گروه فرهنگ و هنر:
«نسخه اصلی 7 دقیقه تا پائیز با همان سکانس پایانی را دوست دارم اما احساس کردم شاید خودخواهی باشد که توقع داشته باشیم مخاطب نیز با آن ارتباط برقرار کند». این خلاصه توضیحات علیرضا امینی درباره اکران فیلمش با 2 پایانبندی برای مخاطب «خاص» و «عام» است. وی که برای نخستینبار در سینمای ایران فیلمش را با 2 پایان متفاوت روانه اکران سینماها کرده است، درباره سکانس محذوف فیلم که در جشنواره فجر اکران اما در اکران عمومی حذف شد، میگوید: من آن سکانس را خیلی دوست دارم و میدانم خیلی سؤالبرانگیز است. به نوعی شاید در ظاهر ربطی به فیلم ندارد ولی اگر مخاطب ما با دقت به آن توجه کند، متوجه میشود که خیلی با دیگر صحنهها مرتبط است. در زمان تدوین برای حذف این سکانس با افراد مختلفی صحبت کردیم و متوجه شدیم که نظرات به گونهای با یکدیگر متفاوت است و خیلیها معتقدند که باید حذف شود. اما فکر کردم بهتر است در زمان نمایش فیلم در جشنواره فجر نظر منتقدان را جویا شد که تقریبا 50- 50 بود، به همین دلیل برای اکران عمومی تصمیم گرفتم با 2 ورسیون 7 دقیقه تا پائیز را نمایش دهیم. در حال حاضر هم تعدادی از سینماها که قشر خاصی از مخاطب را دارند با نسخه اول فیلم را به نمایش گذاشتند. من نسخه اصلی 7 دقیقه تا پائیز با همان سکانس پایانی را دوست دارم اما احساس کردم شاید خودخواهی باشد که توقع داشته باشیم مخاطب نیز با آن ارتباط برقرار کند. کارگردان 7 دقیقه تا پائیز در گفتوگو با مهر میافزاید: داستان اصلی من با فوت کردن شمعهای روی کیک به پایان میرسد اما در سینمای مدرن و پستمدرن فیلمها با یک پایان تمام نمیشوند. درست است، سکانس پایانی چیزی به داستان اضافه نمیکند ولی میتواند شروع یک داستان دیگر باشد و سوالاتی را برای مخاطب ایجاد کند. نمایش یک فیلم با 2 پایان برای نخستینبار است که در سینمای ایران اتفاق افتاده است. البته در جشنواره خارجی هم نسخه اصلی به نمایش درمیآید و برای توزیع در شبکه نمایش خانگی هم با 2 ورسیون فیلم را ارائه میکنیم. باید بگذاریم مردم اینگونه نمایش فیلمها که تجربه تازهای است را تمرین کنند. به هر حال درک این صحنه برای مخاطب عام سخت است و سکانس پایانی او را اذیت کرده و سوالات زیادی در ذهن او ایجاد میکند. این برای من یک تجربه است و میخواهم نظر مردم را درباره آن بدانم.
«کیفر» بهجای «7 دقیقه...»!
امینی در بخش دیگری از این مصاحبه درباره ساخت 7 دقیقه تا پائیز بدون فیلمنامه کامل و بازنویسی همزمان آن حین تصویربرداری گفت: در فیلمهای قبلی هم من عمدتاً فقط طرح داشتم. در این فیلم حدود 60 درصد متن را در اختیار داشتیم. در ابتدا قرار بود فیلم در 2 اپیزود ساخته شود. ما در همان ابتدا با توجه به همین طرحی که در اختیار داشتیم قرار بود کار کنیم که علیرضا نادری به ما اضافه شد تا فیلمنامه را کامل کند. کارگردان «7 دقیقهتا پائیز» در ادامه به روایت اتفاقی عجیب در روند ساخت فیلم خود اشاره کرده و میگوید: سرمایهگذار و تهیهکننده قبلی معتقد بودند این طرح هنوز پخته نشده است. نادری نیز با توجه به این موضوع فیلمنامه «کیفر» را که متن آمادهای داشت و نوشته وی بود برای ساخت پیشنهاد کرد. در همان زمان با مدیر اداره کل نظارت و ارزشیابی وقت صحبت کردیم که با همین عنوان پروانه ساخت 7 دقیقه تا پائیز، «کیفر» را بسازیم که با موافقت روبهرو شد. پیشتولید را آغاز کردیم که به نتیجه نرسید و پس از مدتی حسن فتحی ساخت آن را برعهده گرفت و ما نیز طرح خودمان را ساختیم. امینی درباره اینکه اگر میخواست «کیفر» را بسازد، چطور میساخت، افزود: قطعا بازیگران من انتخابهای دیگری بودند. البته علیرضا نادری برای 7 دقیقه تا پائیز به کمک ما آمد.
طرحی جالبی که نهایی نشد
امینی در ادامه به طرح اولیه خود برای ساخت این فیلم در 2 اپیزود اشاره کرده و میگوید: قرار بود از صحنه تصادف فیلم که ما با مرگ سارا روبهرو میشویم داستان زندگی میترا (تهرانی) با نیما (تنابنده) را به تصویر بکشیم که به بن بست میخورد و دوباره در اپیزود دوم ما با صحنه تصادف روبهرو میشویم که نیما در حال نجات دادن بچههاست و اینبار سارا را از ماشین بیرون میکشد و در ادامه با داستان خانواده دوم (مریم و فرهاد) روبهرو میشویم و اتفاقهای آنان. از زمانی که علیرضا نادری برای نگارش فیلمنامه به کمک ما آمد، پیشنهاد داد که بهتر است فیلم در 2 اپیزود ساخته نشود و با همان اتفاق اولی که شما در حال حاضر در صحنه تصادف میبینید فیلم را دنبال کنیم و فقط چند سکانس را جابهجا کنیم. او زمان کار نگارش فیلمنامه را با دیالوگهایی به سبک خود برعهده گرفت ولی ما دیالوگ را رئالیستی کردیم تا با فضای فیلم هماهنگ باشد. البته محسن تنابنده از ابتدا بازنویسی را برعهده داشت و بعد نادری به ما اضافه شد. به نوعی نگارش این متن حاصل یک کار گروهی است. طرح ابتدایی فیلم نیز متعلق به خودم بود.
فیلمسازی برای اکران، خودفروشی است
علیرضا امینی درباره جایگاه 7 دقیقه تا پائیز در کارنامهاش هم میگوید: سینما برای من قطعا جدیتر از تله فیلمهایی است که در آن قرار است فقط پشت دوربین بروم و چند پلان را بگیرم. هر فیلمسازی در ذهن خود نگاهی دارد و اگر بخواهد عینی شود، قطعا به زمان نیاز دارد. باید چندین فیلم ساخت تا نقاط ضعف و قوت دیده شود. بعد از تجربه در این شرایط است که به نگاه خود نزدیک میشود. وقتی این نگاه در ساختار پیدا شود در محتوا هم جلوتر میرویم. وی افزود: این پیدا کردن نگاه نیاز به زمان داشت به همین دلیل باید آن فیلمها را میساختم و تجربه میکردم. 7 دقیقه تا پائیز در تداوم آثار قبلی من است اما به شکل حرفهایتر با بازیگران حرفهای، تهیهکننده حرفهای و... . امینی معتقد است: فیلم ساختن فقط برای اکران به نوعی خودفروشی است. مساله سینما را نباید فقط به اکران عمومی محدود کرد.
تنابنده جایگزین شهاب حسینی
کارگردان 7 دقیقه تا پائیز درباره بازیگران کار هم میگوید: حدود 90 درصد انتخابهای اولیه همین بازیگران بودند. این گونه فیلمها موضوع محور هستند و خواندن حتی طرح یا فیلمنامه این انگیزه را ایجاد میکند که میتواند فیلم خوبی باشد. خانم تهرانی با همان طرح نوشته نشده با ما قرارداد بستند. برای نقش مقابل تهرانی نیز تنابنده و شهاب حسینی را در نظر داشتیم که حسینی نتوانست با ما همکاری کند و بعد حامد بهداد و خاطره اسدی اضافه شدند. وی میافزاید: 100 درصد از بازیگران راضی هستم و فکر میکنم 4 بازیگر تمام انرژی خود را در حد توان گذاشتهاند.
سکانس زیبایی که صددرصد بداهه بود!
اما یکی از نکات جالب توجه در اظهارات امینی میزان دست باز بازیگران در اعمال نظر در متن فیلمنامه و حتی موقعیت کاراکترهاست. او که پیشتر در گفتوگو با مجله فیلم گفته بود ناپدری بودن نیما برخلاف نظر شخصی خود او و پیشنهاد هدیه تهرانی بوده است، اینبار هم بر نکته دیگری اشاره کرده است که باز مهر تأییدی است بر این رویکرد عجیب امینی. وی در بخشی از این گفتوگو در تشریح کیفیت اجرای سکانس بسیار خوبی از فیلم که هدیه تهرانی (میترا) و حامد بهداد (فرهاد) در راهپله با هم صحبت میکنند، میگوید: صددرصد بداهه بود و در روزهای آخر فیلمبرداری هم گرفته شد. حادثه اتفاق افتاده بود، بازیگران به شخصیتهای خود نزدیک شده بودند و هدف مشخص بود. کاملاً این 2 بداهه بازی کردند. من برداشت یک را گرفتم اما بازیگران میخواستند برداشت دیگری بگیریم. من چون به سینمای بداهه علاقهمندم و معتقدم بکرتر است نظری برای برداشت دوم نداشتم اما گرفتم که باز از همان برداشت اول استفاده کردیم.