نو شدن سال بهانهای است برای بیقرار شدن کنار سنگی که سردی روزگار را در سینهاش نهفته دارد اما اشک گرم را همیشه میهمان است. سالهاست بهانه نو شدن روز و سال همین اشک ریختن کنار مزاری است که جگرگوشهای در آن خوابیده و حالا وقتی حرف از تغییر میشود گویی قرار است روز از غروب خاطرات آغاز شود و سال صفر بیخاطره نو شود. این واژهها با حال و هوای این روزهای گلزار شهدا و نگرانی بازماندگان شهدا حاصلی ندارد جز ترس از ویرانی دیروزها...
گلزار شهدا که خانه دوم خانواده شهدا است سالها خاطره را به همراه دارد اما سخن از تغییرات ساماندهی و یکسانسازی شکل این مزارها که به میان آمد با انتقاد از عدم نظرخواهی از خانوادهها روبهرو شد. سرانجام فاز اول اجرای طرح ساماندهی گلزار شهدا در قطعه 44 که شهیدان گمنام و حدود 500 شهید سرشناس را در خود جای داده است آغاز شد اما انتقادها و اعتراضهایی از سوی برخی خانوادههاي معظم شهدا، دانشجویان و زائران صورت گرفت که به توقف اجرای فاز دوم طرح انجامید. فاز دوم این طرح شامل نصب چراغ و مبلمان، مسقف شدن قطعه 44 و سنگفرش کردن خیابان میان قطعه 40 و 44 بود که تاکنون اجرایی نشده است. درباره این طرح با برخی از خانوادههاي معظم شهدا به گفت و گو نشستیم و نظرات آنها را پیرامون اجرای طرح ساماندهی قبور شهدا جویا شدیم.
مادر شهید محمد غفاری به خبرنگار «وطن امروز» گفت: «ما راضی نیستیم این قطعه به شکل قطعه 44 درست شود». وی یکسان شدن سنگ قبرها و جمعآوری حجلههای قبور را دلیل نارضایتی خواند و گفت: شکل کنونی حال و هوای خاصی دارد که نباید از بین برود، ما هم اعتراض کتبی خود را اعلام کردهایم.
مادر شهید دوستمحمدی نیز به از بین رفتن رابطه حسی که این شکل مزارها دارد اشاره کرد و گفت: از به هم خوردن شکل کنونی ناراضی هستیم. سربازی که برای زیارت مزار شهدا آمده بود هم در گفتوگو با خبرنگار «وطن امروز» گفت: سالیان سال است که این شکل حفظ شده و معنویت خاصی در این قطعات وجود دارد که نباید از بین برود. با این طرح حس انساني نسبت به این قطعه از بین میرود و شبیه قطعات دیگر بهشت زهرا(س) میشود. جوان زائری هم که در کنار مزار سپهبد شهید صیادشیرازی نشسته بود، گفت: یک خانه قدیمی را اگر با سنگهای گرانقیمت و زیبا آراسته کنیم دیگر خانه قدیمی نیست. بنابراین نباید حال و هوای کنونی گلزار شهدا را به هم زد و ای کاش در بهشت زهرا این طرح اجرا نشود. او گفت: به نظر میرسد این بحث رنگ و بوی سیاسی گرفته و برخی برای مطرح شدن، شهدا را دستمایه قرار دادهاند. با این وجود مسؤولان بنیاد شهید و بهشتزهرا(س) بر مفید بودن اجرای این طرح تکیه کرده و عملی شدن آن را الزامی میدانند، در صورتی که اجرای هر طرحی در این قطعات تنها با اجازه از خانواده شهدا قابلیت عملی پیدا میکند زیرا جنبه خصوصی این قبور بر جنبه عمومی آن اولویت دارد. اعتراض این خانوادهها را با دانشپژوه، مدیر روابط عمومی سازمان بهشتزهرا در میان گذاشتیم، وی در پاسخ به «وطن امروز» گفت: برخی از دلایل مطرح شده از سوی خانوادههاي شهدا منطقی است اما در حاشیه، بحثهایی مطرح میشود که اشتباه است. دانشپژوه اظهار داشت: سالها بود دوستداران انقلاب اسلامی، ایثارگران و خانواده معظم شهدا در انتظار بودند که شکل ظاهری قطعه شهدا تغییر کرده و از لحاظ تردد و ارائه سرویسهای خدماتی وضعیت مناسبتری پیدا کند. وی افزود: در سالیان گذشته مسؤولان نیز تصمیمات متفاوتی گرفتند تا اینکه در زمان تصدی شهرداري تهران از سوي دکتر احمدینژاد طرح پردیسان شاهد مطرح شد. این طرح با رفتن شهردار به نهاد ریاست جمهوری مسکوت ماند تا زمانی که شهردار جدید منصوب شد و طرح گذشته دستمایهای شد تا اکنون به شکل کاملتری اجرایی شود.
دانشپژوه با اشاره به اجرای فاز اول ساماندهی در قطعه44 شهدای گمنام، وجود جوی آب، کاشت درخت سرو که نهاد ایستادگی شهدا است و شیب ملایم که در آموزههای اسلامی سر قبرستانها به آن تاکید شده را از نشانههای مفید در این قطعه دانست.
وی با اشاره به اعتراض برخی خانوادهها اظهار داشت: ای کاش طرح قطعه 44 نقد و کاستیها یادآور میشد تا ما بتوانیم در اجرای فاز بعدی، بهتر خدمت کنیم نه اینکه خواهان توقف اجرای طرح شوند.
دانشپژوه خاطرنشان کرد: ما برای ترویج فرهنگ ایثار و شهادت بدون دخل و تصرف در سنگ نوشتهها همان را با خطی خوش بر روی سنگ جدید نوشتهایم و معماری اسلامی را در این قطعه در نظر گرفتیم. وی اعتراض برخی خانوادههاي شهدا را مربوط به جمعآوری حجلهها و سنگهای قدیمی دانست و گفت: این حجلهها نوعی تبلور احساسات مادران شهدا است و خودش به یک فرهنگ تبدیل شده است زیرا ارتباط عاطفی در این میان به وجود آمده که قابل احترام است بنابراین باید با مشورت خانواده شهیدان طرح را اصلاح کرد. مدیر روابط عمومی سازمان
بهشت زهرا(س) در پایان گفت: در اجرای این طرح کسب نظر موافق خانواده شهیدان که ولینعمت همه مردم هستند مهم است و یقیناً اگر راضی نباشند هیچ دخل و تصرفی در گلزار شهدا صورت نخواهد گرفت زیرا ما هم هزینهای که میکنیم باید ماندگار باشد.
اما با وجود تاکید سازمان بهشت زهرا(س) بر وجود رضایت همه خانواده شهدا از این طرح، حسین دهقان رئیس بنیاد شهید و امور ایثارگران در گفتوگویی با ایسنا اظهار داشت: طرح ساماندهی قابل توقف، تعطیل یا برگشت نیست. وی درباره اختلافنظرها بر سر اجرای این طرح گفت: از موارد مطرح شده در این زمینه استقبال میکنیم، چرا که این نظرها نشان دهنده حساسیت به آثار گرانبهای دفاع مقدس است اما درخواستهای عنوان شده نباید مانع اجرای طرح شود. رئیس بنیاد شهید با یادآوری ساماندهی بیش از 45 درصد گلزارهای شهدای سطح کشور تاکنون تصریح کرد: هماکنون در بهشت زهرای تهران، نمایشگاهی از عکس و ماکتهای گلزارهای ساماندهی شده در معرض نمایش قرار گرفته است. وی در پاسخ به اینکه نظرسنجیای در این زمینه صورت گرفته است یا خیر گفت: هرچند ممکن است نتوان نظر همگان را در این طرح تامین کرد، اما آنچه مهم به نظر میرسد، ایجاد یک فضای فرهنگی که بیانگر فرهنگ ایثار، شهادت و حافظ میراث دفاع مقدس است، ميباشد.
از سوی دیگر مسؤولان شهرداری تهران هم که این پروژه را متوقف شده میبينند در پاسخ به اعتراضها، هماهنگ کردن طرح با خانواده شهدا و اطلاعرسانی را وظیفه بنیاد شهید اعلام میکنند و میگویند: متهم کردن شهرداری و بهشتزهرا (س) به انجام اقدامات خودسرانه و بدون هماهنگی منصفانه نیست. خسرو دانشجو سخنگوی شورای شهر تهران نيز در اینباره گفته است: این طرح یک پروژه مصوب است که مراحل قانونی خود را طی کرده و بودجه مشخصی را به خود اختصاص داده است. با این اوصاف، طرح جامع ساماندهی بهشت زهرا(س) پیش از همه باید با خانواده شهدا که عزیزان خود را برای امنیت و آسایش این مرز و بوم فدا کردهاند در میان گذاشته میشد و برای ادامه عملیات این طرح نیز کسب رضایت آنها الزامی است بنابراین اقدام خودسرانه در تغییر سنگ قبور و مزار شهیدان، عملی غیرقانونی است.