شروین طاهری
حالا دیگر رسم شده که همه گناهان فوتبال ملی به گردن باشگاه‌ها انداخته می‌شود. هر تیم ملی که نتیجه نمی‌گیرد، بویژه اگر از بازیکنان شاخص بین‌المللی تشکیل شده باشد چنین شکوائیه‌هایی را شاهد هستیم: «باشگاه‌ها بیش از اندازه ثروتمند و قدرتمند هستند و بیش از حد حریص و خسیس، هرگز کمکی به کشورها نمی‌کنند، تیم ملی را درک نمی‌کنند. این شکست تقصیر باشگاه‌هاست». اما حتی پیش از آنکه چنین بهانه‌هایی توسط سرمربی‌های ملی شکست‌خورده، روسای فدراسیون درمانده و روزنامه‌نگارانی با ژست وطن‌دوستانه باب شود، این باشگاه‌ها بودند که باعث تحول فوتبال ملی کشورهای پیشرو در جام‌جهانی شدند و روح جدیدترین و برترین سبک‌ها را در کالبد تیم‌های کشورشان یا حتی کشورهای دیگر دمیدند. این حقیقت بویژه در اروپا انکار ناشدنی است. بایرن مونیخ و آژاکس دهه 70، اینترمیلان دهه 60، رئال مادرید دهه‌های 50 و 60، اینتر و میلان دهه 90 و بارسلونای فعلی، همه و همه نمونه‌هایی برجسته از باشگاه‌های دوران‌سازی هستند که سیستم و اسکلت تیم‌های ملی موفقی را بنا گذاشته‌اند.
حالا دیگر رسم شده که همه گناهان فوتبال ملی به گردن باشگاه‌ها انداخته می‌شود. هر تیم ملی که نتیجه نمی‌گیرد، بویژه اگر از بازیکنان شاخص بین‌المللی تشکیل شده باشد چنین شکوائیه‌هایی را شاهد هستیم: «باشگاه‌ها بیش از اندازه ثروتمند و قدرتمند هستند و بیش از حد حریص و خسیس، هرگز کمکی به کشورها نمی‌کنند، تیم ملی را درک نمی‌کنند. این شکست تقصیر باشگاه‌هاست». اما حتی پیش از آنکه چنین بهانه‌هایی توسط سرمربی‌های ملی شکست‌خورده، روسای فدراسیون درمانده و روزنامه‌نگارانی با ژست وطن‌دوستانه باب شود، این باشگاه‌ها بودند که باعث تحول فوتبال ملی کشورهای پیشرو در جام‌جهانی شدند و روح جدیدترین و برترین سبک‌ها را در کالبد تیم‌های کشورشان یا حتی کشورهای دیگر دمیدند. این حقیقت بویژه در اروپا انکار ناشدنی است. بایرن مونیخ و آژاکس دهه 70، اینترمیلان دهه 60، رئال مادرید دهه‌های 50 و 60، اینتر و میلان دهه 90 و بارسلونای فعلی، همه و همه نمونه‌هایی برجسته از باشگاه‌های دوران‌سازی هستند که سیستم و اسکلت تیم‌های ملی موفقی را بنا گذاشته‌اند.اما به غیر از تاثیر مستقیمی که باشگاه‌ها بر ساختار و نحوه بازی تیم‌های ملی دارند در دوران معاصر شاهد نوع دیگری از گرایش باشگاهی در تیم‌های ملی موفق هستیم. از فرانسه امه ژاکه قهرمان جام‌جهانی 98 تا اروگوئه و هلند 2010. اروگوئه و هلند در حالی امروز با 2 سبک کاملا متفاوت بازی نخست مرحله نیمه نهایی جام نوزدهم را به شکلی نامتعارف برگزار می‌کنند که اتفاقا در این رویکرد باشگاهی کاملا به هم شبیه هستند. این رویکرد به شکل هسته‌ای از بازیکنان باسابقه در تیم ملی یا بازیکنانی که سابقه بازی کردن در کنار هم در فوتبال باشگاهی را دست‌کم برای چند فصل دارند، نمود پیدا می‌کند. در خط دفاعی هلند، یوریس ماتیسن و جیووانی فان برونکهورست را می‌بینیم که حدود یک دهه در تيم ملي همبازی هستند و مثلث هجومی جلوی تیم را وسلی اسنایدر، رافائل فان‌درفارت و آرین روبن تشکیل می‌دهند که هر 3 در رئال‌مادرید کنار هم بازی می‌کردند و تازه از کودکی در آکادمی آژاکس دوست و همراه هم بوده‌اند.
حالا تصورش را بکنید در مرکز این هسته خانوادگی، فان بومل قرار می‌گیرد که نه‌تنها کاپیتان و هافبک میانی هلند که داماد فان مارویک سرمربی نارنجی‌ها هم محسوب می‌شود و حضور مستمرش در تیم ملی از او یک پدر کوچک در اردوی هلند ساخته است.
در 2 سال اخیر فان مارویک به ندرت خارج از دایره بازیکنان اصلی‌اش، کسی را به تیم ملی دعوت کرده است. او درست مثل یک مربی باشگاهی تنها با دایره‌ای محدود و امتحان پس‌داده از بازیکنان هلندی کار می‌کند، انگار که فدراسیون فوتبال هلند قراردادی با دیگر بازیکنان این کشور ندارد. البته این مساله موجب اتحادی عجیب در اردوی لاله‌های نارنجی شده و رمز بازی فامیلی (یعنی نهایت یک فوتبال هماهنگ میان بازیکناني که با کوچک‌ترین عادات و حرکات یکدیگر آشنا هستند) آنها و پیش‌‌آمدنشان تا یک قدمی فینال جام‌جهانی پس از
12 سال محسوب می‌شود. در مقابل اروگوئه که شاید به اندازه هلندی‌ها شناخته شده نباشد نیز از «هسته باشگاهی» در سازوکار تیم ملی بهره می‌برد، یعنی بازیکنانی که به شکل مستمر برای چندین سال در کنار هم بازی می‌کنند و سلسله‌مراتب مشخصی بینشان حاکم است.
رویکردی که در میان بیشتر نمایندگان نسبتا موفق آمریکای‌جنوبی در جام اخیر دیده شده (به جز آرژانتین مارادونا)، شیلی، پاراگوئه و البته برزیل دونگا هم به این نتیجه رسیده بودند که تنها راه برای هماهنگ کردن ملی‌پوشان لژیونر و پراکنده‌شان ایجاد یک هسته باشگاهی در تیم ملی است.
بدین‌ترتیب اگرچه شاید چند تک‌ستاره از تیم بیرون بمانند اما سایرین این امکان را دارند تا در فرصت‌های کوتاهی که در فواصل بازی‌های باشگاهی در اردوهای ملی گردهم می‌آیند مثل یک خانواده به هماهنگی برسند. دفاع رخنه‌ناپذیر پاراگوئه و اروگوئه، فوتبال باثبات‌تر برزیل نسبت به گذشته و سبک هجومی خیره‌کننده شیلی تحت هدایت مارچلو بیلسا که در تاریخ فوتبال این کشور بی‌سابقه بوده به این رویکرد مشترک بازمی‌گردد. در مقابل شاهد هستیم که مارادونا با همه آزمون و خطاهایش و دعوت از بیش از یکصد بازیکن در فاصله کمتر از یک سال، نمی‌تواند از آن همه فوق‌ستاره تیم بسازد. اروگوئه شاید در این متد ثابت‌قدم‌ترین تیم لاتین باشد و مزد این ثبات را هم با رسیدن به نیمه‌نهایی جام‌جهانی پس از
40 سال دریافت کرده است.
مثلا بازیکنان خط دفاعی اروگوئه در 20 بازی ملی اخیر تقریبا دست‌نخورده باقی مانده‌اند. کاپیتان دیه‌گو لوگانو در این بین با 17 مسابقه در قلب دفاع در کنار دیه‌گو گودین (16 بازی) باثبات‌ترین بازیکنان آسمانی‌پوشان هستند. این در حالی است که بیش از 15 بازیکن از فهرست
23 نفری اسکار تابارس در آفریقای جنوبی 2010 در تیم ملی جوانان اروگوئه که با خود او به موفقیت‌هایی رسید، شکل گرفته بودند.