«دیوید مامت» در آخرین فیلم خود با نام «کمربند قرمز» که علاوه برنوشتن فیلمنامه کارگردانی آن را نیز برعهده گرفته به سراغ یک استاد هنر رزمی «جیو جیتسو» میرود.
«کمربند قرمز» داستان «مایک تری» استاد برزیلی فنون «جیو جیتسو» است که هنر زنده ماندن در خیابان و دفاع از خود را مقدم بر کسب مهارت برای مبارزه در میدان مسابقات ورزشی میداند، اما آشنایی او با یک ستاره محبوب فیلمهای هالیوود به نام «چت فرانک» از یک سو و تنگناهای مالی از سوی دیگر او را به سمت رینگ مسابقه سوق میدهد. کمربند قرمز، نهم ماه مه 2008 برای نمایش عمومی در ایالات متحده و کانادا بهروی پرده رفت تا به گفته کارگردان آن، علاقهمندان به سینما شاهد یک فیلم سامورایی باشند که نیم نگاهی به سنت کارگردان فقید ژاپنی «کوروساوا» دارد.
«مامت» تحت تعلیم «ریناتو مانیو» که در این فیلم نقش مشاورصحنههای «جیو جیتسو» را بر عهده دارد موفق به دریافت کمربند بنفش این رشته رزمی شده و شاید این موضوع انگیزه اصلی او برای ساخت فیلمی از این دست باشد. نوشتن فیلمنامه فیلمهایی چون «تسخیرناپذیران»، «پستچی همیشه دو بار زنگ را میزند» و «رای» که یک نامزدی جایزه اسکار را برای مامت به همراه داشت، او را به عنوان استاد نگارش فیلمنامههای پیچیده مطرح میسازد. اما به گفته منتقدان «کمربند قرمز» چندان از این ویژگی فیلمنامه نویس بهره نبرده و در قیاس با فیلمهايي که به آنها اشاره شد نمایشی بیهدف است. عملکرد این فیلم در گیشه و قرار گرفتن آن در رتبه یازدهم فهرست فیلمهای پرفروش در هفته اول اکران میتواند شاهدی بر این ادعا باشد. قهرمان فیلم که نقش او را «چیوتل اجیوفور»
بر عهده دارد مجبور به استفاده از هنر رزمی خود در مسابقاتی فرمایشی است که بیشتر به میدان زد و بند قماربازان شباهت دارد. او باید عقاید انسانی خود را زیر پا بگذارد تا بتواند به همراه همسرش از بند مشکلات مالی رها شود اما عبور داستان از کلاف پیچیده و غیرضروری روابط تبهکاران و موضوع مبهم داستان اثر نامطلوبی
بر روی فیلم دارد. چیزی که بیش از همه از ارزش فیلم میکاهد، دامن زدن شخصیتها به تکرار و کلیشه و عدم ارتباط میان نقشهاست. لحن پرافاده «مایک» هنگام گفتن پیام داستان، انزجار کلیشهای از شخصیتهای منفی که در بیننده بهوجود میآید، پیچیدگی نه چندان غیرمنتظره در شخصیت همسر «مایک»، وجود عناصری مثل پلیس، وکیل و... همگی باعث کاهش غنای «کمربند قرمز» میشوند.
پایان ناموجه فیلم هم از نکات منفی آن به شمار میرود؛ چراکه در نهایت و پس از طی هزاران پیچ و خم قهرمان فیلم تصمیم درست را میگیرد تا مخاطب شاهد پایان خوش دیگری باشد. همچنین نباید این واقعیت را نادیده گرفت که شخصیتهای به اصطلاح قدرتمند داستان در فریفتن «مایک» برای نمایش رموز هنرهای رزمیاش نیاز به عبور از چنین مسیر پیچیدهای ندارند و اجبار او برای شرکت در مسابقه به خودی خود قوانین شخصی او را درسرتاسر فیلم نقض میکند.
زیاده روی در استفاده از صحنههای رزمی که ریشه درعلاقه «مامت» به این نوع ورزشها دارد نیز یکی دیگر از ایرادهای فیلم به شمار میرود، هر چند که تلاش «جان ماکادو» برادر «ژان ژاک ماکادو» استاد مطرح فنون رزمی «جیو جیتسو» و «ریکو چیاپارلی » در طراحی این صحنهها قابل تحسین است. از دید منتقدان، بازیگران فیلم عملکردی کاملا مطلوب دارند، اما بهدلیل ضعف در منطق شخصیتها، پذیرش نقش آفرینی آنها نیز بسیار دشوار است.« مامت» پیشتر در مصاحبه با «ریترزلایف» بیان میدارد که انتخاب «چیوتل اجیوفور» به عنوان نقش اول، بهخاطر توانایی او در ایفای نقشهای کاملا متفاوت بوده و با اشاره به 2 فیلم قبلی این بازیگر با نامهای «پوتینهای تابیده» و «چیزهای زیبا، اما آلوده» توانایی یک بازیگر را برای ایفای دو نقش اینچنین متفاوت، غیرممکن میداند. با این حال وجود چنین کاستیهایی کارگردانی این فیلم را به چالش میکشد و «کمربند قرمز» را از رده یک فیلم سینمایی به دسته فیلمهای تلویزیونی تبعید میکند. در نهایت نمیتوان مهارت «مامت» در داستان نویسی را انکار کرد، اما باید پذیرفت که تلاش او به عنوان یک کارگردان برای تولد یک سامورایی به نتایج قابل قبول نرسیده، هر چند که بیشک «کمربند قرمز» بهترین فیلم «دیوید مامت» در 10 سال گذشته است.
مترجم: محمد سیدعلی