دکلان هیل
بازیکنان ترسو و کارکنان ورزشی، آرام و مخفیانه درباره آنها حرف میزدند. بروس گروبلار، دروازهبان سابق لیورپول که از قرار معلوم از یک بنگاه شرطبندی پول دریافت کرده بود، برای دوستی تعریف کرد، اگر فردی مانع یکی از روسا بشود، چه چیزی رخ خواهد داد:
بازیکنان ترسو و کارکنان ورزشی، آرام و مخفیانه درباره آنها حرف میزدند. بروس گروبلار، دروازهبان سابق لیورپول که از قرار معلوم از یک بنگاه شرطبندی پول دریافت کرده بود، برای دوستی تعریف کرد، اگر فردی مانع یکی از روسا بشود، چه چیزی رخ خواهد داد:از آنجا که تو او را دست میاندازی و او از این کار تو خوشش نمیآید، به وردست خود میگوید و تو خسارت میبینی و پس از آن ترجیح میدهی محتاط بمانی. جلیقهای ضدگلوله به تن کنی، آنوقت... کار به بدترین سبک انجام میشود... بینهایت خطرناک است... بازی با آدمهای خطرناک مخاطرهآمیز است. تنها گروبلار نبود که میترسید. او از چندین سوءقصد خبر داشت؛ به عنوان نمونه، مار کبرای سمیای که در خودروی بازیکنی گذاشته شده یا دروازهبانی که در یک تصادف اسرارآمیز و مرموز کشته شده بود. مدافعی برای پلیس تعریف کرد که چگونه مجبورش کرده بودند، نتیجه یک مسابقه را دستکاری کند: وقت تمرین بود. دو مرد چینی، شاید 30 ساله با قامتی حدود 170 سانتیمتر پیش من آمدند و برایم آرزوی موفقیت کردند. گفتند مایک و جیمی دو بازی بهم زن سنگاپوری را میشناسند، از طرف جیمی آمده و سراغ چند بازیکن دیگر هم رفتهاند، گفتند باید به آنها در تغییر نتیجه بازی برابر سنگاپور کمک کنم. من هم قبول نکردم و رفتم. آن دو تعقیبم کرده و تهدید کردند، اگر با آنها همکاری نکنم، خودم و همسرم را میکشند.
یک مربی که تجربه کار در لیگهای آسیایی را داشت، برایم تعریف کرد، چگونه بازی بهم زنها با بازیکنانش تماس میگرفتند: هیچ گفتوگوی دوستانه و صمیمیای در کار نیست یا زیادهگویی و وراجی درباره آشناییهای طولانی مدت و از این جور چیزها. آنها خیلی راحت به بازیکنان زنگ میزنند و میگویند كه تو این کار را میکنی وگرنه ممکن است هر اتفاقی بیفتد. آنها با بازیکنان تماس میگیرند و این یعنی میخواهیم بازی با اختلاف دو گل تمام شود، یا میبرید یا میبازید، اگر بازیکنی سرپیچی کند میگویند: میدانیم که خواهرت به کدام مدرسه میرود یا اینکه مادر بزرگت کجا خرید میکند.
اینها مواردی معدود و محدود نیستند. در 15 سال گذشته لیگهای فوتبال در سراسر قاره از سوی بازی به هم زنها به صورت دامنهدار و شدید بیاعتبار شدند. البته نخستین و در عین حال بزرگترین و پرسر و صداترین رخداد در شروع دهه 90 میلادی در مالزی و سنگاپور به وقوع پیوست. تحقیقاتم را از همانجا شروع کردم. فدراسیونهای فوتبال مالزی و سنگاپور در سال 1989 لیگ حرفهای جدیدی را پایهگذاری کردند. درست همانند لیگ چین در 15 سال بعد، بنا براین بود که یک لیگ خوب داخلی با درخشش جهانی شکل بگیرد. با مشارکتهای مالی دولتهای هر دو کشور، ورزشگاههای جدید و مدرنی ساخته شدند. یک قرارداد تلویزیونی پر سود هم تضمین کرد که لیگ میتواند از چند میلیون تماشاگر تلویزیونی برخوردار باشد. تیمها اجازه یافتند ستارگان خارجی را به خدمت بگیرند تا کیفیت بازیها افزایش یابد. لیگ محبوب و پرطرفدار بود، برخی مسابقهها بیش از 15 هزار تماشاگر را به ورزشگاه میکشاند.
این لیگ، سرانجامی سراسر فاجعهآمیز داشت.
جریان از این قرار بود: با افزایش طرفداران لیگ بر شمار افرادی که روی نتیجه بازیها شرط میبستند هم افزوده میشد. شرطبندهای متقلب هم با شروع دستکاری بازیها سودهای کلانی را به جیب میزدند. در نهایت تا سال 1994 که سازمانهای دولتی تصمیم به مقابله با لیگ گرفتند، به احتمال زیاد 80 درصد بازیها دستکاری میشدند و توجه سردمداران در تمام دنیا به مسابقات، رو به افزایش بود. از قرار معلوم آنها حتی در پی دستکاری نتیجه بازیها در لیگ برتر انگلیس هم بودند. با این حال داستان واقعی فروپاشی لیگ فوتبال در مالزی و سنگاپور هیچگاه گفته نشد.
هر داستان قهرمانی را هم میطلبد. این جریان همزمان دو قهرمان داشت: لازاروس روک و جانسون فرناندز، این دو در شروع دهه 90 خبرنگارهای ورزشی فعالی بودند که در دو روزنامه مالای میل و نیو استریتس تایمز مینوشتند. آن دو روزنامهنگارانی افشاگر نبودند، بلکه دوستدار فوتبال بودند.
در شبه جزیره مالایی با چند ژورنالیست گفتوگو داشتم، برخی [از آنها] بسیار راحت از کمک رساندن به جنایتکاران یا بازیکنان در تغییر و دستکاری بازیها حرف زدند. یکی از آنها حتی برایم چگونگی کمکش را به دقت تشریح کرد: چند باری در دفترهای شرطبندی کار کردهام. آنها از من میخواستند تا با چند بازیکن صحبت کنم. از این رو در جریان تمرین (به بازیکنان) میگفتم: «لیم درخواستی دارد، قبوله؟» و فوتبالیست هم جواب میداد: «باشه». تمامش همین بود. نه بیشتر. آنها قول و قرارهای خودشان را داشتند. بازیکن تنها این قرار و مدارها را تایید میکرد. چندتایی از خبرنگاران که با من حرف میزدند، به عنوان واسطه برای باندها کار میکردند. آنهایی که به من میگفتند به بازی بهم زنها کمک میکردند، تا حدودی با صداقتترینشان بودند. چیزی که نمیدانستم این بود که آیا افراد دیگری که با آنها گفتوگو میکردم و بیشتر درگیر این ماجرا بودند، از من برای دوستان تبهکارشان تعریف میکردند؟ چه زمانی؟
برگردان: محمد علیجانی بائی