این توپ «قل‌قلی» بازیگوش که همه مردم دنیا را مثل بچه گربه به بازی واداشته، حالا در گذر نسل‌ها جلوی پای نره شیران آفریقایی افتاده. جابولانی نوزدهمین توپ رسمی تاریخ جام جهانی است و از نظر فیفا و سازنده آن (آدیداس) کامل‌ترین و گردترین توپ. وقتی به گذشته نگاه می‌کنیم و قیافه اجداد جناب جابولانی را می‌بینیم، تفاوت‌های آن بیشتر و بیشتر معلوم می‌شود. شاید «ژولیو سزار» دروازه‌بان برزیلی و شاید بهترین دروازه‌بان این جام حق داشته که گفته جابولانی او را به یاد توپ‌های بادکنکی سوپرمارکت‌ها می‌اندازد چون آن گوی‌های چرمین و زمختی که ستارگان سال‌های دور جام به آنها دل باخته بودند، واقعا مرد می‌خواستند تا خاطره بسازند. آن توپ‌ها با وجود تکامل‌نیافتگی‌شان، مثل گرزهای نخراشیده‌ای بودند که فقط و فقط برازنده پهلوانان و جنگجویان اساطیری بودند، نه سربازان دوران پست‌مدرن. با هم آلبوم خانوادگی توپ‌های جام جهانی را ورق می‌زنیم.
1930 اروگوئه، 12 تکه
در بازی فینال 2 نوع مختلف از این جناب «12 تکه» استفاده شد. در نیمه اول آرژانتینی‌ها با توپ ساخت کشور خودشان 1-2 جلو افتادند ولی در نیمه دوم میزبان با توپ اروگوئه‌ای 2-4 برد و قهرمان شد.
1938 فرانسه، آلن
جناب «آلن» که در عکس ملاحظه می‌فرمایید، نخستین توپ بدون بند و خوش تيپ جام‌های جهانی بود که خوشگل و بور و طلایی هم بود و در فینال ایتالیا – مجارستان حسابی به همه فخر می‌فروخت.
1954 سوییس، قهرمانان جهان سوییس
این گوی نارنجی که نخستین مدل 18 تکه است، عنوان رسمی مسابقات یعنی «قهرمانان جهان» را در کنار نام و آرم دولتی کشور سوییس روی خود حک شده به یادگار دارد و معلوم است که آن موقع هنوز خبری از کلمه «جام جهانی» نبوده است.
1962 شیلی، کراک
در جام جهانی شیلی کماکان از همان توپ 4 سال قبل در سوئد استفاده می‌شد، به رنگ‌های زرد و سفید. اما در بازی‌های حساس از این توپ گردتر و جدیدتر 18 تکه استفاده می‌شد که نخستین بار تکه‌های 6ضلعی در آن به کار رفته بود و نامش «کراک» بود. هم به معنی پدیده و هم نماد ترک‌های زلزله همان سال شیلی.
1970 مکزیک، تل‌استار دیورلست
از مکزیک 1970 آدیداس با تکنولوژی مدرن وارد شد تا شکل و شمایل ماقبل تاریخی توپ‌ها را امروزی‌تر کند. «تل‌استار دیورلست» نخستین نسخه از توپ‌های موسوم به 40 تکه بود (اما بین خودمان بماند 32 تکه بیشتر نداشت). رنگ سفید و سیاه آن هم واکنشی بود به رنگ مات توپ و گل مردود فرانسیس جفرز .
1978 آرژانتین، تانگو دیورلست
در سال‌هایی که شور لاتینی جام‌های جهانی را یکی پس از دیگری (از 1978 تا 1990) فرا گرفته بود، «آزتکا»ی جدید با نقش و نگار بومی آزتکی و تکنولوژی سازگار با ارتفاع بالای فلات مکزیک نقش مهمی در فراگیری جنون جهانی فوتبال داشت.
1994 آمریکا، کوئسترا
در واقع این همان اتروسکو اونیکوی ایتالیای 90 بود که سرزمین یانکی‌ها را درمی‌نوردید البته با بهبود تکنولوژی آیرودینامیک به کار رفته در مدل قبلی. توپ‌های آدیداس نسبت به زمان پیدایش‌شان کاملا نرم‌تر، سریع‌تر، شوت‌زدنی‌تر و البته گردتر شده بودند.
2002 ژاپن و کره، فورنوا
«فورنوا» که در لاتین به معنای «تب تازه» است از شرق دور آمد و در ساخت آن بدعت‌هایی ظاهرا مدرن به وجود آمده بود که برای نخستین‌بار پس از جام جهانی 1970 صدای ستاره‌های بزرگ فوتبال را درآورد. با وجود لطیف‌تر شدن پوسته آن، این توپ غیرقابل‌کنترل‌تر از قبل به نظر می‌رسید.
1934 ایتالیا، فدرالد 102
در موندیال (جهانی) 1934 ایتالیا سرجمع بیش از 12 تا از این توپ‌های جدید (!) وجود نداشت و این جناب گرد و قلمبه که در تصویر می‌بینید از 76 سال پیش تا حالا حتی بندهایش هم دست‌نخورده باقی مانده است.
1950 برزیل، سوپر دوپلوت
پس از اینکه با آغاز جنگ جهانی توپ‌های جنگی جای توپ‌های فوتبال را به مدت 5 سال گرفتند، جام جهانی هم 12 سال تعطیل شد تا اینکه در فینال 1950 در ماراکانای 150 هزار نفری جناب «سوپردوپلوت» به ضرر برزیلی‌ها چرخید و اروگوئه
را قهرمان کرد.
1958 سوئد، تاپ‌استار
پله 17 ساله با این گوی طلایی 24 تکه که بیشتر شبیه متکاست تا توپ، به جام ژول‌ریمه رسید. گویا آن موقع هنوز گالیله کروی بودن زمین را فریاد نکرده بود چون از هر زاویه‌ای نگاه می‌کنی واقعا تاپ‌استار گرد نیست. به هر حال تا 8 سال بعد از آن هم همین بود که بود!
1966 انگلستان، اسلازنگر چلنج
انگلیسی‌هاتکه‌های 6 ضلعی جدید را دوست نداشتند و توپ را به همان شکل عهد دقیانوسی‌اش می‌پسندیدند؛ البته گردتر و خوش‌رنگ و لعاب‌تر. برای نخستین‌بار کلمه «World Cup» یا جام جهانی روی این توپ حک شد که به‌طور اختصاصی توسط شرکت اسلازنگر تولید می‌شد که هنوز هم در ساخت توپ‌های تنیس و کریکت دستی دارد.
1974 آلمان، تل‌استار دیورلست
بله، آدیداس فرانسه که امتیاز آدیداس ورشکسته آلمانی‌ها را خریده بود، آمده بود تا در جام جهانی بماند. انحصار آنها در این بازار توپ تا امروز هم ادامه دارد. تل‌استار دیورلست به عنوان جد توپ‌های 40 تکه به حیاتش ادامه داد کما اینکه پسوند «دیورلست» به معنای «دَوَران ابدی» است.
1982 اسپانیا، تانگو اسپانیا
همان توپ قبلی با اسمی جدید. رویای رقص توپ گرد در مستطیل سبز با این تانگوی اسپانیایی به اوج رسید. بسیاری از خاطرات جاودان ما از جام‌جهانی با همین توپ پدید آمده است. جادوی پلاتینی، تانگوی آرژانتینی مارادونا، شوت‌های مرگ‌آسای سوکراتس و ... .
1990 ایتالیا، اتروسکو اونیکو
نام اتروسکو اونیکو با نقش و نگار باستانی، یگانگی اتروسکان‌ها (اهالی باستانی ایتالیا) را تداعی می‌کرد. این توپ قابلیت لمس بی‌نظیری داشت و عملا تا پایان دهه 90 در همه توپ‌های فوتبال از این مدل الهام گرفته می‌شد.
1998 فرانسه، تری کولور
توپ «تری کولور» یا «سه‌رنگ» که نخستین توپ با چاپ رنگی بود برای نخستین‌بار لوگوی جدید آدیداس را در کنار پرچم فرانسه میزبان معرفی می‌کرد. «تری کولور» در کشورهایی مثل مراکش، پاکستان و تایلند هنوز به صورت دست‌ساز تهیه می‌شود.
2006 آلمان، تیم گايست برلین
«تیم گايست» به معنی «روح تیمی» واژه‌ای ژرمنی است که به وسایل و لباس تیم ملی آلمان اطلاق می‌شود. در این توپ 14 تکه نقاط اتصال قطعات روکش 60 درصد (از60 به 24 نقطه) کاهش پیدا کرده بود تا خاصیت کروی‌اش بیشتر شود. تیم گایست برلین هم توپ ویژه فینال بود.