سمیه همایون روز
به دنبال ربوده شدن دو کشتی «دیانت» و «دی‌لایت» که یکی متعلق به ایران و دیگری حامل محموله 36 هزار تنی گندم به مقصد بندرعباس در ایران بود، دستگاه دیپلماسی کشورمان مسؤولیت ممانعت از تکرار چنین رویدادهای «رازآلود و مبهم» را بر عهده کشورهایی دانست که «داعیه سیطره دریایی بر پهنه‌های آبی جهان را دارند». حسن قشقاوی، سخنگوی وزارت امور خارجه روز گذشته در نشست هفتگی با خبرنگاران با اشاره به افزایش فعالیت دزدان دریایی در خلیج عدن و سواحل سومالی، اقدام در سطح دریانوردی و کشتیرانی بین‌المللی را در جلوگیری از تکرار حوادث مشابه موثر دانست و گفت: طرح‌های مختلفی در این باره مطرح است مبنی بر اینکه کارها در چارچوب و زیر نظر سازمان ملل متحد انجام شود و اقدامات جدی‌‌تری صورت گیرد. وی در عین حال افزود: البته بخشی از این مسؤولیت برعهده کشورهایی است که داعیه سیطره دریایی بر پهنه‌های آبی جهان را دارند و همه جا را در سیطره خود دارند، اینها باید مسؤولیت این گونه اقدامات را بپذیرند، به علاوه جلوگیری از تکرار موارد مشابه نیازمند چاره‌ای بین‌المللی است تا هر چه زودتر به این گونه اقدامات رازآلود و مبهم ربایندگان کشتی‌ها پاسخ داده شود. سخنگوی دستگاه دیپلماسی کشورمان با مشکوک ارزیابی کردن ربودن کشتی‌ها در خلیج عدن و سواحل سومالی، تعدد و تکثر این حوادث را که زمینه سوءاستفاده احتمالی را فراهم می‌کند، رازآلود خواند و با اشاره تلویحی به باج‌گیری2 میلیون دلاری دزدان دریایی کشتی دیانت برای آزادی خدمه ایرانی، گفت: در چارچوب یک همکاری دسته‌‌جمعی با نظارت سازمان ملل متحد و رایزنیهای منطقه‌ای در این چارچوب باید آزادی بیش از حد و حصر راهزنان دریایی محدود شود تا بعد از آن دیگر شاهد وقوع این باج‌گیری‌ها نباشیم.
در این میان نیز دیمیتری مدودف و جورج بوش، روسای جمهور روسیه و آمریکا شنبه در حاشیه نشست سران کشورهای عضو سازمان همکاری‌های اقتصادی آسیا- اقیانوس آرام در لیما توافق کردند که برای حل مشکل دزدان دریایی تدابیری بیندیشند که البته مشخص نیست آنها قصد دارند در این زمینه به چه اقداماتی دست بزنند. سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه با اشاره به اظهارات فرمانده نیروی دریایی کشورمان مبنی بر اینکه «اگر مسؤولان نظام تصمیم بگیرند، ایران با توجه به مجوز شورای امنیت برای استفاده از نیروی نظامی برای مقابله با دزدان دریایی سومالی اقدام نظامی به کار خواهد گرفت»، تصریح کرد: ما همه گزینه‌‌های مناسب را بررسی می‌کنیم و روی میز داریم منتها اینکه کدام گزینه و به چه صورتی مورد استفاده قرار خواهد گرفت، بعد مشخص خواهد شد. وی با اشاره به اینکه هفت یا هشت نفر از پرسنل کشتی دی‌لایت، ایرانی و بقیه از ملیت‌های دیگر هستند، تاکید کرد: به محض اعلام خبر ربودن کشتی ایرانی بدون هیچ اتلاف وقت همان شب کمیته پیگیری در این‌باره در وزارت امورخارجه تشکیل شد و سه سفارتخانه کشورمان در کنیا، سومالی و اتیوپی پیگیر این کار هستند. در وزارت امور خارجه این کمیته زیر نظر معاونت آفریقای فعال است و این هماهنگی با دوایر ذیربط بویژه با حوزه کشتیرانی جمهوری اسلامی در دست انجام است که امیدواریم فرجام این موضوع مانند مورد قبل منجر به رهایی خدمه و خود این کشتی شود.
دولت عراق تابع نظرات مراجع دینی باشد
قشقاوی در بخش دیگری از این نشست در پاسخ به پرسشی درباره موضع تهران در قبال توافقنامه امنیتی عراق و آمریکا، با برشمردن برخی بندهای جنجال برانگیز این توافقنامه از جمله مصونیت قضایی نیروهای آمریکایی، بازرسی از محموله‌‌های وارد شده به عراق و خروج این کشور از ذیل بند هفتم منشور ملل متحد که اکنون در پارلمان عراق بحث‌های جدی بر سر آن وجود دارد، گفت: جمهوری اسلامی موضع خود درباره توافقنامه امنیتی عراق را پس از تصویب در پارلمان این کشور اعلام می‌کند. سخنگوی وزارت امور خارجه درباره سفر میشل سلیمان، رئیس‌جمهور لبنان به تهران نیز گفت که در دیدار وی با مقامات جمهوری اسلامی ابعاد گسترده روابط دوجانبه در حوزه‌های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد. علاوه بر این امیدواریم این دیدار بتواند گام مناسبی در تعمیق هر چه بیشتر مناسبات دوجانبه و رایزنیهای منطقه‌ای میان ایران و لبنان بویژه در مقابله با توطئه‌های رژیم صهیونیستی و حمایت از مقاومت لبنان در مقابل اشغال و توطئه‌های این رژیم باشد. حسن قشقاوی بار دیگر موارد مطرح شده در گزارش آژانس را بحث‌های حقوقی دانست که به وضوح و صراحت بر منحرف نشدن برنامه هسته‌ای ایران به سوی مواد نظامی دلالت می‌کند. وی بر سیاسی بودن فشارها بر ایران تاکید کرد و گفت: همواره به محمد البرادعی، مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و همکاران ایشان توصیه کرده‌ایم که از چارچوب وظیفه صنفی، سازمانی، قواعد مقرره و مورد احترام بین‌المللی تخطی نکنند و تحت تاثیر این فشارها قرار نگیرند. قشقاوی درباره اخبار مربوط به احتمال مذاکره ایران و آمریکا بر سر افغانستان، با بیان اینکه مردم آمریکا به سیاستی با عنوان «تغییر» رای دادند بنابراین باید منتظر ریاست اوباما بر کاخ سفید به عنوان رئیس‌جمهور جدید بود، گفت: هنوز برنامه‌ای برای مذاکره با آمریکا درباره افغانستان نداریم. سخنگوی دستگاه دیپلماسی کشورمان درباره وضعیت دیپلمات ربوده شده در پیشاور پاکستان، با تاکید دوباره بر اینکه طبق کنوانسیون‌های بین‌المللی حفاظت از جان و اموال دیپلمات‌ها برعهده کشور پذیرنده است و انتظار می‌رود که دولت پاکستان نهایت تلاش خود را برای حفاظت از دیپلمات‌های ایرانی به کار گیرد، از تلاش‌های گسترده برای آزادی وی در پاکستان خبر داد. او درباره موضع ایران در قبال ساخت یک پایگاه نظامی آمریکایی در نزدیکی تنگه هرمز، با بیان اینکه مقامات مسؤول نظامی اظهاراتی در این زمینه داشته‌اند، گفت: اجازه دهید در موضوعات نظامی وارد نشوم. قشقاوی همچنین با استقبال از ارائه گزارش دبیرکل سازمان ملل متحد درباره تعیین سرنوشت دیپلمات‌های ربوده شده ایرانی در 27 سال قبل، تشکیل کمیته‌ای حقوقی برای تعیین سرنوشت این چهار دیپلمات ایرانی را ضروری دانست.