شادمهر ویسی
1- در آغاز مدرنیته، دکارت فیلسوف بزرگ دوران مدرن جملهای طلایی را بر زبان آورد که هم پایانی بود بر مدعاهای دوران سنتی، هم راه دوران نو را نشان میداد. «من فکر میکنم، پس هستم». فکر کردن و اندیشیدن بهعنوان وجه تمایز 2 دوران بزرگ شناخته میشد، پس از آن تلاش شد همه چیز با معیار عقل و بهدور از احساسات و خواستههای شخصی و گروهی سنجیده شود.
1- در آغاز مدرنیته، دکارت فیلسوف بزرگ دوران مدرن جملهای طلایی را بر زبان آورد که هم پایانی بود بر مدعاهای دوران سنتی، هم راه دوران نو را نشان میداد. «من فکر میکنم، پس هستم». فکر کردن و اندیشیدن بهعنوان وجه تمایز 2 دوران بزرگ شناخته میشد، پس از آن تلاش شد همه چیز با معیار عقل و بهدور از احساسات و خواستههای شخصی و گروهی سنجیده شود.2- ما بهعنوان جامعهای که در حال گذار از سنت به مدرنیته است با معضلات دوران گذار بهشدت درگیر هستیم، تلاش روشنفکران برای نهادینه کردن تعقل و تفکر بهعنوان مبنای تصمیمگیری با مقاومت گروهی دیگر که بهشدت بر باورهای سنتی خود پای میفشارند مواجه میشود، نتیجه این درگیری که هنوز به برتری مطلق هیچکدام ختم نشده است، در تمامی ساختارها و کنشهای ایرانیان ساری و جاری است.
3- ورزش و بویژه فوتبال ما متاثر از همین درگیریهای فکری، روزگار پرنوسانی را سپری میکند. گروه طرفدار تفکر و کنش نو مطابق با کشورهای توسعهیافته، خواستار تزریق خونی تازه به جریان ورزش از مدیریت تا تغذیه هستند، دعوت از مربیان خارجی درجه یک، تعامل مثبت با سازمانها و نهادهای بینالمللی ورزش، اعزام مربیان جوان برای کسب علم روز ورزش و پیریزی ساختاری و زیربنایی در حوزه تخصصی هر رشته از نمادهای این تفکر شناخته میشود اما طیف مقابل که بیشتر از غریزه پیروی کرده و مبنای همه چیز را بر احساس میگذارد با یک نتیجه خوب که عوامل متعدد را میتوان در آن دخیل دانست، همه چیز را خوب و آرمانی تصور کرده و تا روز شکست در باد همان پیروزی میخوابند و نیز در روز شکست آن پیروزیها را به رخ منتقدان میکشند. ما با این تفکرات متضاد رشد کردهایم، در این فضا نفس میکشیم و همیشه با این تناقضات روبهرو هستیم.
4- موضوع آنقدرها هم پیچیده نیست
(4= 22) در تمام دنیا پذیرفته شده است که یک روند منطقی، یک نتیجه منطقی مطابق با همان روند را در پی خواهد داشت، ما از یک طرف به دنبال جبران عقبماندگی خود در مقایسه با دیگر کشورها هستیم و از سوی دیگر با تمام مظاهر نو به بدترین شکل برخورد میکنیم. بیتوجه به زیرساختها و نوع فوتبال و روحیات فوتبالیست ایرانی، مربی خارجی میآوریم و در پی چند نتیجه ضعیف که جای بحث بسیار زیاد دارد! او را برکنار میکنیم. چرا به کشورهای همسایه نگاه نمیکنیم؟ کشورهای عربی که زمانی زنگ تفریح ما بودند، با استفاده از این مربیان و تفکر آنان به جایگاهی رسیدهاند که رقیب سرسخت و جدی ما در تمامی میادین محسوب میشوند.
5- صاحب سبک و کاراکتر شدن زمان میخواهد. صحبت از سیستمهای عددی که این روزها ورد زبان همه شده، نیست، صحبت از شخصیت تیمی، جنس فوتبال و نوعی از بازی است که بهعنوان مشخصه فوتبال ما شناخته ميشود. مثل فوتبال هلندی، فوتبال آلمانی، حتی فوتبال بحرینی! کاراکتر بد داشتن بهتر از بیکاراکتری است، حداقل تاییدی است بر وجود داشتن!
6- تا کی میخواهیم غریزی بازی کنیم؟ تا کی باید تمام ساختارها و اصول را قربانی نتایج کنیم؟ کی میخواهیم ریسک کنیم و همه با هم (بویژه رسانهها) از اصول و تفکر درست حمایت کنیم. «در مثل مناقشه نیست» امثال قطبی، لیتبارسکی، فیرات و... بهانههایی بیش نیستند، همانطور که قبلا هم گفته شد ایراد از سیستم و ساختار بود که آنها را بهعنوان مربی مدرن و درجه یک شناخت و به فوتبال ما آورد! اما اصل این فکر ضامن بقای ما در دنیای جدید است، همان طور که در عرصه اجتماعی یک شبه به مدرنیته دست یافتیم، در عرصه ورزش بویژه فوتبال نیز همین اتفاق افتاد.
7- همان طور که میخواهیم همه چیز را به دستان پرتوان خودمان اختراع کنیم، در این زمینه هم کاملا خودکفاییم. برای ما مبنای سنجش فقط و فقط نتیجه است، تا در بر این پاشنه بچرخد، فوتبال غریزی ما کوچکترین پیشرفتی نخواهد کرد. فرصتسوزیهای ما در این زمینهها از شمارش خارج است اما شاید هیچکدام مانند اخراج ایویچ بعد از آن باخت کذایی به رم دردآور نباشد. مربیان دیگر اصلا در قوارههای ایویچ نبودند، اما کاش درباره دیگر مربیان که قصد آوردن آنان را داریم، قبل از هر چیز بسیار تحقیق کنیم و بعد از آمدن هم با چند باخت مشکوک همه چیز را از نو شروع نکنیم.