشید که با قدرت و قوت در مقابل هرگونه تجاوز ایستادگی خواهیم کرد. تهدیدات رژیم صهیونیستی به هیچ عنوان ما را نخواهد ترساند. حتی اگر حمله تجاوز به نوار غزه و مردم فلسطین افزایش پیدا کند ما در ادامه مقاومت به خود بیم و ترس راه نمی‌دهیم.
مواضع فتح را به عنوان یکی از گروه‌های مقاومت فلسطینی در قبال لغو آتش‌بس از سوی حماس چگونه ارزیابی می‌کنید؟
باید به این نکته توجه داشته باشیم که درون جنبش فتح جریان‌های مختلفی با گرایش‌های گوناگونی حضور دارند؛ به همین دلیل در این مورد نیز از سوی جنبش فتح شاهد مواضع واحدی نبودیم و در شرایطی که محمود عباس و طرفداران وی تلاش می‌کردند تا این آتش‌بس ادامه پیدا کند ولی همزمان به بعضی از جریان‌های داخلی فتح اجازه داده شد با ادامه این آتش‌بس مخالفت کنند. این شرایط موجب می‌شود تا نتوانیم موضع مشخصی را در قبول یا لغو آتش‌بس از سوی جنبش فتح شاهد باشیم. البته برای ما مهم نیست که فتح در مقابل موضع حماس چه تصمیمی اتخاذ خواهد کرد، در واقع فتح یک جنبش تجزیه شده‌ای است که نمی‌تواند تصمیم واحدی اتخاذ کند به همین دلیل مواضع آنها بیشتر متناقض است.
در ماه گذشته شاهد بودیم که جنبش حماس روند مذاکرات آشتی ملی در قاهره را متوقف کرد. آیا حماس برای صلح با دیگر گروه‌های فلسطینی امتیازهای خاصی را مدنظر دارد؟
حماس روند مذاکرات آشتی ملی قاهره را متوقف نکرد بلکه حماس معتقد است که در این نشست شرایط برای انجام یک گفتوگوی حقیقی و جدی که به ملت فلسطین خدمت کند فراهم نشده بود. در واقع طرف‌های مذاکره‌کننده تلاش می‌کردند تا پس از برپایی یک جشن، برگه‌ای که مصر برای شرکت‌کنندگان آماده کرده بود به وسیله طرف‌های فلسطینی امضا شود، سپس آنها اعلام کنند که کار به پایان رسیده است و در نهایت روند کار به همین مرحله خاتمه پیدا کند ولی حماس معتقد است که ادامه بازداشت صدها عضو مقاومت در کرانه باختری، اخلال در این آشتی ایجاد می‌کرد. برادران مصری باید در جایگاهی قرار گیرند که به دو گروه فلسطینی حماس و فتح نزدیک باشند. از مقامات مصری می‌خواهیم که فاصله خود را با حماس کم کنند تا یک گفتوگوی حقیقی و جدی محقق شود.
به عنوان نمونه برای تحقق یک آشتی ملی می‌توان به نشست طائف اشاره کرد؛ در این نشست تمام گروه‌های لبنانی حضور داشتند و در کمال آزادی توانستند به یک توافق دست پیدا کنند. به عبارت دیگر معتقدم که تجربه لبنانی‌ها در دوحه می‌تواند الگوی خوبی برای فلسطینیها باشد. البته باید به این موضوع توجه داشته باشیم که گفتوگوی حقیقی ما میان گروه‌های فلسطینی در شرایطی محقق می‌شود که تمام مشکلات و موضوعات با جزئیات در نشست مورد بررسی قرار بگیرد.
با توجه به رویکرد جنبش حماس با دیگر گروه‌های فلسطینی، آیا جنبش حماس در انتخابات پارلمانی سال آینده خواهد توانست اکثریت کرسی‌های پارلمان را به دست آورد؟
برای ارزیابی محبوبیت حماس باید به جنبش بزرگی که به مناسبت بیست و یکمین سالگرد تاسیس این جنبش در نوار غزه برگزار شد توجه داشته باشیم. در واقع حضور گسترده مردم نشان از محبوبیت فراوان این جنبش در میان فلسطینیها دارد. اقدامات نامناسب سازمان‌های تابعه محمود عباس در کرانه باختری و بازداشت مبارزان در این منطقه هم نه تنها به ضرر حماس نبود بلکه پشتوانه مردمی حماس را افزایش داد. درباره انتخابات پارلمانی سال آینده باید به این نکته اشاره کنم که به هیچ عنوان از صندوق‌های رای نمی‌ترسیم و پس از عنایت خداوند متعال به حمایت‌های گسترده مردمی از حماس متکی هستیم.
در شرایطی که 9 ژانویه سال 2009 میلادی پایان مدت تصدی محمود عباس بر تشکیلات خودگردان فلسطین است، تلاش‌هایی برای تمدید این مدت ادامه دارد. تحلیل شما از آینده ریاست دولت خودگردان فلسطین چیست؟
قانون اساسی فلسطین به صورت مشخص و واضح مدت ریاست تشکیلات خودگردان فلسطین را مشخص کرده است.طبق قانون اساسی، این مدت 4 سال است و به همین ترتیب ریاست محمود عباس به عنوان رئیس تشکیلات خودگردان در 9 ژانویه سال 2009 میلادی به پایان خواهد رسید و برای تمدید حتی یک روز ریاست محمود عباس هیچ پیش‌بینی‌ای در قانون اساسی صورت نگرفته است.به همین دلیل پس از این مدت محمود عباس به یک شهروند معمولی در فلسطین تبدیل خواهد شد. پس از کناره‌گیری محمود عباس، ریاست تشکیلات خودگردان فلسطین به مدت 2 الی 3 ماه به رئیس مجلس قانونگذاری واگذار می‌شود تا در این مدت برای تعیین ریاست تشکیلات خودگردان فلسطینی انتخابات برگزار شود. در چنین شرایطی اگر محمود عباس یا طرفداران منطقه‌ای وی بخواهند مدت ریاست عباس تمدید شود امری غیر ممکن است و تنها این موضوع در سایه گفت‌وگوهای همه‌جانبه و فراگیر با حماس و همه گروه‌های فلسطینی قابل بررسی است.در واقع در چنین شرایطی موضوع تمدید ریاست عباس بر تشکیلات خودگردان فلسطین تنها یک مورد از بسته پیشنهادی است که در گفت‌وگوهای همه‌جانبه قابل حل و فصل است. در شرایطی که محمود عباس پس از مدت قانونی از سمت خود کناره‌گیری نکند یا وارد گفت‌وگوهای ملی فراگیر نشود، هرگونه حمایت عربی یا بین‌المللی به جایگاه عباس مشروعیت نخواهد بخشید.