اسپانیا و پرتغال امشب نخستین نبرد بزرگ ایبریا را در جام‌جهانی برپا می‌کنند. 2 همسایه بزرگ و کوچک شبه‌جزیره ایبریا در منتهی‌الیه جنوب غربی اروپا تاکنون در جام‌جهانی فوتبال بهم نخورده بودند و این موضوع چندان هم عجیب نیست چون پرتغالی‌ها مگر در همین اواخر ثبات چندانی در راهیابی به تورنمنت‌های بزرگ نداشته‌اند و اسپانیایی‌های همیشه حاضر همیشه در همان ادوار نخست با جام‌جهانی خداحافظی کرده‌اند اما در یک دهه اخیر همه چیز فرق کرده. 2 همسایه لاتین که مرزهایشان از اروپا حتی تا آمریكای جنوبی امتداد یافته و قاره جادوگران بازی زیبا را به 2 بخش اسپانیولی و پرتغالی‌زبان تقسیم کرده، حالا هر دوره جزو مدعیان یوروها و جام‌های جهانی محسوب می‌شوند. در آخرین رویارویی ماتادورها و دریانوردان که به مرحله گروهی یورو 2004 به میزبانی پرتغال بازمی‌گردد، یاران کریستیانو رونالدو در یکی از معدود پیروزی‌های ملی‌شان بر یاران فرناندو تورس چیره شدند. پرتغال با گل دیرهنگام مانیش آن بازی حساس را برد و با وجود شکست در بازی افتتاحیه مقابل یونان شگفتی‌ساز آن دوره صعود کرد و اسپانیای مغموم را پشت سر خود جا گذاشت تا در فینال دوباره به یونان برسد که همه ما داستانش را می‌دانیم.
آن تیم قدرتمند 2 سال بعد در جام‌جهانی 2006 به جمع 4 تیم پایانی راه یافت که دومین تجربه تاریخی پرتغالی‌ها در نیمه نهایی جام‌جهانی پس از عصر درخشان اوزه بیو و جام‌جهانی 1966 انگلستان به حساب می‌آمد، در حالی که اسپانیا به شکل مرموز همواره در جام‌جهانی ناکام مانده. تنها حضور لشکر سرخ‌ها (لافوریا روخا) در نیمه نهایی جام‌جهانی به 1950 برزیل بازمی‌گردد یعنی یکی از کم‌رونق‌ترین و آسان‌ترین ادوار رقابت‌ها که بسیاری از کشورهای صاحب فوتبال یا از حضور در آن محروم شده بودند یا آن دوره را تحریم کرده بودند مثل آرژانتین، ایتالیا، فرانسه، مجارستان، آلمان، اتریش، چکسلواکی و شوروی که همگی در آن دوران قدرت محسوب می‌شدند.اما ناکامی اسپانیا در جام‌جهانی حالا بیشتر به چشم می‌آید چرا که این بار آنها به‌عنوان تیم قهرمان اروپا و بهترین تیم ملی جهان در 3 سال گذشته پا به عرصه جهانی می‌گذارند و خاطره حذف‌های مکرر جام‌های اخیر آزارشان می‌دهد.با اینکه اسپانیا از 1982 تا امروز پای ثابت جام بوده است ولی حتی در جام‌جهانی خانگی هم نتوانست از یک‌چهارم نهایی بالاتر برود. همینطور در 1986 مکزیک، 1994 آمریکا و 2002 ژاپن و کره. در 1990 ایتالیا و 2006 آلمان نيز آنها تا یک‌هشتم نهایی بیشتر پیش نرفتند و در 1998 فرانسه حتی از گروهشان هم صعود نکردند.برای همین سودای پیشروی در جام و دست‌کم رسیدن به نیمه‌نهایی بغضی است که در گلوی‌شان گیر کرده است. اسپانیا 2بار فاتح یورو و یک بار قهرمان فوتبال المپیک شده اما هرگز به فینال جام‌جهانی نرسیده. بدتر از آن شکست نیمه‌نهایی فصل قبل در جام کنفدراسیون‌ها و در واقع جام‌جهانی کوچک آفریقای‌جنوبی بود که این ذهنیت را در افکار عمومی به وجود آورده که حتی طلایی‌ترین نسل فوتبال ماتادورها که برای نخستین بار در تاریخ نوعی اتحاد و دوستی نیز در آن حاکم شده، هرگز رنگ طلای جهان را نخواهد دید.
پرتغال؛ ادامه‌دهنده راه ایتالیا
اما بزرگ‌ترین امیدواری اسپانیایی‌ها در بازی امشب مرحله یک‌هشتم نهایی، ضعف نسبی پرتغال است. جمعه گذشته دیدار پرتغال- برزیل که به قول کارلوس کرش قرار بود «جشن فوتبال زیبا» باشد، بسیاری از دوستداران فوتبال ناب را دلسرد کرد. با 7 کارت زرد در نیمه نخست که 4 تایشان سهم پرتغال بشدت دفاعی و محافظه‌کار کرش بود، این حقیقت که تیم کارلوس کرش در مرحله گروهی برعکس اسپانیا نه گل خورده و نه باخته، چندان هم در برآورد اتفاقات بازی امروز ورزشگاه به کار نمی‌آید چون پرتغال از فقری شدید در خط حمله‌اش رنج می‌برد. ظاهرا آنها باشکوه‌ترین پیروزی جام‌جهانی در 24 سال اخیر را رقم زده‌اند ولی در اصل حریف آنها کره‌شمالی پس از دریافت گل دوم چیزی بیش از یک حریف از هم پاشیده نبود.البته نمی‌توان انکار کرد که با وجود فقدان یک مهاجم نوک بزرگی مثل پائولتا و نونو گومژ که تا چندی پیش تنور خط حمله را داغ نگاه می‌داشتند، تیم کرش حالا با اتکا به کریستیانو رونالدو در راس هجومی‌اش بسیار موذیانه‌تر از دوران اسکولاری یا کوئلیو بازی می‌کند. در واقع پرتغال با همه غنای تکنیکی‌اش برپا نگاه‌دارنده سنت کاتاناچو در میان تیم‌های بزرگ باقیمانده در جام است. از رنگ گرم پیراهنشان و چهره‌های دورگه برزیلی برخی بازیکنانشان که بگذریم، آنها یک ایتالیای واقعی با تمام ویژگی‌های فوتبال دفاعی لاجوردی‌ها هستند، ایتالیایی که حذفش در مرحله گروهی به‌عنوان قهرمان دور قبل، بزرگ‌ترین شگفتی جام نوزدهم را رقم زده است. با اینکه اسپانیا به وضوح در مقابل چنین تیم‌هایی مشکل دارد (و این در جریان شکست از سوییس در بازی آغازین تیم دل‌بوسکه نمود داشت) اما فراموش نکنید که پرتغال برخلاف سوییس برای فرناندو تورس، داوید ویا، ژاوی، اینیستا و حتی مدافعان اسپانیا تیمی ناشناخته نیست. آنها بارها و بارها در رقابت‌های باشگاهی اروپا با ستاره‌های پرتغالی روبه‌رو شده‌اند و می‌دانند که پرتغال را چطور با نقاط ضعفش روبه‌رو کنند، کاری که دونگا از عهده‌اش برنیامد.