شوک

میلاد حجت الاسلامی:

پیش از آغاز رقابت‌های جام‌جهانی فرصتی دست داد تا تحلیل برخی کارشناسان فوتبال را درباره مسابقات آفریقای‌جنوبی جویا شوم. نظر غالب این استادان که بر حسب اتفاق میهمانان اصلی ویژه برنامه یک جهان یک جام شبکه سوم سیما نیز هستند بر این بود که جام‌جهانی 2010 مانند دوره‌های گذشته همراه با چند شگفتی مختصر به پیش می‌رود اما در نهایت تیم‌های بزرگی که مدعیان اصلی هستند به مراحل پایانی می‌رسند و جام را هم یکی از همین بزرگان به خانه می‌برد. بی‌تردید این تحلیل بسیاری از خواص و عوام فوتبالی پیش از جام‌جهانی بود و شاید هم در نهایت تیمی صاحبنام جام‌جهانی 2010 را تصاحب کند اما واقعیت این است که میزان شگفتی در این جام بیش از حد تصور است؛ جالب آنکه بیشتر کارشناسان شانس چندانی برای تیم‌هایی چون کره‌جنوبی و ژاپن قائل نبودند و حتی معتقد بودند آنها از نخستین حذف شدگان جام خواهند بود و همین پیش‌بینی را درباره اسلواکی و آمریکا‌ داشتند. حذف ایتالیا در یک گروه به نظر آسان یا سقوط مفتضحانه فرانسوی‌ها و صعود پر از اما و اگر تیم‌هایی چون انگلیس، اسپانیا و آلمان نشان می‌دهد که دیگر دوران نام‌ها به سر آمده است و اکنون تیم‌های مدعی چون آلمان و انگلستان به همراه پرتغال و اسپانیا ناچار خواهند بود یکدیگر را در مسیر صعود قربانی کنند. به نظر می‌رسد تیم‌های کم نام ونشان‌تر چون اروگوئه، غنا، پاراگوئه و حتی ژاپن آسیایی برای رسیدن به جمع 4 تیم برتر کم‌امید نخواهند بود. اما سوال اینجاست که این موفقیت تیم‌های درجه دوم و حتی درجه سوم جهان را باید حاصل شگفتی و شانس دانست یا محصول برنامه‌ریزی‌ و انگیزه تمام‌نشدنی؟ آنجا که اسلواکی شریک قدیمی جمهوری چک را کنار می‌زند یا نیوزیلند از آسیایی‌های مغرور سبقت می‌گیرد شاید با واژه شانس قابل توجیه باشد اما زمانی که ایتالیای مدعی در تور آنها می‌افتد یا اروگوئه آماده که بی تردید بزرگان جام را به چالش می‌کشد می‌بینیم و البته شیلی و ژاپن که دلاورانه پیش می‌روند باید انصاف دهیم که همه این نتایج مرهون برنامه‌ریزی‌ و هدفگذاری‌های کلان است. بازیکنان این تیم‌ها به آن درجه از درک رسیده‌اند که دیگر از نام‌های بزرگ نمی‌ترسند. آنها به جام‌جهانی نیامده‌اند که بازیکنانی چون مسی، رونالدو یا رونی را از نزدیک ببینند بلکه می‌خواهند نام خود را جاودانه کنند و تاریخ را به نام خودشان بنویسند. به هر حال این تیم‌ها تاکنون کارشناسان و البته بینندگانی که تلفن همراه به دست به دنبال پیش بینی نتایج هستند را شوکه کرده‌اند اما کاش کمی هم از این شوک نصیب مدیران و برنامه‌ریزان ورزش و فوتبال کشورمان شود تا متوجه شوند که فاصله فوتبال ایران دیگر حتی با تیم‌های درجه سوم جهان نیز زیادی زیاد شده است.

فوتبالیست‌ها

ژاپنی‌ها پس از جام‌جهانی 2006 همایشی تحت عنوان آرزو‌ها برگزار کردند و پس از تحلیل عملکرد خود در آن جام برنامه‌ریزی‌ برای سال 2010 را آغاز کردند و امروز موفقیت این تیم مدیون همان آرزوهایی است که در آن همایش مطرح شده و تئوریزه شد. اما ما ایرانی‌ها مدت‌هاست که آرزوهای ژاپنی‌ها را از نزدیک لمس کرده‌ایم همان زمان که رویاهای آنها در قالب انیمیشن‌های «فوتبالیست‌ها» تجلی یافت و آنها گام به گام به رویای خود نزدیک‌تر می‌شوند. شاید در تخیل و رویا ما ایرانی‌ها از ژاپنی‌ها برتر باشیم اما تفاوت اینجاست که گویا در فوتبال ژاپن آرزوها عمل و انگیزه مدیران را می‌سازد اما در ایران تنها در قالب یک توهم باقی می‌ماند. شرق آسیا از جام‌جهانی 2002 مسیر قطب شدن در فوتبال جهان را آغاز کرده و ما همچنان در آرزوی حضوری بی ثمر و اثر در جام‌جهانی باقی مانده‌ایم. کاش می‌دانستیم سقف آرزوهای مدیران فوتبال ایران که متاسفانه تنها قامتشان بلند است، کجاست.