مجید میرزاحیدری:
نماینده ایران در هیات عامل اوپک با بیان اینکه طبق برخی آمار ممکن است که عربستان سعودی تعهدات خود را در قبال اوپک رعایت نکرده باشد، گفت: در حال حاضر شواهدی وجود دارد که عربستان در ماههای دسامبر و ژانویه ارقام تعهداتی خویش را جبران خواهد کرد. اشاره محمدعلی خطیبی، به گونهای تلویحی مهر تایید بر عدم پایبندی عربستان سعودی به سهمیههای تعیین شده است. وی در گفتوگو با خبرنگار «وطن امروز» اضافه میکند: بر اساس ارقام منابع مستقل میزان عمل به تعهدات اعضای اوپک بین 60 تا 80 درصد رعایت شده، البته ارقام بازار ثانویه محل تردید است. اظهارات این مقام مسؤول ایرانی در هیات عامل درباره عمل به وعده اعضای اوپک نسبت به تعهدات خویش در حالی بیان شده که همواره در سالیان اخیر، عملکرد برخی از اعضای عرب حاضر در سازمان اوپک در راستای اهدافی غیر از همگرایی اعضا در جهت تامین منافع جمعی است. در واقع بیشترین گرانیگاه تشکیک در فعالیت برخی کشورهای عرب حوزه خلیجفارس که در این سازمان عضو بوده دایر بر سهم خواهی آنها از بازار نفت جهان، گرهزدن ثبات سیاسی خویش با بلوک غرب و همگرایی با سیاست دولتمردان آمریکا بوده است. از جمله این کشورها میتوان به عربستان سعودی، قطر و حتی کویت اشاره کرد که همواره کوشیدهاند، برخلاف دیگر اعضا که بر افزایش قیمت نفت پافشاری کردهاند، آنها به افزایش سهم تولید در بازار نفت جهان چشم دوختهاند. در واقع این نوع نگاه آنها، سبب شده که هیچگاه به تعهدات خویش در قبال تصمیمات اوپک پایدار نبوده و ترجیح دادهاند ثبات سیاسی خویش را در جهت هم پیمانی با آمریکا، اتحادیه اروپا و گهگاه رژیم صهیونیستی هدایت کنند که این امر سبب شد تا منافع دیگر اعضای اوپک با تهدید مواجه شده و ضررهای سنگینی بر اقتصاد آنها وارد آورد.
در حال حاضر سازمان اوپک، دارای 12 عضو بوده که با این تعداد اعضا وظیفه تامین 40 درصد تولیدات جهانی نفت را بر دوش میکشند. بنابراین در حالی که در حال حاضر حدود 40 درصد تولیدات نفتی جهان بهوسیله سازمان اوپک تامین میشود، این سازمان به واسطه کاهش تقاضا و همچنین بحران اقتصاد بینالملل مجبور به کاهش تولید خویش در ماههای سپتامبر، اکتبر و دسامبر در مجموع به میزان 4 میلیون و 200 هزار بشکه در روز است. چراکه قیمت سبد نفتی اوپک که در ماههای آغازین سالجاری حتی به 145 دلار هم رسید اکنون به زیر 40 دلار رسیده و به یکسوم بهای آن ایام خویش تنزل یافته است. برخی از تحلیلگران بازار نفت معتقدند که در حال حاضر عربستان سعودی در تلاش است با خلفوعده تولید نفت خویش به اقتصاد برخی کشورهای عضو این سازمان از جمله ایران ضربه وارد سازد؛ عربستان بر خلاف جمهوری اسلامی ایران دارای جمعیتی اندک بوده و با توجه به اقتصاد کاملا نفتی عربستان، همواره در تلاش بوده تا سهم بالای خود را در تولید جهانی نفت حفظ کند. عضو هیات علمی موسسه مطالعات بینالمللی انرژی به خبرنگار «وطن امروز» گفته که عربستان همواره در تلاش است تا منافع آمریکا را در اوپک و حتی منطقه خاورمیانه تامین کند تا در مقابل آمریکا نیز ثبات سیاسی عربستان را تضمین کند. مرتضی بهروزیفرد، با بیان اینکه عربستان در سال 1985 و در جریان جنگ نفتکشها بازار نفت را اشباع ساخت، افزود: با این رفتار مغرضانه عربستان، اقتصاد ایران دچار لطمه شد و ایران در تامین هزینه جنگ دچار مشکل شد. به گفته وی، ایران برای حفظ جایگاه مطلوب در سازمان اوپک باید ضمن تعمیق بیشتر روابط خویش در دنیای بینالملل، امکان سرمایهگذاری خارجی در حوزه نفت را گسترش دهد.
بنابراین در حالی که از هماکنون اعضای سازمان اوپک به اجرای تعهدات جدید خویش در نشست الجزایر، مبنی بر کاهش تولیدات اقدام میکنند که با توجه به حمله رژیم صهیونیستی به غزه بهای نفت اندکی جابهجا شد. تحلیلگران اذعان دارند که این افزایش قیمت نفت ممکن است به دلیل رفتارهای دوگانه برخی از اعضای اوپک در چند روز اخیر و در راستای تقویت اقتصاد آمریکا و سوق دادن افکار عمومی به افزایش قیمت نفت به جای پرداختن به بحران غزه باشد. یک کارشناس ارشد بینالمللی انرژی هم در گفتوگو با خبرنگار «وطن امروز» با بیان اینکه ممکن است برخی از اعضای اوپک از جمله عربستان، منافع اوپک را درنظر نگرفته باشند، تصریح کرد: هرگاه که اعضای اوپک متحد عمل کردهاند، منافع این سازمان حفظ شده و هرگاه که برخی از اعضا منافع فردی را مدنظر قرار دادهاند، دیگر اعضا از این رفتار آسیب دیدهاند. محمود خاقانی، با اشاره به فعالیت برخی شرکتهای آمریکایی در نفت عربستان، تصریح کرد: در صورت بروز تخلف تولید نفت بیش از تعهد اوپک بهوسیله عربستان، بهطور قطع این کشور خواهد کوشید با رفتاری دوگانه، افزایش تولید را به شرکتهای فعال آمریکایی در عربستان منتسب کند و بدین طریق خود را از مظان اتهام برهاند. وی اضافه کرد: بعید نیست که برخی کشورهای عرب عضو اوپک که چندان تمایلی به قدرت گرفتن حماس و حزبالله ندارند و به زعم خودشان ایران را عامل تامین مالی آنها میدانند برای کاهش درآمدهای ارزی ایران، در پی افزایش تولید نفت خود باشند. با این اوصاف نماینده ایران در هیات عامل اوپک هم درباره کاهش سهمیه تولید برخی از اعضای اوپک گفته است: دلایل سیاسی در این کاهش تولیدها بسیار کمتر بوده و ممکن است که بیشتر دلایل فنی داشته باشد. خطیبی افزود: سازمان اوپک، تنها سازمانی است که همچنان در منطقی شدن بازار نفت نقش جدی دارد.