جام بی جان

شروين طاهري

دیروز دستمان به قلم نمی‌رفت. مثل خیلی دیگر از دوستداران آرژانتین ویرانه و مارادونای دیوانه، غم دنیا بر دلمان سنگیني می‌کرد. اینکه ال دیه‌گو بار دیگر مثل روزی که آلبی سلستی در بولیوی شش‌تایی شد، جنون به سرش می‌زند و آرژانتین را با آرایش4-4-2 به زمین می‌فرستد یک چیز است و شایستگی آلمان چیز دیگر.بله، 4-4-2 (دو،چهار،چهار)! اشتباه چاپی نیست، به چشمانتان هم اعتماد کنید و همینطور به رادارهای برنامه تحلیلگر فوق پیشرفته Prozone که کوچک‌ترین حرکت بازیکنان را در زمین ثبت می‌کنند. میانگین جابه‌جایی‌های بازیکنان آرژانتین در زمین یا همان نقشه هوایی مسابقه، روی سایت
Soccernet.com تردیدی باقی نمی‌گذارد که آرژانتین با آرایش جنون‌آمیز 4-4-2به پیشواز شکست رفت، بله با 5 مهاجم کامل، یک هافبک دفاعی تنهای تنها، 2 بال دفاعی کاملا باز و تنها 2 مدافع تمام وقت.می‌پرسید: «مگر مارادونا دیوانه است؟» خب، بله، مگر شک داشتید!مگر نگفته بود اگر تیمش قهرمان شود با پوشش کاملا تابستانی (!) وسط زمستان آفریقای‌جنوبی، می‌دود وسط زمین؟ دوباره می‌پرسید: «حالا تو که دستت به قلم نمی‌رفت چرا داری قلم می‌زنی؟» زدید به هدف، نکته همین جاست! یک پادشاه دیوانه لخت و عور داشت در خیابان راه می‌رفت و کارشناس بازی «آرژانتین – آلمان» در برنامه «یک جهان – یک جام» داشت آسمان و ریسمان می‌کرد که لباس پادشاه پاره است.آقای کارشناس شماره 3! آن پادشاه اصلا لباس بر تن نداشت که پاره باشد! برای همین مجبور شدیم خودمان از شوک جام نوزدهم بنویسیم و از این کارشناس عزیز یادداشت نگیریم، از ایشان که ظاهرا سواد دارد، مدرک‌ دارد و لپ‌تاپ دارد و وقت دارد و ارتباط دارد و سمتی هم در فدراسیون ولی واقعا نا امیدمان کرد. یک بدبینی شدید نسبت به او و سایر آقایانی به‌وجود آمده که به اسم کارشناس می‌آیند و در پیشگاه میلیوني ملت و مقابل انبوهی از سوالات دوستدارانی که به دنبال چرایی و چیستی پدیده‌های عجیب این جام جهانی هستند فقط خلاصه گزارش بازی را به اسم تحلیل قالب می‌کنند. خدا را شکر که یک عالمه کارشناس واقعی در سایت‌ها و شبکه‌های خارجی هستند تا ندانسته از دنیا نرویم. اما ای‌کاش کارشناسان بزرگوار «یک جهان – یک جام» هم سری به اینترنت می‌زدند تا بدانند که ضعف چشمانشان تا چه حد است. به نظر می‌رسد مهم‌ترین مشکل این کارشناسان فقدان ارتباط با دنیای فوتبال باشد و فقر اطلاعاتی حاصل از آن در جمله جمله و کلمه کلمه‌‌شان مشهود است. در حالی‌که بسیاری از این بی‌اطلاعی‌ها تنها با یک دسترسی آسان به سایت رسمی مسابقات، یعنی بدوی‌ترین نوع ارتباط با دنیای فوتبال، برطرف می‌شود. اما در این ترافیک عصر گاهی و شبانه، بی‌اطلاعی، اطلاعات غلط و تحلیل‌های متناقض و فخرفروشی با اصطلاحات انگلیسی جزوه‌های مربیگری، ردپایی هم از وجدان می‌بینیم. درحالی‌که تحلیل درست از فوتبال جام 2010 در انبوهی از داده‌های به درد نخور کارشناسان گم‌شده است، وجدان جمعی تنها ابزاری است که مردم عادی برای برطرف کردن ابهامات و سوالات‌شان از اتفاقات یکی از سطح پایین‌ترین ادوار جام‌جهانی در دوران معاصر دارند. وجدانی که کسانی مانند رضاجاودانی، مجری ظاهرا غیرفوتبالی برنامه یک جهان – یک جام یا محمدرضا احمدی که در کنار گزارش، بخش خبرها را هم اجرا می‌کند آن را در استودیوی جام‌جهانی در مقابل لشکر کارشناسانی که می‌خواهند افول فوتبال را به سیستم‌ها ارتباط دهند، نمایندگی می‌کنند و این دلیلی ندارد جز همان عنصر ارتباط. وقتی جاودانی کاسه صبرش لبریز می‌شود و بد بازی کردن تیم‌های سرشناس را عامل شکستشان مقابل تیم‌های کم‌نام و نشان‌تر برمی‌شمارد و یا وقتی احمدی جوان مدام به اتفاقات غیرمتعارف اشاره می‌کند به‌خاطر این است که این 2 مجبور هستند به‌واسطه کار اجرا به اخبار و دیدگاه‌های سایت‌ها و نشریات اشراف داشته باشند و از این طریق با وجدان جمعی مردم دنیا (و نه فقط ایران) ارتباط برقرار می‌کنند. وجدانی که در پایان هر مسابقه جام‌جهانی آفریقای‌جنوبی مغبون و ناراضی باقی‌می‌ماند و این حس را دامن می‌زند که جام دارد جان می‌دهد، درست مانند خود فوتبال.

دیروز دستمان به قلم نمی‌رفت. مثل خیلی دیگر از دوستداران آرژانتین ویرانه و مارادونای دیوانه، غم دنیا بر دلمان سنگیني می‌کرد. اینکه ال دیه‌گو بار دیگر مثل روزی که آلبی سلستی در بولیوی شش‌تایی شد، جنون به سرش می‌زند و آرژانتین را با آرایش4-4-2 به زمین می‌فرستد یک چیز است و شایستگی آلمان چیز دیگر.بله، 4-4-2 (دو،چهار،چهار)! اشتباه چاپی نیست، به چشمانتان هم اعتماد کنید و همینطور به رادارهای برنامه تحلیلگر فوق پیشرفته Prozone که کوچک‌ترین حرکت بازیکنان را در زمین ثبت می‌کنند. میانگین جابه‌جایی‌های بازیکنان آرژانتین در زمین یا همان نقشه هوایی مسابقه، روی سایتSoccernet.com تردیدی باقی نمی‌گذارد که آرژانتین با آرایش جنون‌آمیز 4-4-2به پیشواز شکست رفت، بله با 5 مهاجم کامل، یک هافبک دفاعی تنهای تنها، 2 بال دفاعی کاملا باز و تنها 2 مدافع تمام وقت.می‌پرسید: «مگر مارادونا دیوانه است؟» خب، بله، مگر شک داشتید!مگر نگفته بود اگر تیمش قهرمان شود با پوشش کاملا تابستانی (!) وسط زمستان آفریقای‌جنوبی، می‌دود وسط زمین؟ دوباره می‌پرسید: «حالا تو که دستت به قلم نمی‌رفت چرا داری قلم می‌زنی؟» زدید به هدف، نکته همین جاست! یک پادشاه دیوانه لخت و عور داشت در خیابان راه می‌رفت و کارشناس بازی «آرژانتین – آلمان» در برنامه «یک جهان – یک جام» داشت آسمان و ریسمان می‌کرد که لباس پادشاه پاره است.آقای کارشناس شماره 3! آن پادشاه اصلا لباس بر تن نداشت که پاره باشد! برای همین مجبور شدیم خودمان از شوک جام نوزدهم بنویسیم و از این کارشناس عزیز یادداشت نگیریم، از ایشان که ظاهرا سواد دارد، مدرک‌ دارد و لپ‌تاپ دارد و وقت دارد و ارتباط دارد و سمتی هم در فدراسیون ولی واقعا نا امیدمان کرد. یک بدبینی شدید نسبت به او و سایر آقایانی به‌وجود آمده که به اسم کارشناس می‌آیند و در پیشگاه میلیوني ملت و مقابل انبوهی از سوالات دوستدارانی که به دنبال چرایی و چیستی پدیده‌های عجیب این جام جهانی هستند فقط خلاصه گزارش بازی را به اسم تحلیل قالب می‌کنند. خدا را شکر که یک عالمه کارشناس واقعی در سایت‌ها و شبکه‌های خارجی هستند تا ندانسته از دنیا نرویم. اما ای‌کاش کارشناسان بزرگوار «یک جهان – یک جام» هم سری به اینترنت می‌زدند تا بدانند که ضعف چشمانشان تا چه حد است. به نظر می‌رسد مهم‌ترین مشکل این کارشناسان فقدان ارتباط با دنیای فوتبال باشد و فقر اطلاعاتی حاصل از آن در جمله جمله و کلمه کلمه‌‌شان مشهود است. در حالی‌که بسیاری از این بی‌اطلاعی‌ها تنها با یک دسترسی آسان به سایت رسمی مسابقات، یعنی بدوی‌ترین نوع ارتباط با دنیای فوتبال، برطرف می‌شود. اما در این ترافیک عصر گاهی و شبانه، بی‌اطلاعی، اطلاعات غلط و تحلیل‌های متناقض و فخرفروشی با اصطلاحات انگلیسی جزوه‌های مربیگری، ردپایی هم از وجدان می‌بینیم. درحالی‌که تحلیل درست از فوتبال جام 2010 در انبوهی از داده‌های به درد نخور کارشناسان گم‌شده است، وجدان جمعی تنها ابزاری است که مردم عادی برای برطرف کردن ابهامات و سوالات‌شان از اتفاقات یکی از سطح پایین‌ترین ادوار جام‌جهانی در دوران معاصر دارند. وجدانی که کسانی مانند رضاجاودانی، مجری ظاهرا غیرفوتبالی برنامه یک جهان – یک جام یا محمدرضا احمدی که در کنار گزارش، بخش خبرها را هم اجرا می‌کند آن را در استودیوی جام‌جهانی در مقابل لشکر کارشناسانی که می‌خواهند افول فوتبال را به سیستم‌ها ارتباط دهند، نمایندگی می‌کنند و این دلیلی ندارد جز همان عنصر ارتباط. وقتی جاودانی کاسه صبرش لبریز می‌شود و بد بازی کردن تیم‌های سرشناس را عامل شکستشان مقابل تیم‌های کم‌نام و نشان‌تر برمی‌شمارد و یا وقتی احمدی جوان مدام به اتفاقات غیرمتعارف اشاره می‌کند به‌خاطر این است که این 2 مجبور هستند به‌واسطه کار اجرا به اخبار و دیدگاه‌های سایت‌ها و نشریات اشراف داشته باشند و از این طریق با وجدان جمعی مردم دنیا (و نه فقط ایران) ارتباط برقرار می‌کنند. وجدانی که در پایان هر مسابقه جام‌جهانی آفریقای‌جنوبی مغبون و ناراضی باقی‌می‌ماند و این حس را دامن می‌زند که جام دارد جان می‌دهد، درست مانند خود فوتبال.