گروه سیاسی:
یک هفته پس از نشست نمایندگان هشت کشور عربی با اعضای 1+5 در نیویورک که با هدف ورود این کشورها به پرونده هستهای ایران برگزار شد، دبیر کل اتحادیه عرب هم خواهان آغاز گفتوگوهای ایرانی-عربی به منظور «حل منازعات منطقهاى از جمله درباره برنامه هستهاى تهران» شد. عمرو موسی که با روزنامه لبنانی السفیر گفتوگو میکرد، اعلام کرد که زمان گفتوگو میان ایرانىها و اعراب فرارسیده است و این گفتوگو باید «شامل همه مسائل» شود. او همچنین گفت که اعراب نباید به «ایرانىها و قدرتهاى خارجى» اجازه دهند که براى سرنوشت منطقه تصمیمگیرى کنند و بلافاصله اضافه کرد که اگرچه اعراب و ایران، اختلافات و مشکلاتى با یکدیگر دارند، ولى این مسائل مىتواند حل شود، «چراکه ایران یک کشور مهم به شمار مىرود». اظهارات عمرو موسی در حالی بیان میشود که هفته گذشته نمایندگان هشت کشور عربی، شامل پنج عضو شورای همکاری خلیج فارس و نمایندگانی از مصر، اردن و عراق به دعوت وزیر خارجه امریکا به نیویورک رفتند تا درباره آنچه رایس «نگرانی اعراب از برنامه هستهای ایران و اعمال نفوذ روزافزون جمهوری اسلامی در منطقه» خواند، مذاکره کنند. هرچند این فرافکنیهای کاندولیزا رایس اتفاق تازهای نبود و تهران نیز بهسرعت اعلام کرد که اظهارات وزیر خارجه ایالات متحده در راستای سیاستهای مغرضانه واشنگتن برای جعل واقعیات درباره ماهیت برنامه صلحآمیز هستهای ایران و روابط سازنده تهران با کشورهای منطقه تلقی میشود، اما بهنظر میرسد که نفس حضور اعراب در نشست نیویورک و نیز سکوت دیپلماتیک این کشورها پس از اظهارات رایس، خالی از شیطنت نباشد. چراکه اغلب کشورهای عرب منطقه با وجود روابط مداومی که بهصورت دو و چندجانبه با تهران دارند و همواره در اظهار نظرهای رسمی، ضمن تمجید از نقش و جایگاه ایران در امنیت و ثبات منطقه، بر عدم نگرانی خود از برنامه صلحآمیز هستهای ایران تاکید میکنند، گاهی هم با حضور در چنین نشستهایی نقشی دوگانه را بازی میکنند. این بازی دوگانه اعراب بویژه در روزهای اخیر بیشتر بهچشم آمده است؛ آنچنانکه همزمان با نشست نیویورک، محمد البرادعی، مدیر کل عرب آژانس بینالمللی انرژی اتمی هم خواهان نقشآفرینی بیشتر اعراب در پرونده هستهای ایران شد و گفت که کشورهای منطقه نباید از چرخه تصمیمگیری درباره مهمترین موضوع مرتبط با امنیت منطقه خود، یعنی موضوع فعالیت هستهای ایران بیرون باشند. این در حالی است که جمهوری اسلامی اعلام کرده است با «لشکرکشی دیپلماتیک» برای پیگیری پرونده اتمی خود بهشدت مخالف است و تلاش برای وارد کردن اعراب به این موضوع را «توطئهای تازه» تلقی میکند. البته اعراب همواره تلاش کردهاند برای ورود خود به موضوع هستهای ایران و نقشآفرینی دیپلماتیک، توجیهاتی را نیز فراهم کنند. از جمله عمرو موسی در مصاحبه اخیر خود با السفیر، با مطرح کردن اینکه «چگونه مذاکرات بین غرب با ایران انجام میشود، درحالی که مذاکرات ایرانی-عربی برگزار نشده است»، از اینکه غرب بدون حضور کشورهای عربی با ایران درباره تحولات منطقه رایزنی میکند، به شدت انتقاد کرده و میافزاید: «گفتوگوی ایران با اعراب میتواند در آینده اثرات مفیدی بر امنیت منطقه داشته باشد». اما به نظر میرسد ادعای نگرانی از برنامه هستهاى ایران به همراه ناخشنودی از نفوذ جمهوری اسلامی در عراق، فعالیتهاى نظامى تهران در خلیج فارس و حمایت از گروههاى مقاومت فلسطین و لبنان تنها تلاشی برای کسب امتیازات سیاسی باشد، چه اینکه ارتباطات واقعی ایران با اغلب کشورهای منطقه در بهترین سطوح خود قرار دارد و این مطلب مورد اذعان سران این کشورها هم هست. در آخرین مورد، عبدالرحمان العطیه، دبیر کل شورای همکاری خلیج فارس دو روز قبل تاکید کرد که این شورا ضمن استقبال از پیشنهادات محمود احمدینژاد که در نشست قبلی این شورا مطرح شده بود، آمادگی تقویت هرچه بیشتر روابط با جمهوری اسلامی را دارد. دیروز هم وزیر خارجه بحرین در دیدار با سفیر ایران در منامه تاکید کرد که این کشور امنیت ایران را امنیت خود و مایه ثبات و آرامش در منطقه ميداند.
خالد بن احمد بن محمد آل خلیفه در این دیدار همچنین گفت: موضع بحرین مخالفت با هرگونه اوجگیری و تشدید تیرگیها در منطقه و مخالفت شدید با هرگونه تعرض به ایران بوده است. از سوی دیگر موضوع نگرانی از برنامه هستهای صلح آمیز ایران با توجه به گزارشهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی مبنی بر عدم انحراف این برنامه، کاملا بیمورد مینماید. ضمن اینکه تهران حتی پیشنهاد کرده است که برای کمک به روند هستهای شدن کشورهای عرب منطقه و همکاریهای اتمی مطمئن میان این کشورها با ایران، کنسرسیومی با حضور هریک از کشورهای داوطلب، تشکیل شود. بدین ترتیب، به نظر میرسد که سخن گفتن از آغاز گفتوگوهای ایرانی-عربی، آن هم در شرایطی که روابط تهران با اغلب کشورهای عرب منطقه در سطحی قابل قبول قرار دارد، تنها یک ترفند سیاسی برای امتیاز گرفتن و تامین خواستهای غیرمنطقی باشد، نه اقدامی سازنده.