سیامک احمدی
برای سینما، سادگی بس است و چه خوب است که این سادگی در اساس و اصول حاکم بر فیلم جاری و ساری باشد و جزئی از بنیادهای اصلی آن محسوب شود، نه ساختگی و مصنوعی که در سطح حرکت می‌کند.
1- مجید مجیدی فیلمسازی است که توانسته خود را به سطحی برساند که سینمای منحصر به فرد ایجاد کند و تا سطح قابل قبولی پوشش تکنیک را در راستای آفریدن مضامین تازه به کار گیرد و خلق کند. این ویژگی‌ها را می‌توان توصیفاتی برای اثری چون «بچه‌های آسمان» دانست و تا حدودی «رنگ خدا»، اما وصف کارگردان «آواز گنجشک‌ها» در این قالب نمی‌گنجد، فیلمی که قرار است در مراسم جهانی اسکار نماینده ایران باشد، سادگی به‌شدت ساختگی را به همراه دارد و این از ابتدایی‌ترین وجوه تمایز آثار مجیدی برخوردار نیست و تبعیت نمی‌کند. گویی پس از تماشای آخرین اثر این کارگردان باید گفت که خاطره به‌یادماندنی و طعم شیرین «بچه‌های آسمان» را باید از یاد برد چراکه تکرارشدنی نیست!
2- مجیدی و سینمای او تا به حال متفاوت از دیگران بوده است. تکیه او بر موضوعات شاعرانه است و آنگونه که از شواهد و ساخته‌هایش پیداست، بر نماد‌ها و نمادین بودن یک فیلم تاکید فراوان دارد، هر چند این خاطرخواهی موجب نشده سینما را با شعر اشتباه بگیرد و به یکسری از اصول بی‌اعتنا باشد.
وی از معدود فیلمسازان ماست که سینما را آن طور که باید، شناخته است و به کپی‌برداری از نسخه‌های آمریکایی عادت نکرده و خو نگرفته است. او نه به داستان‌پردازی صرف می‌پردازد که مخاطب را فراموش کند و نه بی‌اعتنا به آن است. مجیدی به جذابیت در سینما عقیده دارد اما برخلاف عقاید دیکته شده، چرا که او نه به دنبال روابط عشقی از نوع مثلثی آن است و نه چهره سینمایی و فتوژنیک و نه چشمان آبی و بینی عمل کرده، او حتی به سراغ موضوع‌های عجیب و غریب هم نرفته، بلکه برای سینمای او سادگی کافی است.
«آواز گنجشک‌ها»ی مجیدی همانطور که از نامش مشخص است، باید با نمادین بودن و شاعرانگی‌اش در را از پاشنه کنده باشد، اما این‌بار اینگونه نیست. در آخرین اثر این کارگردان صاحب‌نام، به جای آنکه اتفاقات، صحنه‌ها و شخصیت‌ها در درون‌شان پتانسیل وجه استعاری را داشته باشند، سرم نماد و آمپول تمثیل به زور به آنها تزریق شده و نتیجه درمان تصنع هویدایی است که در بیشتر صحنه‌ها و نماهای فیلم به وضوح به چشم می‌آید و بر این اساس رفتن به سوی معنی و نشان دادن مقصود و قصد پشت آن، بسیار شکننده و آزار دهنده است.
3- در فیلمنامه فیلم «آواز گنجشک‌ها» آنچه که نگارنده آن، بذرش را کاشته، به سرعت درو می‌کند؛ خیلی زودتر از آنکه به محصول برسد. «در صحنه‌ای که موتور کریم خاموش می‌شود و او جا می‌ماند در همان صحنه به او متذکر می‌شوند که نباید از گروه عقب بماند»، حال اگر بخواهیم بگوییم که این تذکر می‌خواسته نقش نوعی پیش‌زمینه را در داستان ایفا کند و برای باورپذیری بیشتر و آماده بودن ذهن و مخاطب به کار رفته، خوب است اما نباید این‌طور به وضوح حس شود و اگر هم می‌خواهد تاثیر بگذارد، به صورت ناخودآگاه باشد آن هم در بک‌گراند و پس‌زمینه ذهن تماشاچی!
4- با نگاهی به آثار استعاری‌سازان سینمای جهان، می‌توان دریافت این شکل یکی از بهترین اشکال انتقال معنا و پیام در سینماست. به‌دنبال سمبل و سمبلیسم، بحث دیگری که پیش می‌آید این است که اگر چه این نوع از آثار به عمق فرورفته و کندوکاوی ژرف را می‌طلبد، اما هیچ‌گاه معنای دوم را بر معنای اول ترجیح نداده‌اند و روابط داستانی را پشت سرهم و با علت و معلول خاص خود و مرتبط با داستان پیش رانده و بر این اساس، اگر عددی از تماشاچیان به معنا دل خوش ندارد، می‌تواند با نمادهایی که در این سینما مثل خود زندگی واقعی هستند، ارتباط برقرار کند و از آن لذت ببرد.
5- در آخرین ساخته مجید مجیدی گویی اصل، ایده است؛ ایده‌هایی که از قبل تعیین شده و برای شکل گرفتن این ایده‌ها در فیلم، بستر داستانی اتفاقات ساخته می‌شود که کاملا ساختگی و به خوبی نمایان است که فیلمساز به دنبال وقایعی که در بطن خود دارای ایده‌هایی هستند، نرفته است. به هر حال، این امر کلیت فیلم را به سمتی کشانده که از جذابیت آن می‌کاهد و سادگی واقعی را از خود دور می‌کند.