کمیل نقی‌پور
«اعلام کاندیداتوری تا 20 آذرماه» جدیدترین موضوع مورد اختلاف میان حامیان خاتمی و طرفداران کروبی است.
مهدی کروبی هفته گذشته در گفت‌وگو با خبرگزاری ایسنا در پاسخ به این سوال که در صورت رای شورای حکمیت به شخص دیگری غیر از خودتان، باز هم به رای این شورا پایبند خواهید بود؟ پایبندی خود را منوط به تحقق شروط خود درباره شورای حکمیت کرد.
کروبی در این‌باره گفت: بارها گفته‌ام که ما پایبند به حکمیت هستیم، اما به شرط این که شروط گفته شده عملی شود و آن اینکه هرکسی تا تاریخ مشخصی کاندیداتوری خود را اعلام کند و بعد از آن هم فعالیتش را شروع کند تا وضع جامعه را بفهمیم. سخنان دبیر کل حزب اعتماد ملی موجب شد که سخنگوی این حزب برای واضح‌تر شدن شرط اعلام کاندیداتوری در زمان مشخص اظهار کند: طبق یکی از بندهای منشور ائتلاف همه نامزدهای اصلاح‌طلبی که قصد کاندیداتوری دارند باید تا 20 آذرماه کاندیداتوری خود را به ائتلاف اعلام کنند تا موضوع کاندیداتوری آنها در شورای حکمیت مورد بررسی قرار گیرد. البته این سخنان گرامی مقدم زیاد مورد توجه رسانه‌های خبری و شخصیت‌های سیاسی قرار نگرفت، شاید به خاطر همین بی توجهی بود که رسول منتجب‌نیا، قائم مقام حزب اعتماد ملی چند روز بعد سخنان هم حزبی خود را تکرار کرده و 20 آذر را آخرین فرصت افراد اصلاح‌طلب برای اعلام کاندیداتوری عنوان کرد.
این اظهار نظر منتجب نیا که در واقع تکرار سخنان گرامی‌مقدم بود با واکنش تند حامیان خاتمی روبه‌رو شد. مجید انصاری و علی تاجرنیا از جمله کسانی بودند که اظهارات منتجب‌نیا را موضع شخصی یا حزبی وی تلقی کردند و با بیان اینکه در حال حاضر تمامی اصلاح‌طلبان درباره تشکیل شورای حکمیت به توافق نرسیده‌اند، اظهار کردند: این زمانبندی در کارگروه مجمع روحانیون تدوین شده ولی به تصوب نرسیده و در حد یک پیشنهاد است.
روز گذشته نیز جهانبخش خانجانی عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران با بیان اینکه اعلام کاندیدای جبهه دوم‌خرداد در دقیقه نود تاکتیک انتخاباتی تصویب شده است، اظهار داشت: احزاب اصلاح‌طلب این پتانسیل را دارند که جریان رقیب را در انتظار نگه دارند و معرفی دیر هنگام کاندیدای اصلاح‌طلب پیروی از همین استراتژی است. تصویب نشدن زمانبندی در کارگروه مجمع روحانیون، حزبی خواندن آن و تاکتیک دانستن «معرفی دیر هنگام» این‌بار واکنش مقامات بلندپایه حزب اعتماد ملی را به دنبال داشت. اسماعیل گرامی‌مقدم در این‌باره اظهار کرد: در آخرین بند منشور ائتلاف آمده است؛ کسانی که تا 20 آذر اعلام کنند ما نامزد انتخابات هستیم، می‌توانند در شورای حکمیت یا شورای عالی ائتلاف مورد بررسی قرار گیرند.
این یکی از شروط لازم اجرایی شدن این منشور است. اگر نامزدی پس از 20 آذر اعلام آمادگی کند، طبق همین منشور نمی‌تواند در جلسه شورای‌عالی مورد بررسی قرار گیرد. نماینده حزب اعتماد ملی در نشست ائتلاف اصلاح‌طلبان در واکنش به بازتاب سخنان قائم‌مقام دبیرکل حزب اعتماد ملی درباره زمان مورد توافق اصلاح‌طلبان برای معرفی کاندیداها اظهار داشت: بیستم آذرماه سال جاری نظر شخصی آقای منتجب‌نیا نبوده بلکه حاصل خروجی مصوبه منشور ائتلاف اصلاحات بوده است که کارگروه تعیین شده، شش گروه را ابتدا به‌عنوان هیات موسس اعلام و در راستای آن شورای حکمیت را طراحی کرد. در چنین شرایطی مهدی کروبی در دیدار با جمعی از فعالان دانشجویی استان همدان که در محل دفتر مرکزی حزب اعتماد ملی برگزار شد با اشاره به اینکه وحدت نسبی میان اصلاح‌طلبان حتما به وجود می‌آید درباره زمان معرفی کاندیداهای جریان اصلاحات در انتخابات آتی گفت: ما امیدواریم هرچه سریعتر کاندیداهایی که مایل هستند وارد عرصه رقابت شوند شفاف و صریح اعلام آمادگی و کار خود را شروع کنند تا برای تصمیم‌گیری شورای حکمیت و کارهای تبلیغاتی که باید در استان‌ها انجام دهند، مشخص شود که در نهایت چه کسی می‌تواند از عهده شرایط حاضر برآید و مورد استقبال مردم واقع شود، زیرا هرچه این موضوع دیرتر روشن شود و به اصطلاح معلق نگه‌داشتن جامعه موجب بلاتکلیفی و شک و دلسردی در مردم می‌شود بنابراین باید هرچه زودتر کاندیداها معرفی شوند.
وی ایجاد تردید و دودلی را سم مهلک اصلاح‌طلبان در حال حاضر دانست و افزود: برخی می‌گویند در صحنه می‌مانیم، برخی می‌گویند نمی‌مانیم و هر روز یک شرط و شروطی تعیین مي‌كنند، شما بدانید نتیجه تردید همه‌اش به ضرر جبهه اصلاحات خواهد بود. سید محمد حائری، رئیس دفتر حقوقی حزب اعتماد ملی نیز درباره پایبند نبودن برخی احزاب به منشور ائتلاف اصلاح‌طلبان و اعلام کاندیداتوری افراد تا 20 آذر گفت: این توافق بر مبنای یک عقلانیت و در جهت معرفی کاندیداها به ملت بزرگ ایران و ارائه فرصت شناخت کاندیداها به مردم است.
حائری در ادامه با بیان اینکه کاندیدای دقیقه 90 کاندیدای ایده‌آل نیست، اظهار داشت: مگر می‌شود کسی در دقیقه 90 حضور یابد و انتظار تایید از سوی مردم را داشته باشد؟ کاندیداها باید در یک فرصت زمانی دیدگاه‌ها، برنامه‌ها، سوابق و شعارهای خود را با مردم در میان بگذارند و از سوی دیگر مردم نیز این فرصت را داشته باشند که کاندیداها را ارزیابی کنند. وی در ادامه افزود: کسانی که قصد حضور در رقابت‌ها را دارند، اگر تا 20 آذر خود را در معرض افکار عمومی و وجدان عمومی قرار ندهند عوام فریب هستند، زیرا می‌خواهند با چراغ خاموش در بزرگراه انتخابات که لازمه آن شفافیت است، حرکت کنند.
هشدار یا...
سران اعتماد ملی که با ساز و کار شورای حکمیت در پی چیرگی بر دیگر گروه‌های مدعی معرفی کاندیدا در انتخابات ریاست‌جمهوری دهم بودند، اینک از یک‌سو به روشنی شاهد برنامه‌ریزی حامیان سیدمحمد خاتمی برای تعیین مولفه‌های مهم و اثرگذار در تصمیم‌گیری‌های این ساز‌و کار هستند و از دیگر سو اظهارنظرهای حامیان کاندیداتوری مجدد رئیس‌جمهور سابق درباره عدم اعتنا به ساز و کار حکمیت در صورت پذیرش کاندیداتوری از سوی خاتمی را به‌وضوح می‌شنوند. شورای حکمیت تنها رهیافتی است که کروبی ناراضی از مشارکت و مجاهدین می‌تواند به‌وسیله آن خود را خروجی تصمیمات شورای حکمیت ببیند که البته این موضوع خود نیاز به رایزنی‌های گسترده کروبی با نیروهای دیگر کاندیداها و قول و وعده‌های قابل توجه دارد. ضعف مفرط شیخ اصلاحات در تدارک یک اجماع قدرتمند برای حمایت از کاندیداتوری‌اش، شائبه رضایت نسبی وی با تعریف یک جایگاه نسبتاً مناسب در تحولات اردوگاه دوم خرداد را پدید آورده بود، اما هشدار روز گذشته اعتماد ملی به حامیان خاتمی برای اعلام کاندیداتوری وی تا 20 آذر تا حدودی این گمانه را مخدوش کرده است. هرچند برخی نیز بر این گمانند این اقدام در جهت افزایش چانه‌زنی‌های آتی کروبی انجام شده است.