هادی چاوشی
منوچهر متکی، روز پنجشنبه گذشته در حالی خالد بن احمد بن محمد آل خلیفه، میهمان ویژه خود را برای صرف ناهار به یکی از رستوران‌های کوهستان درکه در شمال تهران برد که طرفین یک دور مذاکره موفق، یک مصاحبه مطبوعاتی امیدوارکننده و امضای یک توافقنامه امنیتی را پشت سر گذاشته بودند. وزیر خارجه بحرین که به گفته همتای ایرانی‌اش با هدف «ارائه برخی توضیحات و پاسخ به بعضی سوءتعبیرها درباره اجلاس امنیتی منامه» به تهران آمده بود، در این سفر یکروزه، همچنین با رئیس‌جمهوری اسلامی ایران دیدار و پیام پادشاه کشورش را تقدیم محمود احمدی‌نژاد کرد.
منوچهر متکی، روز پنجشنبه گذشته در حالی خالد بن احمد بن محمد آل خلیفه، میهمان ویژه خود را برای صرف ناهار به یکی از رستوران‌های کوهستان درکه در شمال تهران برد که طرفین یک دور مذاکره موفق، یک مصاحبه مطبوعاتی امیدوارکننده و امضای یک توافقنامه امنیتی را پشت سر گذاشته بودند. وزیر خارجه بحرین که به گفته همتای ایرانی‌اش با هدف «ارائه برخی توضیحات و پاسخ به بعضی سوءتعبیرها درباره اجلاس امنیتی منامه» به تهران آمده بود، در این سفر یکروزه، همچنین با رئیس‌جمهوری اسلامی ایران دیدار و پیام پادشاه کشورش را تقدیم محمود احمدی‌نژاد کرد.مهم‌ترین حاصل سفر شیخ خالد بن احمد به ایران، تمدید توافقنامه امنیتی میان تهران و منامه بود که در پایان موعد پنج‌ساله قبلی آن، به امضای وزرای خارجه دو طرف رسید، توافقنامه‌ای شامل همکاری در زمینه مبارزه با مواد مخدر، جرائم سازمان‌یافته و تروریسم و تشکیل کمیته‌های مشترک همکاری. دو وزیر همچنین درباره زمینه‌های دیگر همکاری، از جمله در حوزه انرژی گفت‌وگو کردند و پیشنهاد پادشاه بحرین برای تاسیس یک سازمان همکاری منطقه‌ای را نیز مورد بررسی قرار دادند. موضوعی که متکی در کنفرانس مطبوعاتی مشترک خود با شیخ خالد بن احمد به آن اشاره کرد و گفت: «در کنار همکاری‌های جدیدی که بین ایران و شورای همکاری خلیج فارس مطرح است، حوزه امنیتی به صورت جمعی بین کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، ایران، عراق و احیانا یک یا دو کشور دیگر می‌تواند در دستور کار قرار گیرد.» اشاره دقیق متکی به حضور «احیانا یک یا دو کشور دیگر» در این همکاری‌ها، ناظر بر آن است که در پیشنهاد پادشاه بحرین، علاوه بر ایران و کشورهای عرب منطقه، حضور ترکیه و اسرائیل نیز پیش‌بینی شده است؛ موضوعی که جمهوری اسلامی با آن مخالف است و سفیر ایران در بحرین پیش‌تر اعلام کرده تهران در صورتی با این پیشنهاد موافق خواهد بود که نام رژیم صهیونیستی از آن حذف شود. البته اصل موضوع تشکیل سازمان همکاری‌های منطقه‌ای سابقه‌ای دیرینه‌تر از این پیشنهاد دارد و ابتکار عمل اولیه آن متعلق به محمود احمدی‌نژاد است که در جلسه سال گذشته شورای همکاری خلیج فارس، ذیل پیشنهادات دوازده‌گانه خود، «تشکیل انعقاد پیمان امنیتی و تاسیس سازمان همکاری‌های امنیتی» را توصیه کرده بود.
اما از دیگر نتایج دیدار پریروز دو وزیر خارجه، توضیحات شیخ خالد بن احمد درباره نشست نیویورک، نشست امنیتی منامه و نیز مواضع اتخاذشده در این نشست بود که نوعی دلجویی منامه از تهران به‌حساب می‌آمد. او در کنفرانس مطبوعاتی مشترک با متکی، در این باره گفت: «نشست منامه به‌هیچ‌وجه اجلاسی علیه ایران نبود. در این اجلاس تنها مسائل منطقه‌ای مطرح شد.» او در توضیح علت حضور کشورش در نشست نیویورک نیز این حضور را «نه به ضرر ایران، بلکه به نفع ایران» ارزیابی کرد و گفت: «هدف ما از شرکت در اجلاس نیویورک این بود که بتوانیم از بستههای پیشنهادی خیلی‌خوب ایران به 1+5 و بستههای پیشنهادی آنها به ایران آگاه شویم و به آنان نیز اعلام کردیم ایران را نباید از منطقه جدا کرد. درصدد بودیم صدای خودمان را به گوشهایشان برسانیم و اعلام کردیم که اگر قرار است گفت‌وگویی بین ایران و 1+5 باشد، ما هم باید از آن مطلع شویم.» اعلام حمایت وزیر خارجه بحرین از جمهوری اسلامی، در دیدار او با دکتر احمدی‌نژاد نیز تکرار شد و شیخ خالد بن احمد که پیش‌تر گفته بود «ما بهترین رابطه را با تهران داریم»، به رئیس‌جمهور ایران گفت: «بحرین همواره و در همه‌جا حامی و پشتیبان جمهوری اسلامی است.» وی همچنین از اهتمام ویژه بحرین به پیشنهادهای احمدی‌نژاد در اجلاس شورای همکاری خلیج فارس خبر داد. در پاسخ به این اعلام حمایت‌ها، رئیس‌جمهور ایران نیز به وزیر خارجه بحرین اطمینان داد که «جمهوری اسلامی به هر نقطه‌ای از اقتدار که دست یابد، دوست و برادر ملت‌های منطقه است؛ زیرا معتقد است روابط برادرانه و دوستانه بالاتر از روابط سیاسی و اقتصادی است.» احمدی‌نژاد همچنین با بیان اینکه «کسانی که می‌خواهند بر منطقه ما مسلط شوند، نمی‌خواهند روابط برادرانه بین کشورهای منطقه استمرار داشته باشد،» به پروژه «ایران‌هراسی» غربی‌ها اشاره کرد؛ موضوعی که منوچهر متکی نیز در کنفرانس خبری مشترک با شیخ خالد بن‌احمد از آن یاد کرد و گفت: «خوشبختانه با تداوم گفت‌وگوهایی که بین ایران و کشورهای منطقه وجود دارد، دشمنان هرگز نتوانسته‌اند از این طراحی و توطئه شناخته‌شده استفاده کنند و بعد از 30 سال چنین حرکتی نخ‌نما شده است».
نشست نیویورک؛ یک حرکت نمایشی
منوچهر متکی اما آخر هفته را تنها با همین برنامه کاری به پایان نبرد. وزیر امور خارجه ایران، پنجشنبه‌‌شب به تلویزیون رفت و در برنامه گفت‌وگوی ویژه خبری شبکه دو حاضر شد و در چند مورد موضع رسمی ایران درباره مسائل سیاست خارجی را تبیین کرد. از جمله درباره نشست اعراب با 1+5 در نیویورک گفت: «بالاخره گاهی باید حرکت‌های نمایشی هم صورت بگیرد! البته برخی از کشورهای عربی هم در این نشست شرکت نکردند و آنهایی هم که شرکت کردند، امروز در تهران گفتند که ما از ایران دفاع کردیم.» متکی همچنین در پاسخ به اینکه عمرو موسی اعلام کرده زمان گفت‌وگوی اعراب با ایران فرارسیده است نیز تصریح کرد: «آقای موسی دو، سه سالی هست که این مطلب را بیان می‌کند. یقیناً ما هم در حوزه هم‌افزایی جهان اسلام مطالب زیادی برای گفت‌وگو داریم». وزیر امور خارجه موضع رسمی ایران درباره اظهارات باراک اوباما درباره اعزام30 هزار نیروی جدید به افغانستان را هم این‌گونه تشریح کرد: «شاید تصمیم اوباما، علامت ضربدر زدن به سیاست‌های آمریکا در دوران بوش باشد. به‌هرحال اگر بنا باشد همان اراده غلط در افغانستان حاکم باشد، ما کاری نمی‌توانیم برایشان بکنیم، اما اگر سیاست‌هایشان را تغییر دهند، گمان می‌کنم زمینه بررسی وجود دارد».