گروه سیاسی:
اگرچه گمان غرب بر این است که با تحریمهای شورای امنیت از یکسو و وضع تحریمهای یکجانبه از سوی دیگر میتواند ایران را از نظر سیاسی منزوی و به لحاظ اقتصادی زمینگیر کند اما مناسبات رو به گسترش جمهوری اسلامی ایران با کشورهای متعدد بویژه همسایگان خود مهر باطلی بر این تصور زده است. گسترش همکاریهای تجاری ایران و ترکیه بویژه در یک سال اخیر را میتوان از مصادیق این موضوع به شمار آورد. از آنجایی که ترکیه در سالهای اخیر در بعد خارجی، با درک شرایط از سیاست بسته و امنیتی به سیاست باز و گسترش روابط منطقهای روآورده و با طرح صفر کردن مشکلات با همسایگان و به حداکثر رساندن روابط با آنان فصل نوینی را در سیاست خارجی خود اتخاذ کرده است، اکنون از سوی نظام سرمایهداری لیبرال به مرکز ثقل سرمایهداری جهانی در منطقه تبدیل شده است که حجم بالای ورود سرمایه خارجی در چند سال گذشته به ترکیه از این زاویه قابل تحلیل است. به نظر میرسد با درک این موضوع بود که نویسنده روزنامه دیلی استار در مطلبی با اشاره به تشدید تحریمهای شورای امنیت علیه ایران نوشت: «در حالی که غرب فشار زیادی را برای محدودیت روابط تجاری و بازرگانی کشورهای مختلف با ایران وارد کرده است، تجار و بازرگانان ترکیه که به ببرهای آناتولی معروف هستند، پل ارتباطی جدیدی را برای گسترش همکاریهای اقتصادی با ایران و خاور میانه ایجاد کردهاند». در این گزارش البته رای منفی ترکیه به قطعنامه تحریم شورای امنیت علیه ایران، عامل گسترش و تقویت روابط سیاسی و اقتصادی تهران و آنکارا قلمداد شده و آمده است: «گسترش همکاریهای تجاری ایران و ترکیه در سالهای اخیر میلیاردها دلار سود و منفعت برای ببرهای آناتولی در پی داشته است. البته روابط تجاری ایران و ترکیه از 8 سال پیش که رجب طیب اردوغان، نخستوزیر ترکیه به قدرت رسیده، افزایش چشمگیری داشته است». دیلی استار با اشاره به اینکه در سالجاری میلادی ایران دوازدهمین مشتری بزرگ صادرات ترکیه بوده، آورده است: «در سال 2009 میزان صادرات ترکیه به ایران به بیش از 025/2 میلیارد دلار رسید که این رقم نسبت به سال 2002 بیش از 500درصد رشد را نشان میدهد». به باور نویسنده این مقاله، گرچه اروپا بزرگترین بازار صادراتی کالاهای ترکیه به شمار میرود و کشورهای اروپایی بزرگترین سرمایهگذاران در ترکیه به شمار میروند ولی دولت آنکارا قصد دارد بازارهای صادراتی خود را متنوع کند. از اینروست که نگرش ترکیه به سمت شرق و تلاش آنکارا برای گسترش همکاریهای سیاسی و اقتصادی با خاورمیانه موجب نگرانی سیاستمداران غربی شده است. ولفگانگ پیکولی از موسسه اوراسیا گروپ در این باره گفت: «این به نفع آنکاراست که به جای همراه شدن با غرب برای انزوای سیاسی و اقتصادی کشورها، باب مذاکره را با این کشورها باز کند». علاوه بر این، ترکیه بشدت نگران آینده تامین گاز طبیعی خود از سوی ایران است و به همین علت با تحریمهای شورای امنیت ضد تهران مخالفت کرده است چراکه ترکیه قصد دارد هر سال 10 میلیارد متر مکعب گاز از ایران خریداری کند که این رقم یک سوم نیاز گازی ترکیه را تشکیل میدهد.
خواهان حل موضوع ایران
در چارچوب بیانیه تهران هستیم
نخستوزیر ترکیه به عنوان یکی از 3 ضلع توافق 3 جانبه ایران با برزیل و ترکیه نیز از هر فرصتی برای حمایت و تقویت بیانیه تهران بهره میگیرد. وی در پایان اجلاس سران گروه 20 در کانادا در یک کنفرانس خبری در این باره گفت:« ترکیه مخالف کنار گذاشته شدن بیانیه سهجانبه تهران از میز مذاکره است و میخواهد پروسه حل مساله هستهای ایران در چارچوب این بیانیه طی شود». رجب طیب اردوغان بیانیه تهران را تنها سند رسمی موجود در ارتباط با موضوع هستهای ایران و یک پروتکل مهم خواند و با اشاره به رای منفی ترکیه و برزيل به قطعنامه شورای امنیت گفت: «ترکیه و برزیل نمیتوانستند موضع متفاوتی را در شورای امنیت اتخاذ کنند چراکه در غیر این صورت اعتبار ما خدشهدار میشد».