مریم افروز :
هر وقت سخن از فرزندخواندگی به میان میآید، بیدرنگ دو تصویر در ذهنها تداعی میشود. اول تصویری از کودکی بیپناه و دوم تصویری از خانوادهای در حسرت بچه که قرار است در لوای قانون فرزندخواندگی این کودک صاحب خانواده شود و این خانواده صاحب کودک. فرزندخواندگی مقولهای است پیچیده که برخی به دلیل مراحل و قوانین سخت پذیرش کودک، عطای آن را به لقایش میبخشند. این در حالی است که نباید کودکان را از کانون گرم خانوادگی محروم کرد. بر اساس ماده یک قانون حمایت از کودکان بدون سرپرست هر زن و شوهر مقیم ایران در صورت توافق با یکدیگر و دارا بودن شرایط لازم میتوانند کودکی را به فرزندخواندگی بپذیرند. براساس آماری که به تازگی دفتر شبهخانواده بهزیستی اعلام کرده است، در حال حاضر 21 هزار کودک تحت پوشش سازمان بهزیستی قرار دارند و 11 درصد کودکان بیسرپرست تحت پوشش مراکز بهزیستی دارای شرایط لازم برای فرزندخواندگی هستند. این در حالی است که به گفته مدیرکل این دفتر در حال حاضر برای هر کودک، 5/7 زوج متقاضی وجود دارد. حمیدرضا الوند در ادامه با تاکید بر حمایت سازمان بهزیستی از کودکان تحت پوشش تا پایان عمر حتی بعد از ترخیص گفت: آمار واقعی کودکان تحت پوشش این سازمان با احتساب تمام کودکانی که در سالهای گذشته از مراکز این سازمان ترخیص شدهاند، به 80 تا 85 هزار نفر میرسد. وی یادآور شد: 85 درصد کودکانی که تحت پوشش این سازمان در مراکز شبانه روزی به سر میبرند دارای پدر و مادر و جد پدری هستند، اما والدین آنها صلاحیت نگهداری از این کودکان را ندارند به همین دلیل در خانههای کودک زندگی میکنند و 15 درصد این کودکان تحت پوشش نیز فاقد والدین هستند. الوند با تاکید بر اینکه تنها کودکان فاقد والدین شرایط فرزندخواندگی را دارند، ادامه داد: از این 15 درصد کودکان واجد شرایط، 3 تا 4 درصدشان معلول هستند که عملا هیچ خانوادهای آنها را به فرزندخواندگی قبول نمیکند. همه ساله یک هزار کودک تحت سرپرستی سازمان بهزیستی تحت تکفل متقاضیان فرزندخواندگی شهروندان عادی قرار میگیرند. نکته مهم و البته سخت در واگذاری سرپرستی کودکان تحت پوشش بهزیستی درباره بچههای بدسرپرست است چون این کودکان دارای پدر و مادر، جد پدری یا خویشاوند هستند و فقط درصدی از کودکان که امیدی به بازگشت آنها به خانواده اصلی وجود ندارد را میتوان بدون تغییر هویت و شناسنامه به فرزندخواندگی سپرد. در حال حاضرحدود 15 درصد از حضانت فرزندان بدسرپرست مراکز شبه خانواده این سازمان، از طریق طرح «امین موقت» به خانوادههای متقاضی واگذار شده است که 10 درصد این خانوادهها دارای فرزند هستند. اگرچه هنوز فرهنگسازی مناسبی برای این طرح نشده است اما به نظر میرسد طرح «امین موقت» راهکار خوبی برای رشد این کودکان در یک خانواده سالم باشد. بر اساس این طرح، حتی خانوادههایی که دارای فرزند هستند، میتوانند متقاضی پذیرش فرزند از مراکز شبه خانواده بهزیستی باشند.