مجید میرزاحیدری
در حالی که به دلیل بروز بحران بین‌المللی فضای اقتصاد دنیا از جمله دنیای انرژی به سردی گراییده، اما تصویب اساسنامه اوپک گازی سبب شد تا اتمسفر حاکم بر بازار انرژی دنیا تحت‌الشعاع این رخداد عظیم قرار گیرد. به گزارش «وطن امروز»، تصویب اساسنامه اوپک گازی به دنبال حضور وزرای انرژی 11 کشور گازی از جمله ایران، قطر و ونزوئلا در مسکو پایتخت فدراسیون روسیه صورت گرفته است.
در حالی که به دلیل بروز بحران بین‌المللی فضای اقتصاد دنیا از جمله دنیای انرژی به سردی گراییده، اما تصویب اساسنامه اوپک گازی سبب شد تا اتمسفر حاکم بر بازار انرژی دنیا تحت‌الشعاع این رخداد عظیم قرار گیرد. به گزارش «وطن امروز»، تصویب اساسنامه اوپک گازی به دنبال حضور وزرای انرژی 11 کشور گازی از جمله ایران، قطر و ونزوئلا در مسکو پایتخت فدراسیون روسیه صورت گرفته است.اکنون تشکیل اوپک گازی در حالی رنگ و لعاب جدی به خود می‌گیرد که رهبر معظم انقلاب در 10 بهمن‌ماه سال 85 در دیدار با ایگور ایوانف، دبیر شورای امنیت وقت روسیه طرح تشکیل مجمع کشورهای صادرکننده و تولیدکننده گاز اوپک را مطرح ساختند.
چندی نگذشت که پس از طرح این ایده از سوی مقام معظم رهبری، برخی از مصرف‌کنندگان اصلی گاز از جمله ایالات متحده نسبت به تشکیل چنین سازمانی واکنش نشان دادند. در مقابل اما وزرای نفت کشورهای پیگیر تشکیل اوپک گازی بر این نکته پای فشرده‌اند که قصد آنها نظام‌مندتر کردن بازار عرضه و تقاضای گاز در دنیای انرژی است. با این اوصاف رئیس‌جمهوری روسیه پس از تدوین اساسنامه مجمع تولیدکنندگان و صادرکنندگان و در دیدار با وزیران انرژی کشورهای صادرکننده گاز در مسکو، امضای موافقتنامه ایجاد سازمان «کشورهای صادرکننده گاز» و توافق درباره اساسنامه این سازمان را واقعه مهم بین‌المللی دانست که بر بازار جهانی انرژی تاثیر خواهد گذاشت.
دیمیتری مدودف گفته است که در اوضاع کنونی، ثبات و امنیت انرژی جهانی و تعادل بین کشورهای صادرکننده، مصرف‌کننده و ترانزیت‌کننده گاز به موضع هماهنگ کشورهای صادرکننده گاز بستگی دارد؛ هرگونه تلاش برای تنظیم روابط در عرصه گازی یا هر عرصه دیگر که به زیان طرف ثالث انجام گیرد، غیرموثر خواهد بود.
با این اوصاف اما برخی از منتقدان ادعا کرده‌اند که در شرایط بحران کنونی، اوپک گازی به سختی خواهد توانست فعالیت کند. البته بر کسی پوشیده نیست که متفاوت بودن سازوکار بازار نفت و گاز امری بدیهی بوده چه آنکه صادرات گاز معمولاً نیازمند ساخت خطوط انتقال گران‌قیمت و قراردادهای طولانی مدت است در حالی که برعکس، در نفت، براساس قیمت بازار محل تولید این کالا مبادله شده و انتقال نفت خریداری شده در کوتاه‌مدت صورت می‌گیرد.
افزایش اقبال عمومی به گاز در آینده
رئیس فناوری و نوآوری در مدیریت و پژوهش شرکت ملی نفت ایران اعلام کرده که در حال حاضر دنیا به سمت تقاضا و مصرف سوخت پاک حرکت کرده بنابراین تشکیل اوپک گازی نه‌تنها منجر به هماهنگ‌تر شدن عرضه گاز خواهد شد، بلکه به عنوان یک نهاد عرضه سوخت پاک، جایگاهی جدی‌تری در دنیای انرژی خواهد یافت.
«مهیار امامی»، در گفت‌وگو با خبرنگار «وطن امروز» با اشاره به اینکه از جهت داشتن ذخایر گازی جایگاه دوم جهان از آن ایران است، تصریح کرد: اگر ایران قصد دارد که در زمینه صادرات گاز نیز نقش اساسی در دنیای بین‌الملل ایفا کند، باید مخازن گازی کشور را توسعه داده و زمینه جذب سرمایه بیشتری را در این صنعت فراهم آورد. وی با بیان اینکه ذخایر گازی کشور با میزان عرضه گاز به دنیای بین‌الملل همخوانی ندارد، اظهار امیدواری کرد که با راه‌اندازی اوپک گازی زمینه جدی‌تر توسعه میادین گازی و به تبع آن افزایش نقش‌آفرینی ایران در زمینه صادرات گاز دنیا مهیا شود.
وی پیش‌بینی کرد که اوپک گازی، یک سازمان موفق با افقی روشن در دنیای بین‌الملل و انرژی باشد.
هماهنگي تولید و عرضه گاز
یک کارشناس بین‌المللی انرژی هم درباره تدوین اساسنامه مجمع تولیدکنندگان و صادرکنندگان اعلام کرد تشکیل این مجمع گازی منجر به انجام اقدامات هماهنگ در زمینه تولید و عرضه گاز شده و اطمینان بازار را از جهت تولید توام با استاندارد و بازاریابی برای مصرف‌کننده و تولیدکننده درپی خواهد داشت. «محمود خاقانی» به خبرنگار «وطن امروز» گفت که وضعیت کنونی بازار انرژی به هیچ‌وجه برای مصرف‌کننده و تولیدکننده، مطلوب و قابل اعتماد نیست.
به گفته وی، اما با جدی‌تر شدن فعالیت مجمع تولیدکنندگان و صادرکنندگان گازی، ایران می‌تواند به عنوان یک پل ارتباطی بین کشورهای تولیدکننده گاز از جمله روسیه وکشورهای حاشیه خلیج فارس نقش‌آفرینی کند. به گفته خاقانی، اروپا هیچ نگرانی از بابت خرید گاز از یک گروه مشخص ندارد بنابراین با تشکیل اوپک گازی، دولت‌ها زمینه تدوین مقررات لازم برای تولید و صادرات گاز را فراهم کرده و بازار عرضه و تقاضای گاز سامان خواهد یافت. بنابراین در حالی اساسنامه مجمع تولیدکنندگان و صادرکنندگان گاز در روسیه تدوین شده که قرار است دبیرخانه آن نیز در دوحه قطر مستقر شود.