۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۶:۲۷
گفت‌و‌گو با حسن انوری،پژوهشگر ادبی و عضو فرهنگستان هنر

پاسداری از گنج‌های ادب

آزاده صالحی:

دکتر حسن انوری در سال 1312 در تکاب آذربایجان غربی متولد شد. وی دارای مدرک دکترای زبان و ادبیات فارسی است و از سال 1382 به عضویت پیوسته شورای فرهنگستان زبان و ادب فارسی درآمده است. همکاری با سازمان لغت‌نامه دهخدا، پایه‌گذاری مجموعه گنج ادب و سازمان فرهنگ برای تدوین چند دوره فرهنگی و تدریس در دانشگاه تربیت معلم از جمله فعالیت‌های این پژوهشگر ادبی در سال‌های گذشته بوده است. این حافظ پژوه در دوازدهمین نشست مشترک فرهنگستان زبان و ادب فارسی و بنیاد ایران‌شناسی درباره تصحیح انتقادی دیوان حافظ سخنرانی کرد و درباره تدوین نسخه بی‌عیب دیوان حافظ سخن گفت. وی در توضیح بیشتر این طرح در گفت و گو با « وطن امروز» می‌گوید: نسخه دیوان حافظ به وسیله ادبای معاصر تصحیح شده است. دیگر وقت آن رسیده که از روی این تصحیحات یک نسخه نهایی تهیه شود. من این طرح را به موسسه‌هایی مانند فرهنگستان زبان و ادب فارسی و بنیاد ایران‌شناسی پیشنهاد دادم. تصورم هم بر این بود که چند نفر از ادبایی که در تصحیح حافظ سابقه خوبی دارند، دور هم جمع شوند و به تدوین و تهیه نسخه نهایی حافظ بپردازند. مولف فرهنگ بزرگ سخن ادامه می‌دهد: به‌رغم نظر خیلی از مردم به نظر می‌رسد دیوان حافظ به تصحیح دکتر سلیم نیساری، امروز یکی از بهترین تصحیح‌ها به شمار می‌رود. هر چند ناگفته نماند که تصحیح‌های خوب در زمینه دیوان حافظ کم نبوده است. به طوری که « حافظ به سعی سایه» و «حافظ به تصحیح بهاء‌الدین خرمشاهی» نیز در ردیف تصحیح‌های خوب قرار دارند. من در سخنرانی‌هایی که داشتم تأکید کردم در حال حاضر سه چهارم آنچه غایت و هدف حافظ پژوهان بوده در شکل‌نهایی دیوان حافظ حاصل شده است و امیدوارم آن یک چهارم نیز در آینده نزدیک و با موافقت این طرح با همکاری حافظ دوستان و پژوهشگران معاصر شکل گیرد. او مي‌گويد: چاپ نسخه‌ای از دیوان حافظ که با قاطعیت بتوان آن را از وی دانست و از اشعار و کلمات الحاقی و مشکوک مبرا ساخت، نه تنها پیوسته مورد نظر محققان عصر حاضر بوده بلکه علاقه‌مندان حافظ را در گذشته‌های دور نیز به خود مشغول می‌داشته است. چنانکه بنا به نوشته «قدسی حسینی» شاعر و خوشنویس عصر قاجار، جمع زیادی از فضلا به امر سلطان ابوالفتح بهادرخان، نسخه‌های متعددی از دیوان حافظ فراهم آورده بودند که قدسی خود آن را دیده و در تصحیح اشعار حافظ از آن سود جسته است.

 

در تصحیح انتقادی هر متن ادبی، پرسش‌های اصلی این است که مصحح از چه شیوه‌ای پیروی و از کدام نسخه‌ها استفاده می‌کند و آن‌چه را در متن می‌آورد از کدام نسخه است و اصلا معیار انتخاب چیست؟ به نظرم در پاسخ به این پرسش‌ها می‌توان گفت مهم‌ترین مساله در تصحیح انتقادی یک اثر، رعایت دقت و امانت است به این شکل که مثلا من به عنوان یک مخاطب اطمینان پیدا کنم که آنچه در نسخه خطی بوده با رعایت دقت و امانت به نسخه چاپی منتقل شده است.

ارسال نظر
captcha
پربیننده