فیروزآباد یا همان «اردشیرکوره» و «شهرگور» دوره عهد باستان یکی از شهرستان‌های مهم استان فارس است که در ناحیه باختر استان قرار گرفته است. این شهرستان از شمال به شهرستان شیراز، از غرب به شهرستان کازرون، از جنوب به استان بوشهر و از شرق به شهرستان‌های جهرم و لار محدود است. جاجیم و گلیم‌بافی از بااهمیت‌ترین صنایع دستی فیروزآباد است که در شهرها و روستاهای مختلف منطقه، به وسیله زنان و دختران تولید و عرضه می‌شود. پشتی‌بافی، کوزه‌گری، ساخت ظروف سفالین و بافت رویه گیوه نیز از جمله صنایع دستی شهرستان است. بیشتر آثار و بناهای تاریخی که در فیروزآباد وجود دارند، به دوره ساسانیان تعلق دارد. بقایای بنای مجموعه آتشکده بزرگ ساسانیان بزرگ‌ترین مجموعه موجود ابنیه آتشکده‌هاست که در فیروزآباد قرار گرفته است. ویرانه‌های بر جای مانده از آثار شهر قدیم فیروزآباد نیز همواره نظر گردشگران را به خود جلب می‌کند. جاذبه‌های طبیعی شهرستان فیروزآباد که شامل کوه‌ها، رودخانه‌ها و چشمه‌ها می‌شود، از دیگر مکان‌های دیدنی منطقه به شمار می‌آیند. تنگ‌خرقه دره‌ای سرسبز و خرم در شهرستان فیروزآباد است که پوشش جنگلی زیبا، چشمه‌سارهای فراوان و باغ‌های پربار دارد. گردشگاه شهید نیز از دیگر دیدنی‌های شهرستان فیروزآباد است که زیستگاه گونه‌های نادری از پرندگان مهاجر و حیوانات وحشی است.
وجه تسمیه و پیشینه تاریخی
فیروزآباد در عهد شاهنشاهی ساسانی و در سده‌های نخستین اسلام، مرکز کوره اردشیر و یکی از پنج ناحیه معروف پارس بود. بنای این شهر را به عهد اردشیر، بنیانگذار شاهنشاهی ساسانی نیز نسبت داده‌اند. گفته می‌شود نام کنونی این شهر، از نام «فیروز» نیای انوشیروان گرفته شده است که در زمان خود بناهایی در فیروزآباد ساخته بود. در گذشته راه شیراز به بندر باستانی «سیراف» از همین شهر که به صورت دایره‌ای طرح‌ریزی شده بود، می‌گذشته است. فیروزآباد پس از جلگه مرودشت، استخر و بیشابور کازرون، از جمله نقاط باستانی فارس و کشور ایران است که دربر گیرنده آثار گرانبهای ادوار باستانی ایران محسوب می‌شوند. آثار تاریخی بسیار مهمی از اردشیر بابکان و فرزندش شاپور اول در نزدیکی این شهر وجود دارد که برخی از آنها برابر با آثار تخت‌جمشید ارزیابی شده‌اند.
جاذبه‌هاى شهر فیروزآباد
ساسانیان کاخ باشکوهى را در شهر گور فیروزآباد با سنگ‌هاى تراش‌خورده بنا و سقف تالار اصلى آن را با کاشى تزئین کرده بودند ولى از آن همه شکوه خرابه‌اى باقى مانده است که هر روز ویران‌تر مى‌شود. شهر فیروزآباد در یکصد کیلومترى جنوب شیراز یکى از پرجاذبه‌ترین و در عین حال گمنام‌ترین شهرهاى تاریخى ایران است. این شهر تا پیش از حمله اسکندر به ایران «گور» نامیده مى‌شد. فیروزآباد چهار دروازه داشته است. شهر گور مانند بسیارى از شهرهاى عهد ساسانى به شکل دایره بنا شده بود و در مرکز دایره، مناره‌اى چهارضلعى قرار داشت که هنوز هم پابرجاست. با وجود اینکه فیروزآباد را تخت‌جمشید دوره ساسانى مى‌دانند اما وضعیت این دو مجموعه تاریخى با یکدیگر قابل مقایسه نیست. همچنین در استان فارس به آثار تاریخى فیروزآباد در مقایسه با آثار بیشاپور و پاسارگاد توجه درخورى نمى‌شود.
قلعه دختر
قلعه دختر استان فارس در شش کیلومتری جاده فیروزآباد به شیراز در دامنه کوهی مشرف به جاده قرار دارد که پس از طی مسافتی حدود ۳۰۰ متر می‌توان به قلعه رسید. تمام قلعه از سنگ‌های درشت ساخته و سنگ‌های نما، تراشیده شده‌اند ولی سنگ‌های پی‌ها و داخل دیوارها از قلوه سنگ‌های درشت رودخانه‌ای تشکیل شده‌اند. عظمت بنای این قلعه، مبهوت کننده‌است و دیوارهای بلند آن با همه شکستگی و ریخته شدن، هنوز هم شکوهی خیره‌کننده دارند. در قسمتی از قلعه دهانه غاری دیده می‌شود که به قول بعضی از محلی‌ها این غار راهی به کاخ اردشیر بابکان در جلگه فیروزآباد داشته‌است. یعنی در زمان حمله دشمن به قلعه، محصورین قلعه می‌توانستند از طریق این غار با شهر ارتباط داشته باشند و بتوانند غذا و نیروی انسانی وارد قلعه کنند.
کاخ اردشیر بابکان
این کاخ دارای تالارهای تو در تو است و با گذشت ۱۸۰۰ سال، گچبری قسمت بالای دیوارهای داخلی آن همچنان سالم مانده‌است. در ضلع شرقی کاخ، چهار ساختمان گنبدی شکل عظیم وجود دارد، این گنبدها به وسیله فیل‌پوش بالا رفته که مشابه آن در قلعه دختر (قلعه اردشیر) دیده می‌شود. در ضلع شمالی خارج از دیوار کاخ چشمه‌ای زلال از دل خاک می‌‌جوشد و استخری طبیعی جلوی این چشمه به وجود آمده است. نهری از کنار دیوار شرقی کاخ عبور می‌کند که موجب آبادانی شهر گور و کاخ ساسانی بوده است.
صنایع
شهر فیروزآباد از دیر باز، بازار معامله عشایر ترک‌زبان با بازرگانان بوده که محصولات حیوانی خود را با مایحتاج خویش عوض می‌کرده‌اند. هم‌اکنون نیز داد و ستد و تجارت یکی از مشاغل اهالی است. عمده‌ترین صادرات این منطقه برنج، گندم، جو، چغندر قند و مرکبات است. قالی و صنایع دستی نیز جزو صادرات این شهرستان محسوب می‌شوند.
کشاورزی و دامداری
کشاورزی و دامداری شغل اصلی ساکنان فیروزآباد است. عمده محصولات کشاورزی این شهرستان غلات، برنج، مرکبات، خرما، تنباکو، بادام، بنشن و چغندر قند است. دامداری نیز در این منطقه از رونق خوبی برخوردار است. انواع محصولات دامی از قبیل محصولات حیوانی چون پشم، پوست و روغن از تولیدات بخش دامداری هستند. فرآورده‌های دامی بویژه در نواحی جنوبی شهرستان که گرمسیر طوایف مختلف قشقایی است، به میزان فراوانی تولید می‌شود.