گروه سیاسی:
«تولید اورانیوم با غنای 20درصد طبق قوانین آژانس بینالمللی انرژی اتمی و پیمان منع اشاعه هستهای جزو حقوق ایران است و مسؤولان در این باره با توجه به منافع ملی تصمیمگیری میکنند». این پاسخی بود که سخنگوی دستگاه دیپلماسی کشورمان درباره درخواست کشورهای 1+5 برای تعلیق غنیسازی اورانیوم 20 درصد، در گفتوگو با شبکه خبری العالم بیان کرد. رامین مهمانپرست در ابتدا با اشاره به اینکه «اگر از ابتدا با پیشنهاد ما برای تامین 120کیلوگرم اورانیوم با غنای 20درصد برای رآکتور تحقیقاتی تهران موافقت میکردند، این مساله پیش نمیآمد»، گفت: «ما مصمم به تهیه این مقدار سوخت از طریق خرید، مبادله یا تولید در داخل کشور هستیم ضمن اینکه تولید اورانیوم 20درصد غنی شده در چارچوب قوانین آژانس بینالمللی انرژی اتمی و معاهده انپیتی است و فعالیتی صلحآمیز شناخته میشود. علاوه بر این مديرکل آژانس معتقد است که این اقدام ایران در چارچوب فعالیت صلحآمیز است و هیچکس تاکنون اعلام نکرده که خارج از چارچوب و قوانین آژانس بوده بنابراین غنیسازی 20درصد برای سوخت رآکتور تحقیقاتی تهران جزوحقوق ما است و ما توانایی تولید آن را داریم». سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه افزود: «بعد از تامین کامل سوخت رآکتور تحقیقاتی تهران غنیسازی 20 درصد باز هم برای مصارف تاسیسات جدید و رآکتورها نیاز خواهد بود یا اینکه شاید اولویت با تاسیسات تولید انرژی برق هستهای باشد که مسؤولان درباره این مساله تصمیمگیری میکنند و در راستای منافع ملی اقدام خواهند کرد». مهمانپرست با اشاره به اقتصادی شدن بحث سوخت هستهای، افزود: «برخلاف گذشته که ابتدا تولید و سپس به دنبال عرضه کالا بودند ما با توجه به دانش هستهای خود ابتدا به دنبال نیازها هستیم تا متناسب با آن سوخت هستهای تولید کنیم». سخنگوی وزارت امور خارجه در بخش دیگری از سخنان خود، یکی از نتایج مقاومت ایران در برابر فشارهای غرب را شکست انحصار هستهای، بومی سازی این دانش در ایران و همچنین دفاع از حقوق ملتها عنوان کرد و گفت: «هم اکنون کشورهایی که در صدد استفاده صلح آمیز از این دانش هستند راه برای آنان نیز باز است. این در حالی است که در سالهای گذشته این کشورها حق سخن گفتن درباره موضوعات هستهای را نداشتند اما اکنون بسیاری از کشورهای منطقه به دنبال تاسیسات هستهای هستند و اعلام آمادگی میکنند، سوخت هستهای را نیز خود تولید خواهیم کرد که در آینده به جای سوخت فسیلی نقش مهمی ایفا میکند».
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به سالگرد شهادت 290 نفر از سرنشینان ایرباس ایران در حمله ناو آمریکایی به این هواپیمای مسافري و همچنین ربوده شدن شهروندان ایرانی توسط دستگاه جاسوسی آمریکا در نقاط مختلف دنیا گفت: «دولت آمریکا در حال مقابله و دشمنی با ملت ایران است. هنگامی که آمریکاییها فروش قطعات یدکی هواپیما به ایران را تحریم میکنند و بر اثر این تحریم هواپیماهای حامل شهروندان ایرانی سقوط میکنند، آیا این اقدام مقابله با دولت ایران است یا ملت ایران». مهمانپرست سپس خاطرنشان کرد: «هرچه فشارها علیه مردم ایران بیشتر شود، اتحاد مردم بیشتر میشود و غرب هنوز به این آگاهی نرسیده است که مردم ایران اهل منطق است و تهدید را برنمیتابد». مهمانپرست بیانیه تهران را که به امضای ایران، برزیل و ترکیه رسید، رویکرد بسیار مهمی توصیف کرد که به گفته وی، مفاد آن فقط تبادل اورانیوم نبود بلکه زمینهساز همکاری با دیگر کشورها بود. وی در ادامه افزود: «کشورهایی که مدعی قدرت و دارای دانش هستهای هستند به دیگر کشورها اجازه نمیدادند در تصمیمگیری آنها دخالت و نقش داشته باشند اما اکنون شرایط تغییر کرده و کشورهای مهم، موثر و مستقل میتوانند رویکردی را سوای قدرتهای بزرگ دنبال کنند و با به وجود آوردن شرایط عادلانه در دنیا جنبه رسمیت به حقوق هستهای سایر ملتها بدهند». سخنگوی وزارت امور خارجه موضوع مذاکرات هستهای ایران با گروه 1+5 را موضوع کنفرانس خلع سلاح هستهای تهران عنوان کرد که شعار آن «انرژی هستهای برای همه و سلاح هستهای برای هیچکس» بود و سپس تصریح کرد: «هیچ کشوری نمیتواند با این رویکرد مخالفت کند و همه کشورهایی که مدعی خلع سلاح هستهای هستند باید با این شعار همراه شوند».
بر سر حقوق سازش نمیکنیم
نماینده کشورمان در آژانس بینالمللی انرژی هستهای نيز درباره مناسبات قانوني ايران در حوزه هستهاي، سیاست ایران در تعامل با این نهاد بینالمللی را همکاری و عدم سازش بر سر حقوق هستهای عنوان کرد. علیاصغر سلطانیه دوشنبه در تشریح این موضع گفت: تعامل ایران با آژانس مبتنی بر اصولی است که هم عدم سازش و مصالحه بر حقوق هستهای مطابق اساسنامه آژانس و انپیتی را شامل میشود و هم همکاری با آژانس مطابق با تعهدات جمهوری اسلامی نسبت به معاهده انپیتی و قرارداد پادمان با آژانس را در بر میگیرد. وی در گفتوگو با ایرنا پس از بیان این مطلب افزود: این سیاست کماکان بدون آنکه تابع افراد و مسؤولان آژانس، چه مدیرکل و چه معاونان او باشد، ادامه خواهد یافت. سلطانیه سپس تاکید کرد: اگرچه در طول چندسال گذشته این تعاملات با فراز و نشیبهایی مواجه بوده و بعضا گزارشهای دوپهلو و گاه نادرست و غیرمتوازن توسط بخش پادمان آژانس باعث چالشهایی در شورای حکام شده است که در نتیجه آن، ایران نیز با استناد به مدارک از این گزارشها انتقاد کرده و اعتراضات خود را در آژانس به ثبت رسانیده ولی کماکان جمهوری اسلامی به عنوان کشوری مسؤول به همکاریهای خود با بخش پادمان آژانس و بازرسان ادامه میدهد. به گفته نماینده دائم ایران در آژانس، در یک جمعبندی از آژانس انتظار میرود که با بررسی کاستیها و اشتباهات گذشته، با ارج نهادن به همکاریهای صادقانه جمهوری اسلامی ایران و اینکه پس از گذشت سالها و بازرسیهای مستمر، آژانس هیچ گونه شواهدی در انحراف مواد و فعالیتهای هستهای ایران نیافته، زمان آن رسیده که فصل جدیدی در تعاملات آژانس با ایران گشوده شود. سلطانیه افزود: در این مسیر اعتماد ایران و دیگر کشورهای عضو بويژه کشورهای عضو عدم تعهد به دبیرخانه و مکانیزمهای بازرسی بیشتر جلب خواهد شد و آژانس بیش از گذشته باید بر محور اصلی همکاریهای هستهای که دلیل اصلی تاسیس و وجود آژانس است تاکید کند و در گسترش همکاریها و انتقال تکنولوژی و مواد هستهای از کشورهای دارنده به کشورهای مورد نیاز همت گمارد. بیتردید تحقق این اهداف مستلزم تلاش صادقانه و بیطرفانه مدیرکل، معاونان وی و بازرسان آژانس است.