گروه سياسي: جنایات رژیم صهیونیستی در غزه هرچند واکنشهای فراوانی فقط در میان ملتهای دنیا بویژه مسلمانان جهان داشت اما متاسفانه به روال سابق، از سوی نهادهای بینالمللی بویژه سازمان ملل متحد و شورای امنیت مورد اهمیت واقع نشد و تنها بیانیهای کلی و غیرالزامآور ماحصل تلاشهای برخی کشورها برای جلوگیری از نسلکشی فلسطینیان درغزه بود. گفتوگوی «وطنامروز» با محمد خزاعی، نماینده ایران در سازمان ملل متحد در همین رابطه انجام شد.
به نظر میرسد در کنار بحران انسانی در غزه، بحران تصمیمگیری سازمانهای بینالمللی برای اتخاذ یک تصمیم مناسب و منطقی به چشم میخورد. چرا سازمان ملل متحد اینک دچار چنین بحرانی است؟
من نمیتوانم اسم این موضوع را «بحران» بگذارم. واقعیت این است که ساختار نهادهای بینالمللی بهگونهای است که نفوذ طرفهای منازعه در تصمیمگیریها بسیار بالاست.
به عنوان مثال در سازمان ملل و شورای امنیت طرفهای منازعات اصلی دنیا دارای حق وتو هستند، بنابراین نمیتوان انتظار چندانی از برخوردهای حقطلبانه این کشورها داشت. بحران غزه نیز از همین قاعده پیروی میکند. شما اگر حضورذهن داشته باشید در جریان جنگ تحمیلی عراق علیه ایران نیز که همه چیز کاملا مشخص بود و تجاوز صدام به خاک ایران نیاز به هیچگونه توضیحی نداشت، سازمان ملل تا مدتها نمیتوانست به تجاوز عراق اعتراف کند. اینها ناشی از ساختار بیمار سازمان ملل است.
اما شرایط و فضای افکار عمومی در دنیا متفاوت از گذشته است.
درباره غزه اوضاع همانند گذشته است. بارها و بارها موضعگیریها در جهت برخورد سازمان ملل با برخی ظلمها در جهان انجام شده اما ره به جایی نبرده است. در حدود یک ماه و نیم پیش به درخواست لیبی، جلسهای برای بررسی تجاوزات اسرائیل برگزار شد اما آیا ره به جایی برد؟ هفته گذشته هم اعتراضات به جنایات رژیم صهیونیستی و غزه در سازمان ملل نهایتا منجر به یک «بیانیه مطبوعاتی» شد. دلیل همه این اتفاقات حضور برخی کشورهای ذینفع در تجاوزات رژیم صهیونیستی در غزه، در جمع تصمیمگیران اصلی شورای امنیت است.
با این شرایط احقاق حقوق کشورها را در کجا میتوان جست؟
در اینجا ما میتوانیم به 2 مطلب اشاره کنیم. آیا میتوانیم برای احقاق حقوق خود تنها به سازمانهای بینالمللی پناه ببریم؟ پاسخ البته «نه» است. این موضوع را هم نباید فراموش کنیم که چندان هم نمیشود از سازوکارهای بینالمللی چشمپوشی کرد.
موضوع دوم مهمتر است که در پیام اخیر مقام معظم رهبری به آن کاملا اشاره شد. در پیام رهبری ضمن انتقاد به سازمانهای بینالمللی به خاطر سکوت در قبال جنایت رژیم صهیونیستی در غزه، بر رسیدگی به این بحران از سوی اندیشمندان، رسانهها و ملتهای تمام عالم تمرکز شده است. این موضوع نشانگر آن است که اگر نهادهای فرهنگی، مردم، گروههای مقاومت و رسانهها کمر همت ببندند، میتوانند بحران غزه را حل کنند. باید بگوییم که سازمان ملل نقشی در جلوگیری از برخوردهای اینچنینی همانند بحران غزه ندارد، اما در برخی موارد که تعارضی با منافع تصمیمگیران اصلی ندارد، شاهد حرکتهای قاطع بودهایم. به هر شکل به نظر من تحلیل واقعی از شرایط را میتوان در پیام رهبر انقلاب پیدا کرد.
موضوع مهمی که من اینجا لازم است به آن اشاره کنم این است که تصور میکنم هدفی وجود دارد مبنی بر اینکه با برجستهسازی جنایات رژیم صهیویستی در غزه، کل جنایات این رژیم در فلسطین تحتالشعاع قرار بگیرد. معتقدم آنها میخواهند دایره توجه افکار عمومی به جنایات رژیم صهیونیستی را محدود به غزه کنند؛ گویا در دیگر نقاط فلسطین اتفاق خاصی نیفتاده است. خوشبختانه در پیام مقام معظم رهبری توجه به این موضوع مشهود بود.
با وجود این شرایط چشمانداز اعتبار سازمانهای بینالمللی در افکار عمومی را چگونه ارزیابی میکنید؟
اعتبار و وجهه مجامع بینالمللی تا حدود زیادی مخدوش شده است. اکنون بیاعتباری سازمانهای بینالمللی محدود به کشورهای اسلامی نیست، چراکه اعتراضات گسترده مردم اروپا حاکی از فراگیر شدن این موضوع در کل دنیاست. به همین خاطر الان این بحث بهطور جدی از سوی بعضی از اعضای سازمان ملل وجود دارد که سازوکار تصمیمگیری این سازمان تغییر کند. بسیاری از اعضا معتقدند به جای شورای امنیت باید «مجمع» تصمیمگیر اصلی باشد، اما جهتگیری کلی سازمان ملل و شورای امنیت به سمتی است که آرامآرام اعتبار این نهادها در حال از بین رفتن است.
آیا میتوان به تلاشهای اعضا برای تغییر سازوکار سازمان ملل و شورای امنیت امیدوار بود؟
کار بسیار دشواری است چون ساختار بهگونهای است که مخالفت یکی از اعضا نیز منجر به بیفایده بودن تلاشها میشود. با این حال نباید ناامید بود، باید سطح آگاهیها را افزایش داد. ما در این مسیر تلاشهای زیادی کردهایم بهطوری که موضوع عضویت ایران در شورای امنیت که با هدف احساس تجدید ساختار بود، در همین راستا انجام شد.