هادی مجیدی*
بررسی حملات رژیم صهیونیستی به غزه از تغییرات اساسی در تاکتیک‌های نظامی این رژیم خبر می‌دهد. در 3 روز گذشته اسرائیل براساس جمع‌بندی‌هایی که از جنگ 33 روزه داشته خطاهای خود را اصلاح و جنگ فعلی را آغاز کرده است. در عملیات‌های انجام شده تمام موسسات شامل تمام ارگان‌های حکومتی، مدنی، خدمات، شهرداری‌ها، موسسات خیریه، منازل مسکونی، مراکز پلیس و امنیتی و تمام بخش‌های زیرساختی غزه شدیداً مورد هدف بمباران هوایی قرار گرفته‌اند.
بررسی حملات رژیم صهیونیستی به غزه از تغییرات اساسی در تاکتیک‌های نظامی این رژیم خبر می‌دهد. در 3 روز گذشته اسرائیل براساس جمع‌بندی‌هایی که از جنگ 33 روزه داشته خطاهای خود را اصلاح و جنگ فعلی را آغاز کرده است. در عملیات‌های انجام شده تمام موسسات شامل تمام ارگان‌های حکومتی، مدنی، خدمات، شهرداری‌ها، موسسات خیریه، منازل مسکونی، مراکز پلیس و امنیتی و تمام بخش‌های زیرساختی غزه شدیداً مورد هدف بمباران هوایی قرار گرفته‌اند.صبح روز دوشنبه تونل‌هایی که در مرز رفح قرار دارد به‌شدت بمباران شد و براساس گزارش منابع اسرائیلی، صهیونیست‌ها 400 تونل این منطقه را با بمب‌هایی که به عمق زمین نفوذ می‌کند ویران کرده‌اند. پیش‌تر از طریق این تونل‌ها مواد غذایی، دارویی و... به غزه قاچاق می‌شد.
مقامات اسرائیلی روز دوشنبه اعلام کرده‌اند که مناطق حاشیه نوار غزه، منطقه ممنوعه نظامی محسوب می‌شود. علت این امر هم آن است که پاسخ موشکی گروه‌های مقاومت خسارات بسیاری را به شهروندان شهرک‌های صهیونیست‌نشین این مناطق وارد کرده است بویژه اینکه از روز یکشنبه نیروهای فلسطینی شهرهای عسقلان و اسدود را هدف قرار داده‌اند که در فاصله حدود 5 و 30 کیلومتری شمال غزه قرار دارند. این دو شهر از شهرهای بسیار مهم و بزرگ بندری رژیم صهیونیستی در اراضی 1948 هستند که مراکز نظامی نیروهای هوایی، دریایی، امنیتی و بخشی از امکانات نظامی- هسته‌ای رژیم صهیونیستی در این مناطق وجود دارد.
هدف قرار گرفتن این شهرها ضمن اینکه موج فرار و نگرانی را بین صهیونیست‌ها افزایش می‌دهد، تلفات جدی و استراتژیکی را نیز به آنها وارد می‌کند لذا شاهد هستیم که از روز دوشنبه مقامات صهیونیستی به‌شدت در تلاش هستند تا از طریق کانال‌های بین‌المللی و عربی فضای حرکت به سمت آتش‌بس را فعال کنند. کاخ سفید، اتحادیه اروپا، سازمان ملل و بعضاً رسانه‌های اسرائیلی درخواست برای آتش‌بس و متوقف شدن جنگ از سوی طرفین را به صورت جسته گریخته در اظهار‌نظرهای خود مطرح کرده‌اند. مقامات مصری نیز که خود را متصدی پیگیری مسائل غزه تلقی می‌کردند علاوه بر اینکه از ارسال هرگونه کمک به غزه جلوگیری کردند از ارسال بقیه کمک‌ها نیز جلوگیری می‌کنند. لیبیایی‌ها هواپیماهای خودشان را به شهر «عریش» در نزدیکی معبر رفح فرستادند و تعداد زیادی کشتی و قایق از کشورهای مختلف برای ارسال کمک به مصر فرستاده شده که مصری‌ها هنوز اجازه ورود این کمک‌ها را به داخل غزه نداده‌اند و حتی از اینکه نشست سران اتحادیه عرب برگزار شود نیز جلوگیری می‌کنند و تنها توجیه‌شان هم این است که ما در حال پیگیری هستیم تا آتش‌بس بین دو طرف برقرار شود.
از سوی دیگر سه‌شنبه شب ابومازن از حماس و جهاد درخواست کرد تا در جلسه‌ای مشترک این مساله را مورد بحث قرار دهند که حماس و جهاد این درخواست را نپذیرفتند. این توضیح را باید داد که آنچه در داخل غزه اتفاق افتاد نمادی از جنایات جنگی و فاجعه انسانی بود و بازتاب بسیار گسترده‌ای نه‌تنها در جهان عرب و کشورهای اسلامی بلکه در کل جهان به‌جا گذاشته است و عملاً هزینه بسیار بالای سیاسی، تبلیغاتی و حیثیتی را برای اسرائیل و دولت جدید آمریکا که تا 20 روز دیگر می‌خواهد به کاخ سفید وارد شود، در برداشته است.
واکنش‌هایی که در 3 روز گذشته در کشورهای مختلف به‌وجود آمده در کنار واکنش‌های گروه‌های فلسطینی (باوجود امکانات محدود که موشك‌هايشان روی پایگاه‌های نظامی و مناطق شهرک‌نشین اراضی 48 و روی صهیونیست‌ها در شهرهای آنها فرود آورده‌اند) مجموعاً رژیم صهیونیستی را به این سمت برده است که باید سریعاً درگیری را خاتمه دهد و آتش‌بس را تثبیت کند. در این میان به 3 مساله مهم باید توجه کرد. مساله اول اینکه از ابتدا بعضی از رسانه‌های اسرائیلی مطرح کرده‌اند که این عملیات فاقد اهداف استراتژیک و هدف‌گذاری‌های روشن است که الان مشخص شد رژیم صهیونیستی در همین شرایط به سر می‌برد و بدون اینکه بتواند ادعا کند یک موفقیت نظامی را به دست آورده ناچار است که به مذاکره برای متوقف شدن شرایط جنگی تن دهد. نکته دوم هم اینکه از روز دوشنبه یگان‌های زرهی اسرائیل در شمال و یگان‌های کماندویی اسرائیل در مناطق شرق غزه متمرکز شده‌اند. آنها با این کار 2 هدف را مدنظر دارند، تانک‌هایی که در شمال به سمت «بیت لاهیا» و «جبالیا» حرکت کرده‌اند دنبال این بودند که از پرتاب موشک به سمت عسقلان واسدود و سدیروت ممانعت کنند زیرا بیشترین صدمات در 3 روز گذشته به این مناطق وارد شده است. درگیری در جبالیا و بیت‌لاهیا موفقیتی برای اسرائیل نداشته است.
نیروهای کماندویی که در شرق غزه متمرکز شده‌اند قصد دارند در صورت ادامه شرایط جنگی با اجرای عملیات ویژه در داخل شهرهای نوار غزه به شکار و ترور رهبران حماس و فلسطین بپردازند زیرا این عملیات نظامی با شکل فجیعی که انجام گرفته هیچ دستاورد نظامی و سیاسی برای اسرائیل در بر نداشته و رژیم صهیونیستی پس از جنگ باید پاسخگوی افکار جهانی و حتی داخلی خود باشد که هدف از این حمله نظامی چه بوده است؟ اگر اسرائیل در روزهای آتی نتواند دست به ترور یا ربایش سران، مسؤولان و فرماندهان حماس یا مسؤولان فلسطینی دیگر بزند خود را در شرایط بسیار سختی قرار داده است لذا این گروه‌های کماندویی مترصد هستند تا بتوانند اولاً علیه مسؤولان و فرماندهان فلسطینی وارد عمل شوند و ثانیا در یک عملیات احتمالی بتوانند «گلعاد شالیط» سرباز اسیر شده اسرائیلی را آزاد کنند که باید در روزهای آینده مترصد دریافت چنین خبرهایی بود.
از طرف دیگر در اثر واکنش‌های شدیدی که از سوی ایران و همچنین سیدحسن نصرالله در لبنان انجام شد، ادامه عملیات جنگی به شدت با خطر مواجه است. سیدحسن نصرالله در صحبت‌های یکشنبه شب خود غیرمستقیم اسرائیل را تهدید کرد و خطاب به جوانان لبنانی که در مجلس حاضر بودند اعلام کرد: «شما آماده باشید که من به زودی برایتان دستورات جدیدی در مقابله با شرایط فعلی خواهم داد».
این پیام توسط اسرائیلی‌ها دریافت شده و به شدت نگران هستند که اگر شرایط غیرانسانی در غزه از آنچه که الان هست عبور کند حزب‌الله دست به اقدام حمایتی از فلسطینی‌های نوار غزه بزند و کابوس خطرناکی برای اسرائیل رقم بخورد، تا جایی که این رژیم را در شرایط متزلزل و آسیب‌پذیری قرار دهد. در همین راستا مجموعه فشارهای خارجی ادامه عملیات جنگی را به صرفه نمی‌کند و شرایط به زیان اسرائیل خواهد بود لذا در چند روز آینده شاهد بحث‌های مربوط به آتش‌بس خواهیم بود. سناریویی که آمریکا و اسرائیلی‌ها دنبال می‌کنند این است که علاوه بر آتش‌بس تعهداتی را از سوی حماس و گروه‌های جهادی در غزه تحت عنوان جلوگیری از قاچاق سلاح و توقف اقدام‌های تلافی‌جویانه‌ای که فلسطینی‌ها با امکانات محدود خود انجام می‌دهند، دریافت کنند.
حماس و گروه‌های فلسطینی جهادی هم مثل جهاد اسلامی هر 2 اعلام کرده‌اند که زیر آتش بمباران اسرائیلی به هیچ‌وجه صحبت از آتش‌بس را نمی‌پذیرند و اسرائیل باید چند تعهد مشخص بدهد تا درباره آتش‌بس صحبت صورت بگیرد؛ اول عملیات جنگی باید متوقف شود و دوم گذرگاه رفح کاملاًباز شده و محاصره اسرائیل
نوار غزه برداشته شود تا گفت‌وگو درباره آتش‌بس در شرایط طبیعی آغاز شود. مقامات اسرائیلی گفته‌اند که آتش‌بس باید قابل استمرار باشد لذا به نظر می‌رسد شرایط به گونه‌ای شکل بگیرد که در قالب مصوبات شورای امنیت یا از طریق مذاکرات جاری بین کشورهای منطقه‌ای مثل مصر و ترکیه و با پادرمیانی آنها یک آتش‌بس کاملاً مشخص و با ثبات در غزه شکل بگیرد.
* کارشناس مسائل خاورمیانه