مسعود میر
پنج سال از زمانی که زمین بم لرزیده میگذرد و حالا هربار که نام بم شنیده میشود دل همه میلرزد. روزهای تلخ فاجعه کهنه شدهاند و این کهنگی زخمها را هم شامل شده است. زخمهایی که هنوز مرهمی ندیدهاند و عذاب حسرت را با خود دارند.بم هنوز شهر نیمهجانی است که هر چند تابلوی خطر مرگ بر راه آن ننشسته اما برای تسلیم هم بهانههای بسیاری را بر جاده نشانده است. پنجم دیماه 1382 زلزله، مرگ را به بمیها هدیه داد و پنج سال بعد از این واقعه بم هنوز زلزله را فراموش نکرده است هرچند خیلیها بم را فراموش کردهاند.
پنج سال از زمانی که زمین بم لرزیده میگذرد و حالا هربار که نام بم شنیده میشود دل همه میلرزد. روزهای تلخ فاجعه کهنه شدهاند و این کهنگی زخمها را هم شامل شده است. زخمهایی که هنوز مرهمی ندیدهاند و عذاب حسرت را با خود دارند.بم هنوز شهر نیمهجانی است که هر چند تابلوی خطر مرگ بر راه آن ننشسته اما برای تسلیم هم بهانههای بسیاری را بر جاده نشانده است. پنجم دیماه 1382 زلزله، مرگ را به بمیها هدیه داد و پنج سال بعد از این واقعه بم هنوز زلزله را فراموش نکرده است هرچند خیلیها بم را فراموش کردهاند.وامهایی که خشتی را جابه جا نمیکند
تخریب بم در زلزله سال 82 تقریبا کامل بوده است.بعد از این واقعه بود که پرداخت وام به شهروندان بمی برای ساختوساز در دستور کار مقامات اجرایی قرار گرفت. حالا همین وامها شده بلای جان بسیاری از بمیها. موسی غضنفرآبادی نماینده مردم بم در مجلس درباره وضعیت این وامها چنین میگوید: «بعد از زلزله بم قرار بر این شد تا همه بمیها 10 میلیون وام با اقساط، چهار و نیم میلیون تومان وام بلاعوض و یک میلیون تومان وام مکمل مجموعا به مبلغ 5/15 میلیون تومان برای ساخت مجتمعهای مسکونی و تجاری دریافت کنند اما نکته اینجاست که عدهای از شهروندان بمی این وام را سال گذشته و بعد از گذشت چهار سال از دستور پرداخت وامها دریافت کردند.مبرهن است که این مبلغ بعد از این سالها و با توجه به افزایش قیمت مصالح دیگر کفاف انجام ساختوساز را نمیدهد». نکته جالب اینجاست که سررسید پرداخت این وامها فرا رسیده و این در حالی است که عدهای از شهروندان بخاطر دریافت دیرهنگام این وامها نتوانستهاند از بخشش چهار ساله بازپرداخت وامها بهرهمند شوند.
پس لرزه تا 30 سال آینده
نماینده بم در مجلس شورای اسلامی معتقد است اگر کمک مالی به مردم و شهر افزایش نیابد بم تا 30 سال دیگر هم به حالت عادی باز نمیگردد. به گفته غضنفرآبادی هر چند در بخش عمران در بم تلاشهای زیادی شده اما هنوز 99 درصد کوچههای بم آسفالت نیست و بسیاری از خیابانها هم به حال خود رها شدهاند. هنوز در بسیاری از نقاط شهر آب لولهکشی وجود ندارد و در نقاط دارای آب لولهکشی از کانالهای آب پیش از زلزله استفاده میشود.اکثر خانههای شهر هنوز کنتورگذاری برق نشده و خاموشی میهمان همیشگی خانههای بمیهاست. این نماینده مجلس میگوید: در بم 104 مسجد وجود داشته که تخریب شده است. ساخت مجدد 52 مسجد در فاز اول بازسازیها مدنظر بود که از این تعداد تنها 22 مسجد ساخته شده و مابقی هنوز کامل نشده است.
آمار دلهره آور آوار مرگ
وضعیت زیر ساختها در بم آنقدر فاجعهآمیز است که کسی فرصت نداشته به اموری چون ارتقای احوال روحی و آموزش شیوههای مواجهه با مصائب توجه کند.نتیجه ماجرا چیزی نیست جز بروز افسردگیها در شهروندان بمی و البته افزایش مرگ و میر در این مناطق. غضنفرآبادی میگوید: آمار فوتیها در بم نگرانکننده است و اگر بیتوجهی به احوال روحی شهروندان ادامه یابد قطعا با یک فاجعه روبهرو خواهیم شد. نماینده مردم بم در پاسخ به سوالی راجع به عملکرد حداد عادل بهعنوان نماینده افتخاری بم در مجلس هم چنین میگوید: با توجه به اینکه ایشان در آن ایام رئیس مجلس بودند نتوانستند آنطور که باید و شاید حرف مردم را بشنوند و گامی برای حل مشکلات آنها بردارند. او از دولت درخواست میکند تا برای حل مشکلات بم اعتبار 150 میلیارد تومانی سال 88 این شهر تامین شود.او همچنین به خلف وعده سعیدیکیا در پرداخت کمک مالی به مردم بم برای ساخت و ساز اشاره و اعلام میکند: تنها در سال اول بعد از زلزله ساخت و سازها بر اساس استاندارد صورت گرفته و پس از آن به علت اینکه کمکهای مالی دولت کفاف ساخت و ساز اصولی را نمیداد دیگر بنایی در بم برپایه اصول ساختمان سازی بنا نشد.
خاطرات خوب دفن شده است
عباس اسماعیلی در روزهای زلزله عضو شورای شهر بم بوده و حالا خود را شهروندی میداند که دیگر تاب دیدن اوضاع وخیم همشهریانش را ندارد. او که رادیولوژیست است این روزها در مطبش تلاش میکند تا با کمتر دیدن کوه مشکلات در بم زندگی را در این شهر ادامه دهد. او میگوید: «لطف دولت و مردم به بم در روزهای اول زلزله آنقدر زیاد بود که اگر آن روال هنوز ادامه داشت اکنون بم دیگر اثری از مشکلات بعد از زلزله را با خود نداشت. مردم بم در حالی مجبورند تا بهرههای کمر شکن وامهای اعطایی پیش از زلزله را بپردازند که برای دریافت وامهای کمکی زلزله مشکلات زیادی دارند. آب، برق و گاز هنوز در بم معضل است و مدارس هنوز نه بخاری دارند، نه کولر». از طرف دیگر باید به این نکته هم اشاره کرد که کشاورزی در بم هم رو به نابودی است. «زنجره» آفتی است که خرمای بم را به خاطرهای بدل کرده و حالا آنقدر نخلهای بم را محاصره کرده که باروری این درختها بعید به نظر میرسد. با این اوصاف درآمد بمیها از کشاورزی هم به صفر نزدیک میشود. اسماعیلی میگوید:کاش همت مسؤولان در سال اول بازسازی بم هنوز هم وجود داشت...
لرزیدن حرف
سخت است نوشتن اینکه مرگ و میر در بم آن هم بدون بروز هیچ زلزلهای رو به افزایش است، اما باید نوشت. نوشتن از بیتفاوتی بعضی مسؤولان به بازسازی بم دشوار است اما چارهای نیست. بم میلرزد اما بدون زلزله. بم با دریغها میلرزد.