در پی سفر سعید جلیلی، دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان به سوریه برای مذاکره با مقامات سوری و فعالان گروه‌های مقاومت فلسطینی در دمشق با هدف جلوگیری از ادامه فجایع غزه، گفت‌و‌گویی با مهدی‌محمدی، کارشناس مسائل بین‌الملل انجام دادیم تا پیرامون اهمیت و جزئیات این سفر بیشتر آگاه شویم.
در شرایط فعلی سفر دکتر جلیلی به دمشق از چه جنبه‌هایی دارای اهمیت است؟
اکنون هیچ تحرک دیپلماتیک و امنیتی جدی‌ای در دفاع از مردم غزه در میان کشورهای اسلامی وجود ندارد. اجلاس سازمان کنفرانس اسلامی چه در سطح سران و چه در سطح وزرا هنوز تشکیل نشده و بعید است با توجه به همدستی علنی برخی کشورهای عربی با اسرائیل علیه حماس به این زودی‌ها تشکیل شود. به اجلاس اتحادیه عرب و شورای همکاری خلیج فارس هم هیچ امیدی نیست چرا که اعضای آنها شریک جرم اسرائیل هستند و ممکن است برای تشدید فشار به حماس کاری کنند، اما مسلما برای فشار به اسرائیل اقدامی نخواهند کرد. تحت این شرایط یعنی در حالی که عملا هیچ تحرک سیاسی قابل ذکری بین کشورهای اسلامی برای حمایت از حماس وجود ندارد، سفر جلیلی باعث خواهد شد ابتکار عمل در این صحنه به طور کامل در دست ایران قرار بگیرد و همانطور که از حیث استراتژیک ایران نقش تعیین کننده‌ای در این ماجرا دارد به لحاظ دیپلماتیک هم به مثابه نوعی سرمشق عمل کند. جلیلی حامل پیام اجماع کامل ایران برای حمایت از غزه در بالاترین شکل و سطح ممکن خواهد کرد.
آیا اعراب به این تحرکات خواهند پیوست؟
دولت‌های عرب نمی‌توانند رویه خود را تغییر دهند. اساسا اختیار آنها دست خودشان نیست. آنها به آمریکا تعهد داده‌اند که روند سازش با اسرائیل را تکمیل کنند. در آناپولیس و بعد در حاشیه اجلاس ادیان در نیویورک این موضوع قطعی شد. اصلی‌ترین مانع سر راه تکمیل روند سازش شدت‌یابی روزافزون محور مقاومت در منطقه است. پس از شکست در مقابل حزب‌الله در سال 2006 ـ که از حیث خیانت اعراب به مقاومت تفاوتی با اكنون نداشت ـ اسرائیلی‌ها و متحدان آنها در جهان عرب تلاش می‌کنند اعتبار از دست رفته اسرائیل را با حمله به حماس و مردم بی‌دفاع نوار غزه اعاده کنند. در مقابل اعرابی که چنین هدفی را پیش گرفته‌اند «دیپلماسی» اساسا بی‌معناست، آنچه جواب می‌دهد فقط فشار است و این فشار البته بیشتر باید از جنس دیپلماسی عمومی یعنی تلاش برای برقراری ارتباط با ملت‌های عرب باشد که تا امروز ایران در آن موفق بوده است. والا دولت‌های عربی را اکنون دیگر باید از جنس دشمن به حساب آورد و امید به توافق با دشمن از طریق گفت‌وگو ساده‌اندیشی است.
پس هدف از این سفر جلب همراهی نیست...
طبعا ایران از اینکه هر کدام از کشورهای عربی نسبت به رفتار خود متنبه شوند و به آغوش امت اسلامی بازگردند، استقبال می‌کند اما به دلایلی که عرض کردم امید زیادی به این امر نیست. به‌طور دقیق‌تر این سفر یک گام اساسی برای تحقق مجموعه رهنمودهایی است که رهبر معظم انقلاب در پیام تاریخی خود درباره فاجعه غزه ارائه کردند.
چرا سوریه به عنوان مقصد این سفر انتخاب شده است؟
سوریه یک عنصر کلیدی در محور مقاومت است. سال‌هاست سران همه گروه‌های فلسطینی از جمله حماس و جهاد در دمشق حضور دارند و امکانات لازم برای فعالیت آنها مهیا شده است. به لحاظ سیاسی هم با وجود همه تلاش‌هایی که شده غربی‌ها هرگز موفق نشده‌اند سوریه را از محور مقاومت در منطقه جدا کرده و به محور سازش ملحق کنند. اگر این ویژگی‌های سیاسی را به موقعیت جغرافیایی سوریه و توان آن برای پشتیبانی خط مقدم محور مقاومت در جبهه فلسطین ضمیمه کنید روشن خواهد شد که چرا سوریه مقصد این سفر بوده است.
دورنمای جنگ در غزه را چگونه می‌بینید. آیا حماس به لحاظ تسلیحاتی توان ادامه جنگ را دارد؟
اسرائیلی‌ها جنگ را باخته‌اند. آنها به هیچ‌کدام از اهداف خود، نه نابودی حماس، نه خلع سلاح آن، نه توقف موشک‌باران و نه حتی آتش‌بس به شرط بسته بودن رفح نخواهند رسید. درباره تسلیحات توجه کنید که حماس یک دولت قانونی است و لذا می‌تواند برای رفع نیازهای دفاعی خود از هر دولتی در هر کجای جهان که صلاح بداند، سلاح بخرد. چنین معاملاتی هیچ منع قانونی ندارد.