هما نصرتي
عادت نامیمونی در بخش مدیریت شهری پایتخت در حال جا افتادن است که هر دستگاه و سازمان مخصوصی که به دنبال گرفتن حق و حقوق مشروع و نامشروعش به بن‌بست می‌خورد سریعا بنای کج خلقی و کاهش کیفیت خدمات ارائه شده را گذاشته و با تحت فشار قرار دادن مردم به دنبال طلب مطالباتش می‌رود.
عادت نامیمونی در بخش مدیریت شهری پایتخت در حال جا افتادن است که هر دستگاه و سازمان مخصوصی که به دنبال گرفتن حق و حقوق مشروع و نامشروعش به بن‌بست می‌خورد سریعا بنای کج خلقی و کاهش کیفیت خدمات ارائه شده را گذاشته و با تحت فشار قرار دادن مردم به دنبال طلب مطالباتش می‌رود.از اردیبهشت سال گذشته که مدیرعامل شرکت متروی تهران مشکلات مالی این شرکت را تایید کرد، بیش از یک سال گذشته و در این مدت شهرداری تهران و شرکت مترو با استفاده از جریان رسانه‌ای وابسته‌شان در تلاش برای تحقق بودجه‌های فاینانسی هستند که در این یک سال به دلایلی از آن محروم شده‌اند. اما کمی بعد از آن، جریان رسانه‌ای شهرداری با انتقاد از جهت‌گیری دولت در سد راه شدن بودجه اعتباری مترو خواستار این مطلب شدند که دولت برای رهایی مردم از ترافیک سر کیسه را شل کند!
این سخن درحالی به لب اظهار نظرهای شهرداری بدل شده که آنها معتقدند مترو تنها راه برون رفت از وضعیت درهم پیچیده ترافیک پایتخت است همانطور که قالیباف تاکید کرده است: بارها گفته‌ایم که برای حل معضل ترافیک جز توسعه شبکه حمل و نقل عمومی با اولویت شبکه ریلی، هیچ راه دیگری نداریم.
هفته خاکستری در مترو
هفته گذشته برای مترو سواران تهران هفته‌ای سخت و خاکستری بود. هفته‌ای با توقف‌های بی‌مورد، درهای بسته، ازدحام بیش از حد مسافران و از همه بدتر تاخیرهایی که برنامه‌های روزانه را خراب می‌کردند. البته متروسواران در اعماق تونل‌های تنگ و باریک هیچ اطلاعی از نبود اعتبار و بدهی سنگین شرکت مترو ندارند. آنها حتی نمی‌دانند و شاید هم برایشان مهم نیست که بدانند در پشت همه این اتفاق‌های بد، موضوع دیگری نهفته است و آن هم همان عادت نامیمونی است که در بالا به آن اشاره شد و به نظر می‌رسد که مسؤولان مترو نیز درحال بهره‌برداری از این حربه هستند.
صبح دیروز اطلاعیه‌ای از طرف روابط عمومی شرکت راه آهن شهری تهران و حومه (مترو) به دفتر روزنامه رسید که حاوی نکات جالبی بود. در این نمابر، مسؤولان مترو با پذیرفتن مشکلات حمل و نقل ریلی در هفته گذشته، با سیاسی کردن موضوع به نوعی خواسته‌اند پایشان را از معرکه بیرون بکشند و این طور وانمود کنند که دولت مسبب اصلی تمام این مشکلات است. در بخشی از این اطلاعیه آمده: «واقعیت این است که در شرایط کمبود امکانات، محدودیت شدید مالی و از همه مهم‌تر عدم پرداخت یارانه بلیت مترو توسط دولت، بعضی از مشکلات به تدریج خود را نشان می‌دهد. واقعیت این است که دولت محترم از ابتدای سال جاری تا به حال از پرداخت 30 میلیارد تومان یارانه مترو خودداری کرده است.» در ادامه این نامه تنها گله گذاری‌های مسوولان را از نپرداختن یارانه 30 میلیارد تومانی می‌خوانیم: «در چنین شرایطی چگونه توقع می‌رود که قطعات یدکی مورد نیاز مترو به موقع خریداری شود، تعمیر و نگهداری تجهیزات بی‌کم و کاست انجام شده و هزینه‌های برق و...به موقع پرداخت شود و در یک کلام چرخ مترو بچرخد.»
خطوط سفید یک بیانیه
اما در این اطلاعیه به مواردی هم اشاره نشده است. نویسنده این اطلاعیه نگفته که بسیاری از اعتبارهایی که از طرف دولت به مترو پرداخت می‌شود صرف چیزی به جز اینها می‌شود و به جای هزینه شدن در بحث یارانه بلیت‌‌های مترو سر از تعمیر و نگهداری ایستگاه‌های بدساخت و نامناسب مترو در می‌آورد. این اطلاعیه به مسافرانی که هر روز از ایستگاه‌هایی چون سعدی و 15 خرداد می‌گذرند توضیح نمی‌دهد که چرا از سقف این ایستگاه‌ها که هنوز هفت سال از عمرشان نمی‌گذرد، آب می‌چکد. چرا اینجا و آنجا سطل‌های پر از آب گذاشته‌اند. مسؤولان مترو توضیح نمی‌دهند که چرا واگن‌های مترو به «صدا» افتاده‌اند و صدای گوش خراششان اعصاب همه را به هم می‌ریزد.
ناگفته‌های این اطلاعیه همان ناگفته‌هایی است که بیش از هفت سال، پایتخت‌نشینان را که مسافران همیشگی مترو هستند به فرسودگی کشانده و آنها را تحقیر می‌کند.
مخدوش شدن روحیه مشتری مداری
شجاعی، از روابط عمومی شرکت بهره‌برداری مترو در گفت‌وگوی کوتاهی با وطن‌امروز هم به نکته‌های قابل تاملی اشاره می‌کند. او اعلام می‌کند که 60 درصد از مسافران مترو از کارت بلیت اعتباری استفاده می‌کنند که همه آنها حداقل ودیعه 500 تومانی کارت خود را داده‌اند. پس با توجه به اینکه روزانه یک میلیون و هفتصد هزار سفر با مترو در پایتخت انجام می‌شود می‌توان به جرات گفت درآمد هنگفتی از طریق همین ودیعه‌ها عاید مترو و مسؤولان آن می‌شود. در کنار این مسائل حذف تخفیف‌های موردی مترو (مانند تخفیف دانشجویان، تخفیف خبرنگاران و...) از یک سو و انتقال تخفیف کارت‌های اعتباری به مقصدها باعث مخدوش شدن روحیه مشتری مداری این شرکت شده است. علاوه بر اینها مترو از اجاره یا فروش واحدهای تجاری، پارکینگ‌ها و... کسب درآمد می‌کند و دیوارهای رنگارنگ ایستگاه‌ها و بدنه واگن‌ها گواه اینهاست. با این حال پرداخت نشدن 30 میلیارد تومان سهم دولت باعث بروز این همه مشکل لاینحل در سامانه خطوط ریلی پایتخت شده است(!)
در حالی که شجاعی مدام تاکید می‌کند که در دنیا هیچ کشوری یافت نمی‌شود که دولتش از مترو حمایت نکند و فقط این وضع کشور ماست که چنین شرایطی را برای مردم ایجاد کرده می‌گوید: «هر سفر در سال 87، بیش از 376 تومان برای مترو هزینه دارد که سهم مردم از این میزان به‌طور میانگین تنها 50 تومان است».
از سوی دیگر شهردار پایتخت نیز مدام بر این آتش هیزم می‌افکند. او که روز جمعه میهمان یا بهتر بگوییم میزبان برگزارکنندگان نمایشگاه توانمندی‌های سازمان‌های مردم‌نهاد شهر تهران بود در حاشیه این مراسم اعلام کرد: با توجه به مشکلاتی که در حوزه نفت وجود دارد، می‌ترسیم زمانی بحث اداری حساب ذخیره ارزی حل شود و شرایط استفاده از حساب برای همه شهرداری‌ها، نه فقط شهرداری تهران فراهم شود که دیگر حساب موجودی نداشته باشد.
همه اینها درحالی گفته می‌شود که محمدباقر قالیباف کمتر از یک ماه پیش در حاشیه افتتاح عملیات ریل‌گذاری مسیر تجریش با بیان اینکه خرید تجهیزات مترو به طور کامل انجام شده و ال‌سی‌ها باز شده است، از اقدامات دولت هم تشکر کرد و خواستار افزایش آن شد: دولت واقعا در این بخش به ما کمک کرده و من تشکر می‌کنم. البته این کمک را هم باید افزایش دهد و هم سرعت بخشد.
سیاسی شدن یک موضوع شهری
به نظر می‌رسد که در آستانه انتخابات ریاست جمهوری، متروي تهران با همکاری شهرداری و رسانه‌های وابسته در تلاش برای سیاسی کردن مسائل شهری است. مسائلی که زاده و نتیجه تصمیم گیری‌های گذشته مسؤولان و استوار شدن ستون‌های متروی تهران بر پایه‌های سست و ویران است. این نگرش که تا به حال سوء تفاهم‌های فراوانی را به همراه داشته و مردم را در آتش غضب‌های سیاسی سوزانده است این بار با معطلی مردم در تونل‌های تنگ و تاریک مترو می‌رود که ابعاد دردناکتری به خود بگیرد که احتمالا با کوتاه آمدن دولت و کنارکشیدنش به نفع مردم خاتمه پیدا می‌کند. حال سوالی که احتمالا برای شهروندان تهرانی مطرح می‌شود این است که این جنگ سیاسی يك طرفه تا کی و با چه قیمتی ادامه خواهد داشت؟