محمد صابری: «مخاطب»، بی‌تردید مهم‌ترین دارایی سینما برای ادامه حیات است و «اکران عمومی» پویاترین بستر برای کسب این دارایی؛ بستری که با توزیع عادلانه فرصت مهیا می‌شود و با رقابت جان می‌گیرد. معادله‌ای اینچنین اما گویی چندان بر روابط و ضوابط این روزهای سینمای ایران منطبق نیست. اینجا اکران بیشتر حکم کلافی سردرگم را دارد که فیلمساز و سیاستگذار توأمان معترض به پیچیدگی آنند! از کمتر سینماگری می‌توان این روزها سراغ گرفت که در اظهارات و گفته‌هایش نیش و کنایه‌ای به روند اکران فیلم‌های سینمایی نداشته باشد و همزمان کمتر مسؤولی است که در ترسیم دورنمای برنامه‌هایش، فیلم‌های در حال اکران را با آثار مانده در صف اکران به قیاس نگیرد و بر نبود تعادل منطقی میان این دو انگشت تاکید نگذارد. البته از حق نباید گذشت که به همت مسؤولان شورای صنفی اکران و نیز تدابیر معاونت سینمایی (در نخستین روزهای آغاز به‌کار)، سال 88 به‌عنوان یکی از بهترین سال‌های اکرانی سینمای ایران (البته بیشتر به لحاظ کمی و تا حدودی کیفی) به ثبت رسیده اما همین زمان اندک گذشته از سال 89 دورنمایی متفاوت را از سال قبل ترسیم می‌کند که نشان از تأثیر احتمالی عناصری چون «اتفاق» در حصول آن نتیجه مطلوب دارد! تاکید مدیران سینمایی تازه‌نفس دولت دهم، چه در گفتار و چه در دفترچه سیاست‌ها، نشان از توجه ویژه به حوزه اکران دارد اما این توجه ویژه نیازمند الزامات اجرایی غیرقابل کتمانی است. رفتارشناسی مخاطبان سینمای ایران در استقبال از فیلم‌های متنوع در فصول مختلف اکران نشان از آن دارد که نمی‌توان پرفروش شدن یک فیلم در مقطعی خاص را نشانه اقبال مخاطب به جریان منتسب به آن فیلم تحلیل کرد. از سوی دیگر آشفته‌بازار فیلم‌های مانده در صف اکران و چشم حیرانشان به فیلم‌های تازه‌ساز روی پرده، متر و معیار مشخصی برای یافتن سلیقه حمایتی مدیران به دست نمی‌دهد. اینگونه است که در سینمای ایران هنوز سیاستگذاران نه می‌دانند مخاطب چه می‌خواهد و نه قادرند که بگویند خود چه در سر دارند. سیاست «هدایت و حمایت» در عرصه اکران، تیغ دودمی است که با اتکا بر شواهد می‌توان نتیجه گرفت تا به امروز برنامه مدونی برای آن طرح‌ریزی و اجرا نشده است. با توجه به این نقصان، صحبت از «طراحی جدول زمان‌بندی اکران عمومی فیلم‌ها در سال89» از سوی مدیرکل دفتر ارزشیابی و نظارت بر سینمای حرفه‌ای بهانه‌ای بود برای این مختصر تا از 2 منظر بر الزامات چنین طرحی تاکید شده باشد. عرصه «اکران» به همان میزان که می‌تواند بستری برای ادامه حیات سینما به‌واسطه جذب «مخاطب» باشد، پتانسیل دفع «مخاطب» و تبدیل شدن به بستر احتضار سینما را هم دارد. حال این ماییم و سینمایی که بیش از آن، ما نیازمندش هستیم.