شرکت راه‌آهن شهری تهران و حومه با ارسال نمابری به توضیح روزنامه «وطن‌امروز» مندرج در ذیل جوابیه این شرکت با عنوان «پرتقال‌فروش مترو را پیدا کنید» در تاریخ 10 دی ماه 87 پاسخ گفت.
در این جوابیه آمده است: احتراما در پاسخ به توضیح روزنامه «وطن‌امروز» مندرج در ذیل جوابیه این شرکت با عنوان «پرتقال فروش مترو را پیدا کنید» صفحه 4 مورخ 10دی87، ضمن تشکر از انعکاس پاسخ این شرکت، موارد زیر برای استحضار و تنویر افکار عمومی ارسال می‌شود. خواهشمند است دستور فرمایند نسبت به درج این توضیحات اقدام شود.
1- انتظار شهروندان از یک رسانه آن است که به دور از جهت‌گیری‌های جناحی و سیاسی، موضوعات را از جمیع جوانب مورد بررسی و توجه قرار دهد و به اصطلاح از یکطرفه به قاضی رفتن اجتناب کند. مطلب نگاشته شده به وسیله سرکار خانم نصرتی به نظر می‌رسد فاقد نگرش مسؤولانه و بی‌طرفانه است. ضمن احترام به خط سیاسی آن روزنامه، یکجانبه‌نگری موجب تزلزل اعتماد خوانندگان آن روزنامه وزین نسبت به کل مطالب منتشره می‌شود.
2- مشکل مترو بسیار ساده است. یک سامانه ریلی عمومی که با کمک مستقیم نقدی دولت و شهرداری فعالیت می‌کند، به هر دلیلی بعد از گذشت 10 ماه از سال، یارانه سهم دولت (یک سوم کل بودجه بهره‌برداری مترو) را دریافت نکرده است. سرویس‌دهی به مسافران و نگهداری سامانه، نیاز مستقیم و بی‌واسطه به تامین اعتبار دارد. نگاه مسؤولانه آن رسانه به مشکلات ایجادشده در ارائه خدمات مطلوب به مسافران، باید آن باشد که به چه دلیلی این یارانه از طرف دولت تامین نشده است و انتظار از سیستم در صورت عدم تامین یارانه چیست؟ آیا انتظار این است که سرویس‌دهی بدون هیچگونه نقص و کاستی انجام شود؟ مثال ساده آن است که باید مثلا لنت ترمز قطارها را در فواصل مشخص زمانی تعویض کنید. برای تهیه آن باید پول پرداخت کنید. قطعه یدکی مانند خون برای مترو است اما ماه‌هاست امکان خرید قطعات جدید وجود ندارد و سفارش‌های مترو به دلیل نداشتن پول در گمرک مانده است تا چه زمانی می‌توانید بدون اعتبار، این تجهیزات را تامین کنید و نگران بروز نقص فنی در قطارها نباشید؟ بهره‌برداری مترو، پروژه عمرانی نیست که آن را تا تامین اعتبار تعطیل کرد. هر روز یک و نیم میلیون مسافر، بحق انتظار سرویس‌دهی منظم، تمیز و مرتب دارند و حق دارند که از تاخیرهای آن ناراضی باشند.
3- واقعیت آن است که مترو در حال حاضر با سیلی صورت خود را سرخ نگه داشته است. مطابق مقررات حمل و نقل ریلی، باید تعداد مشخصی قطار به صورت آماده در حالت ذخیره در هر خط موجود باشد تا در صورت بروز نقص فنی به سرعت وارد خط شود تا سرویس دهی دچار اختلال نشود. همچنین قطارها باید در زمان مشخصی از کارکرد، از خط خارج شود و برای تعمیرات اساسی و اورهال به تعمیرگاه منتقل شود. زمان اورهال دست‌کم 20 روز است تا قطار آماده شده و دوباره به خط بازگردد. باید به اطلاع نویسنده محترم این مطلب و خوانندگان ارجمند آن روزنامه برسانیم که در حال حاضر به جهت کمبود قطار که در اثر بروز تحریم ها و ناکارایی فاینانس‌ها حاصل شده است، هیچ قطاری در حالت ذخیره وجود ندارد و مترو با تمام ظرفیت به سرویس‌دهی می‌پردازد و در صورت بروز کوچک‌ترین نقص فنی در یک قطار، دیگر قطار جایگزین برای آن وجود ندارد. همچنین از زمان لازم برای اورهال قطارها، مدت زیادی سپری شده اما به جهت نیاز شدید در خطوط، با رشادت و کار ایثارگرانه، مظلومانه و بسیجی‌وار کارکنان غیور مترو، تعمیرات فوری به صورت شبانه انجام می‌پذیرد تا سرویس‌دهی دچار وقفه نشود. قضاوت عجولانه، نادرست و مغرضانه که مسؤولان مترو خودخواسته سیستم را دچار مشکل می‌کنند تا دولت را وادار به پرداخت سهم یارانه خود کنند، بدترین پاداشی است که در قبال این رشادت، جوانمردی و مظلومیت از آن رسانه دریافت می‌کنند. اگر وقتی داشته باشید و سری به فهرست طلبکاران بهره‌برداری مترو بزنید، مشاهده می‌کنید که با چه تلاشی دعوت به صبر می‌شوند که تزلزلی در سرویس‌دهی ایجاد نشود و منتظر دریافت طلب خود باشند. اگر قرار بر آن بود که با ته کشیدن بودجه، مترو سرویس‌دهی را دچار مشکل کند، باید از ابتدای آبان کل سرویس‌دهی را تعطیل می‌کرد. نویسنده محترم آن روزنامه از این واقعیت‌های تلخ، می‌تواند آگاهی پیدا کند که دو ماه است پیمانکاران و پرسنل مترو حقوق دریافت نکرده‌اند.
4- هزینه ساخت و توسعه خطوط مترو و یارانه بلیت مترو، دو مقوله جدا از هم هستند که مطابق قوانین دیوان محاسبات، امکان هزینه‌کرد بودجه در جای دیگر را ناممکن می‌سازد. ضمن آنکه بودجه پرداختی بابت ساخت خطوط به سرعت جذب می‌شود و ساخت نزدیک به 15 کیلومتر خط جدید در سال جاری موید آن است.
5- اینکه واگن‌های مترو به صدا افتاده‌اند یا از سقف ایستگاه‌ها آب چکه می‌کند، حتما می‌دانید که تجهیز و نگهداری نیاز به هزینه‌کرد دارد. بسیاری از ناوگان فرسوده مورد استفاده در خطوط مترو، طبق روال تاکنون باید از خط خارج می‌شد و عمر مفید آنها به اتمام رسیده است اما مشکلات اشاره شده موجب گردیده تا برای پابرجا نگه‌داشتن خطوط از همین واگن‌هایی که به صدا افتاده‌اند، استفاده شود. اگر شما راه‌حل بهتری سراغ دارید، قطعا از آن استقبال می‌کنیم. برای نگهداری ساختمان‌ها نیز با تمام توان تلاش می‌کنیم و اگر در میان 52 ایستگاه از سقف یک ایستگاه، آبی چکه می‌کند، همکاران تلاشگر مترو در سریع‌ترین زمان نسبت به رفع آن اقدام می‌کنند.
6- ایستگاه‌های مترو بدساخت و نامناسب نیستند. اگر سرکار خانم نصرتی به معیارهای فنی و مهندسی اعتماد داشته باشند و نظریه سازمان بین‌المللی حمل و نقل عمومی (UITP) را بپذیرند، متروی تهران جزو زیباترین، تمیزترین و منظم‌ترین متروهای جهان است.
7- مشکلات مترو سیاسی نیست و به انتخابات ریاست جمهوری ارتباطی ندارد. یک معادله ساده است که دولت برای سامانه‌ای که تعطیل‌بردار نیست، باید یارانه‌ای را بپردازد. هیچ دلیلی برای عدم پرداختن آن وجود ندارد. اگر این یارانه پرداخت شود، مشکلی وجود ندارد که سیاسی شود یا با آسمان و ریسمان بافتن به مسائل عدیده ربط داده شود.
8- شرکت مترو ضمن احترام به آن روزنامه وزین و حرفهای که جای مناسب در میان مطبوعات کشور باز کرده است و تردیدی در دلسوزی نویسندگان فهیم و دردآشنای آن ندارد، از اعضای محترم تحریریه و مسؤولان ارجمند روزنامه دعوت می‌کند تا به صورت حضوری از شرایط خدمات‌رسانی مترو به شهروندان بازدید کنند و از نزدیک در جریان مسائل و مشکلات آن قرار گیرند.
شرکت مترو بر این عهد خود استوار است که تمام تلاش خود را برای ایجاد یک سامانه ریلی مناسب و در شان مردم شریف و شهیدپرور تهران برای رهایی از معضل ترافیک، آلودگی هوا و صرفه‌جویی در مصرف سوخت صرف کند و همه توان خود را در طبق اخلاص نهاده است تا بهترین و منظم‌ترین سرویس را به شهروندان ارائه کند. در این راه همه نیش و کنایه‌ها را نیز به جان می‌خرد و لبخند رضایت مردم و رکورد جابه‌جا‌یی 2 میلیارد مسافر را پاداش کافی برای این تلاش می‌داند.
توضيح «وطن‌امروز»
1- باور داریم و اعتقادمان در کار رسانه بر این است که بازگو کردن و انعکاس «حرف دل مردم» رعایت بی‌طرفی است، ضمن آنکه بارها و بارها مشکلات مترو و توانمندی آن از سوی این رسانه انعکاس یافته و جای تاسف است که پرداختن به مشکلات روزمره شهروندان پایتخت هنگام استفاده از مترو، با واژه‌هایی نظیر «یکطرفه به قاضی رفتن»، «عدم نگرش مسؤولانه و بی‌طرفانه» و سرانجام «یک جانبه‌گرایی» قضاوت می‌شود. ضمن آنکه «وطن‌امروز» از آغاز کار تلاش کرده مواضع سیاسی دست‌اندرکاران و خبرنگارانش را در انعکاس رویدادها لحاظ نکند و عملکرد چند ماه گذشته این گروه خود گواه این ادعاست. شاید اگر دوستان عزیز خدمتگزار در مترو قدری به نحوه انعکاس نظرات و مشکلات خود در رسانه‌ها توجه کنند، گرایش به مباحث سیاسی، بارزترین و آشکارترین صفت در آن باشد. آیا استفاده از نمایندگان خانه ملت و شورای شهر و نقل قول حرفهای آنها وقتی به سود ما حرف می‌زنند و بی‌توجهی به اظهارات همین بزرگان وقتی در نقد عملکرد ما صحبت می‌کنند، نگرش بی‌طرفانه و فاقد نگاه سیاسی به موضوعات اجتماعی است. ای‌کاش مسؤولان بزرگوار در کنار نقد رفتار رسانه‌ها و اتهام نگرش سیاسی به خبرنگاران، قدری در رفتار و عملکرد خود نیز تامل می‌کردند.
2- ما هم قبول داریم مشکل مترو بسیار ساده است. سامانه ریلی‌ای که مسؤولان آن هر روز شعار گسترش و توسعه آن را می‌دهند پس از گذشته سالیان بسیار هنوز نمی‌تواند و نتوانسته روی پای خودش بایستد و باید با کمک مستقیم و نقدی دولت و شهرداری تهران اداره شود. ما هم قبول داریم که نمی‌توان بدون اعتبار، عملکرد مناسبی در ارائه خدمت به شهروندان داشت و صد البته که مسؤولان امر باید این زمینه را فراهم کنند اما در این رابطه چند سؤال اساسی مطرح است: اول آنکه تاکنون کدام گزارش مکتوب و مستدل به مسؤولان از یک سو و از سوی دیگر به رسانه‌ها به‌عنوان چشم‌انداز مردم، پیرامون عملکرد مالی شرکت مترو ارائه شده است. گزارشی که شامل دریافت‌ها و پرداخت‌های این شرکت باشد تا اصحاب رسانه بتوانند در این روزهای به ظاهر سخت اهالی مترو، با مدرک و سند و استدلال‌های محکم پیگیر حقوق مترو باشند؟ ما هم قبول داریم مشکل مترو بسیار ساده است و بسیار ساده‌تر هم قابل بررسی و برای این منظور کافی است این مشکلات مترو از مردم و مشتریان همیشگی آن پرسیده شود.
3- در گزارش «وطن‌امروز» و توضیحی که در جوابیه دوستان مترو منتشر کردیم به نکاتی اشاره شده بود که به‌عنوان درددل‌های مردم، نیاز به پاسخی روشن و شفاف از سوی مسؤولان سامانه ریلی پایتخت داشت اما به نظر می‌رسد که در جوابیه جدیدی که به دستمان رسیده، بیش از آنکه تمرکز روی گفت و شنود رسانه‌ای در باب حوزه‌های مسؤولیتی مدیران باشد، به حاشیه کشیدن بحث‌های اساسی و مطرح‌کردن پاسخ‌های سیاسی به سؤالاتی در موضوعات اجتماعی است!
4- کارشناسان معتقدند که خصوصی‌سازی بخش‌هایی از سامانه تاکسیرانی پایتخت توانسته قدری در میزان و نحوه خدمات‌رسانی مناسب به مردم تاثیرگذار باشد و شاید بد نباشد که این پروسه به نوعی درباره مترو نیز تکرار شود تا علاوه بر رقابتی شدن فضای خدمات‌رسانی به مردم، اندکی از توقعات دستگاه‌ها برای دریافت اعتبار دولتی کاسته شود.
علاوه بر این به نظر می‌رسد که وقتی سنگ بنای متروی تهران در قالب یک شرکت جدا از دولت گذاشته شد. پیش‌بینی این بود که متروی تهران به صورت خصوصی و با اتکا به درآمدهای خودش اداره شود اما اکنون مسؤولان مترو به خاطر اعتباری که به گفته خودشان یک سوم کل بودجه بهره‌برداری مترو را در برمی‌گیرد، وارد عرصه رسانه‌ای شده‌اند که به نظر می‌رسد با رایزنی‌های اخیر، به نتیجه هم رسیده باشد.
5- اما درباره اینکه مترو واگن در حال ذخیره ندارد و دلیل آن را کمبود قطار بر اثر تحریم و ناکارآمدی فاینانس می‌دانند خود موید ضعف مدیریت است. چراکه مدیری مدبر و کاردان و کارآمد به یقین باید همواره به فکر چاره‌ای برای روزهای سختی و اضطرار باشد.
ما به هیچ‌وجه منکر زحمات بی‌شائبه، شبانه‌روزی و غیرت‌مندانه مهندسان، کارمندان و کارگران عزیز و بزرگوار مترو نبوده و نیستیم و به هیچ وجه در هیچ جایی از عملکرد رسانه‌ای خود از آغاز تاکنون این عزیزان را مقصر وضعیت کنونی مترو ندانسته و نمی‌دانیم و قدردان زحمات شبانه‌روزی آنها هستیم. ما هم با دوستان پیمانکار و پرسنل مترو برای دریافت نکردن 2 ماه از حقوق‌شان همدردی می‌کنیم و آن را واقعیتی بسیار تلخ می‌دانیم و از سوی دیگر هیچگاه عملکرد این عزیزان را زیر سوال نبرده‌ایم و نخواهیم برد. اما آنچه جای سوال دارد این نکته است که یارانه‌ای که دولت باید به مترو بپردازد فقط یک سوم بودجه بهره‌برداری مترو را شامل می‌شود، آیا متروی تهران در 2 بخش دیگر هم که شامل سهم شهرداری و مردم می‌شود با مشکل روبه‌رواست که 2 ماه است نمی‌تواند حقوق بپردازد، سوال دیگر در این‌باره اینکه آیا مدیران مترو هم 2 ماه است حقوق نگرفته‌اند؟
6- مشخص است که بودجه توسعه خطوط مترو و یارانه بلیت 2 مقوله جدا از هم هستند و هیچ‌کس ادعا ندارد که مدیران مترو، بودجه هر کدام از این 2 مقوله را در جای دیگر خرج کنند، اما در این‌باره هم به نظر می‌رسد بزرگواران مترو بازهم با مدیریت مناسب این 2 بودجه، مشکلات مترو در هر 2 موضوع را حل کنند. در این‌باره بد نیست به این نکته هم اشاره کنیم که از دوستانمان در مترو، شهرداری و دولت انتظار داریم به جای سیاسی کردن موضوعات اجتماعی و حقوق شهروندی همه تلاش خود را در این‌باره انجام دهند. از شهروندان تهرانی به‌عنوان مشتریان هر روزه متروی پایتخت هم به‌عنوان قاضیانی منصف تقاضا داریم تا به قضاوت بنشینند و ببینند کدام نهاد و ارگان مطالبات حق و ناحق خود را رسانه‌ای می‌کند و از سیاسی‌بازی و سیاسی‌کاری برای مطالبه آنها استفاده می‌کند.
7- اینکه واگن‌های مترو به صدا افتاده‌اند بخشی از آن مربوط به خرید اجناس بی‌کیفیت چینی است چراکه این موضوع کمتر در واگن‌های فرانسوی دیده می‌شود. از سوی دیگر آیا هزینه خرید واگن‌های جدید قطار هم از یارانه بلیت مترو تهیه می‌شده که اکنون شرکت مترو با بحران کمبود واگن روبه‌رو است؟! درباره آب چکیدن از سقف و در و دیوار ایستگاه‌های مترو، دوستان ادعا کرده‌اند که از 52 ایستگاه فقط از سقف یک ایستگاه آب می‌چکد، ما به‌عنوان یک رسانه بی‌طرف از همه شهروندانی که در ایستگاه‌های مترو تردد می‌کنند تقاضا می‌کنیم گزارش‌های خود را درباره نشت آب در ایستگاه‌های مترو در اختیار روزنامه و شرکت مترو قرار دهند، ضمن آنکه عکس‌هایی از چکیدن و جاری شدن آب در ایستگاه‌های مترو در روزنامه موجود است که اگر خدمتگزاران مترو علاقه‌مند باشند حاضریم آنها را در روزنامه منتشر کنیم. حرف آخر اینکه در موضوع جاری شدن آب در ایستگاه‌ها، کارگران مترو را به هیچ‌وجه مقصر نمی‌دانیم چراکه این نقص بیشتر ناشی از مشکل در طراحی اولیه است هرچند بخشی از آن هم به نحوه نگهداری برمی‌گردد که این موضوع هم بنابر ادعای دوستانمان در مترو مربوط به عدم پرداخت یارانه‌ها از سوی دولت است!
8- ادعای دوستانمان درباره رعایت معیارهای فنی و مهندسی در ساخت و ساز مترو را بحق و درست می‌دانیم اما آنچه دغدغه ما است رعایت معماری ایرانی و اسلامی از یک‌سو و طراحی مناسب برای استفاده شهروندان از سوی دیگر است. ای کاش دوستانمان توضیح می‌دادند امکانات رفاهی نظیر سرویس‌های بهداشتی در کجای این زیباترین، تمیزترین و منظم‌ترین متروهای جهان در نظر گرفته شده و می‌شود.
9- از آنجایی که روزنامه «وطن‌امروز» هنوز پاسخ سوالات مطرح شده خود را چه در گزارش اول و چه در توضيح جوابيه مترو نگرفته است شاید این بار به جای یک جوابیه تازه برگزاری نشستی خبری برای اهالی رسانه با مسؤولان مترو بتواند در این زمینه کارساز باشد.
10- دوستان ما در مترو در بخشی از پاسخ‌شان به توضیح «وطن‌امروز» از ما برای بازدید از مترو دعوت کرده‌اند غافل از اینکه خبرنگاران «وطن‌امروز» برخلاف بسیاری از مدیران و مسؤولان شهر تهران، سفرهای شهری هرروزه‌شان را با مترو انجام می‌دهند و به همین دلیل هم از نزدیک با همه مسائل و مشکلات مترو آشنایند. حال که باب گفت‌وگو با مسؤولان و دلسوزان سامانه قطار شهری پایتخت باز شده است این روزنامه از فرصت استفاده کرده و در روزهای آینده به بررسی معماری، معماری داخلی و دکوراسیون، طراحی پله‌ها، امکانات و ابنیه مذهبی و خدماتی ایستگاه‌ها خواهد پرداخت.
11- و سرانجام اینکه باید گفت که گروه اجتماعی روزنامه «وطن‌امروز» به متروی تهران به‌عنوان یک موضوع ملی نگریسته و انعکاس دغدغه کارشناسان و شهروندان تهرانی را وظیفه خود می‌داند.