شبح اپرای لندن

حسین جوادی

فابیو کاپلو عادت دارد روحیه‌اش را با موسیقی کلاسیک تلطيف کند و حتی علاقه‌مند است تا به کنسرت‌هایی از این قبیل برود و سوال اینجاست آیا شاگردان او در تیم ملی از سرمربی‌شان تبعیت می‌کنند؟

براساس تحقیقات انجام شده رابطه عجیب و شگفت‌انگیزی میان موسیقی کلاسیک و فوتبال برقرار است، به طوری که از اردوی تیم ملی انگلیس خبرهایی مبنی بر گوش دادن به شاهکارهای هنری استادانی چون موتزارت و بتهوون شنیده می‌شود، واقعا جای تعجب دارد! اما فابیو کاپلو که به‌عنوان بزرگ‌ترین دیکتاتور فوتبال در میان بازیکنان معروف است نظری متفاوت با دیگران دارد، کافی است نگاهی به دیگر باشگاه‌ها یا اردوهای تیم‌های ملی دیگر کشورها بیندازید. به عقیده کاپلو موسیقی‌های الکترونیکی جایگزین موسیقی کلاسیک شده است و همین امر در روحیه بازیکنان تاثیری شگرف دارد. کاپلو مردی است که علاقه وافری به موسیقی‌های کلاسیک و اپرا دارد. این خصوصیت در میان بعضی از ایتالیایی‌های هنردوست رایج است اما ارتباط میان فوتبال و موسیقی کلاسیک، سمفونی‌ای به حساب می‌آید که فابیو کاپلو عاشق آن است.

او از زمانی که وارد لندن شده اوقات فراغتش را به این شکل پر می‌کند و نکته جالب اینجاست که گوستاو مالر، موسیقیدان مشهور تاریخ، شخصی است که کاپلو به او و کارهایش فوق‌العاده علاقه‌مند است. حالا به راحتی می‌توان به این نتیجه رسید که شخصیت کاپلو برگرفته از علایقی است که او در تنهایی‌اش به آن می‌پردازد. او هیچگاه عادت ندارد تا با بازیکن خاصی رابطه دوستانه‌ای برقرار کند و تنها تمرکزش روی تمرینات و دستوراتی است که برعهده بازیکنان می‌گذارد، اما این بار به نظر می‌رسد او با تدبیری خاص ذهن خسته و بیمارگونه بازیکنانش در تیم ملی را التیام بخشیده است. خودش در جایی عنوان کرده بود که عمده‌ترین کار من در جزیره بازگرداندن ذهنیت پیروزی به بازیکنان است، چیزی که دستیابی به آن کار ساده‌ای نیست.

او این روش را با آموختن زبان انگلیسی آغاز می‌کند و بعد از آن به این مساله اعتقاددارد که شاید بتواند به وسیله موسیقی و فرهنگ، هارمونی برهم خورده بازیکنان را به نظم درآورد و شاگردان انگلیسی او به دلیل داشتن پشتوانه فرهنگی می‌توانند در راستای اهداف او قدم بگذارند. او اگر بتواند بازیکنانی نظیر ریو فردیناند، جرارد و وین رونی را به این امر علاقه‌مند کند ما شاهد خانه‌تکانی ذهنی در دارودسته «سه‌شیر» خواهیم بود و شاید هم این روش به درستی انجام شود زیرا کاپلو از جامعه‌شناسی بالایی برخوردار است. اما نکته مهم اینجاست که او چگونه می‌تواند بازیکنان را با این روش همقدم کند، او چگونه می‌تواند رابطه توامان موسیقی و ارائه بازی با ذهن زیبا را در رختکن تیم جا بیندازد؟ اما گویی این تاثیرات روی بازیکنان مشاهده می‌شود. به پیروزی‌های اخیر شاگردان او نگاهی بیندازید. آن روحیه پرخاشگری و اضطراب‌گونه در نزد دارودسته انگلیسی کاسته شده، وین رونی نمونه بارز این تغییرات است، موهایش را تراشیده و خیلی شاداب‌تر شده همانند کاراکتر کتاب «ریچارد آلن» غرق افکار شاعرانه شده است [این تعریفی است که کاپلو از او می‌کند] جالب به نظر می‌رسد، اینطور نیست. جوان سرکش حتی رابطه‌اش نیز از لحاظ خانوادگی با همسرش بهبود یافته و این مساله در روح و روان او کاملا قابل مشاهده است. این مساله با تئوری‌های مرد ایتالیایی امکان‌پذیر شده و حالا کم‌کم بازیکنان رفتارشان را کنترل می‌کنند. این دقیقا همان راهی است که مربیان قبلی نتوانستند به درستی آن را پیدا کنند. به هر حال کارشناسان نیز بر این عقیده هستند که زمان‌هایی که تیم ملی انگلیس با فقر تاکتیکی مواجه شده در نیمه دوم شاهد بودیم که تغییرات بزرگی در نوع بازی‌شان به وجود آمده، شاید گزاف نباشد که بیش از 40درصد پیروزی‌های انگلیس را در نیمه دوم بدانیم. این تاثیرات دامنه‌اش حتی به رسانه‌ها و باشگاه‌های لیگ برتر نیز بسط داده می‌شود.

پیروزی در زاگرب برابر کرواسی از نشانه‌های اولیه این تغییرات بود. بازی آنها نشان از ساعت‌ها کار مداوم مرد ایتالیایی روی دو جنبه شاگردانش داشت، یکی کارهای تاکتیکی و دیگری پاک کردن مشغولیات ذهنی. زمانی که او مربیگری تیم ملی انگلیس را به «شغلی سخت» تعبیر می‌کند و کم‌کم متوجه می‌شویم که حق با او بوده است. کاپلو اعتقاد دارد هدایت تیم‌های باشگاهی به مراتب راحت‌تر از تیم ملی است زیرا در باشگاه هر روز با بازیکنان سرو کار دارید ولی در تیم ملی اینگونه نیست. در اردوی ملی بازیکنان با طرز تفکرهای متفاوت که در هر باشگاه به آنها القا شده حضور دارند و هماهنگ کردن ذهن‌های متفاوت در قالب یک ذهن بسیار دشوار است. این مساله تنها با روش‌های خاصی امکان‌پذیر خواهد بود. موسیقی کلاسیک می‌تواند روحی متفاوت را در آنها بدمد، اما چرا کاپلو در میان اساطیر هنر، گوستا مالر را انتخاب می‌کند؟ آیا تا به حال از لبخند مالر تصویری دیده‌اید؟

خیلی نادر و کمیاب است و شهرت اصلی او بیشتر به نحوه رهبری او برمی‌گردد. دارا بودن شخصیتی عبوس و مخوف و شیوه استبدادی‌اش در موسیقی موجب شده بود که از او فردی محترم بسازد. حالا شخصیت او را با کاپلو مقایسه کنید. کاپلو دیکتاتوری عبوس که تنها به منفعت شخصی و تیمی‌اش می‌اندیشد. همین خصوصیت او را جزو آن دسته از مربیانی که همیشه به اعتقاداتشان پایبندند قرار داده، حتی بیشتر مواقع روش‌هایش درست از آب درمی‌آید.