گروه اجتماعی:
خرس سیاه آسیایی در حالی به عنوان سمبل طبیعت و محیطزیست هرمزگان و نماد ملی انتخاب شد که نمادهای نزدیکتر و بومیتری از جمله دلفین، لاکپشت دریایی و شماری از آبزیان و پرندگان میتوانستند به عنوان نماد هرمزگان مطرح باشند. هرچند به نظر میرسد آبزیان سهم و شانس بیشتری برای اتخاذ این مهم در اختیار داشتند لیکن انتخاب خرس سیاه آسیایی فرصت و چالشی برای شناخت، معرفی و حمایت بیشتر و پررنگتر از اینگونه کمیاب در کشورمان را باعث شده است که این موضوع بهطور مستقیم و غیرمستقیم نقش حمایتی و حفاظتی بهتری را فراهم خواهد کرد. از میان 8گونه خرس دنیا 2 گونه در ایران زندگی میکنند؛ خرس قهوهای که در امتداد رشته کوههای زاگرس و البرز زیست میکند و خرس سیاه آسیایی که در جنوب شرقی کشور در محدوده استانهای سیستان و بلوچستان، هرمزگان و کرمان پراکنده است. خرس سیاه آسیایی بهعنوان یکی از کمیابترین و آسیبپذیرترین گونهها در ایران و حتی دنیا به شمار میرود و از نظر وضع حفاظتی در جهان در آستانه انقراض قرار دارد. مناطق پراکندگی خرس سیاه بلوچی در استان هرمزگان شامل قلوان، جاهودق زاغ، گوردی در بشاگرد، رودان، ارتفاعات سردشت و جکدان جاسک و ارتفاعات زاغ پیرزال واقع در رودخانه دژ میناب است. به گزارش مهر، خرس سیاه در گویش محلی بلوچی«مم» (mem) و در گویش محلی مردم بشاگرد هرمزگان«هرس» نامیده میشود. طول سر و تنه 120 تا 180 سانتیمتر، طول دم 7 تا 10 سانتیمتر، ارتفاع 90 سانتیمتر و وزن از 50 تا170 کیلوگرم متغیر است. رنگ بدن خرس بهجز اطراف پوزه که روشنتر است مشکی است. یکی از ویژگیهای خاص خرس سیاه آسیایی وجود یک طوق بزرگ سفید در زیر گردن است. این طوق به شکل هفت کمانی زیر گردن قرار گرفته و به 2 طرف شانهها کشیده شده است. گوشها بزرگ و لولهای شکل بوده که انتهای گردی دارند و در 2 پهلوی سر قرار میگیرند. دست و پا کوتاه است. این حیوان چشمهای کوچکی داشته و حس بینایی و شنوایی ضعیف ولی حس بویایی بسیار قوی و حساسی دارد. در همین راستا، مجید وفادار، مدیر کل سازمان حفاظت محیطزیست استان هرمزگان میگوید: بررسی مناطق پراکنش خرس سیاه در استان همواره در اولویتهای کاری و پژوهشی اداره کل حفاظت محیط زیست استان هرمزگان قرار داشته است بنابراین به منظور بررسی جمعیت و پراکندگی حیات وحش نادر استان از جمله خرس سیاه، پروژههای تحقیقاتی کتابخانهای و میدانی را با همکاری دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس طی سالهای 81 تا 83 و 84 تا 88 محقق کرده است. وی بیان کرد: در نظر داریم در راستای اجرای برنامههای بلندمدت حفاظتی، جهت بررسی و پایش زیستگاه اینگونه با ارزش با همکاری کارشناسان مجرب انجمن طرح سرزمین که یک تشکل غیردولتی است فعالیتهای میدانی جدیتری را در اینباره انجام دهیم. وفادار ادامه داد: از آنجا که این خرس به میوه و خرما و صیفیجات علاقهمند است احتمالا برای تغذیه خود به مزارع و باغات کشاورزی دستیازی خواهد کرد و ما سعی داریم با انجام آموزش، اطلاعرسانی و جبران خسارتهای وارده توسط اینگونه از نابودی و مقابله ناصحیح با آن در راستای محافظت و حمایت از اینگونه اقدام کنیم. وی در پاسخ به این سوال که علل انتخاب خرس سیاه آسیایی و عدم انتخاب دلفین یا دیگر گونههای برجسته استان چه بوده است، بیان کرد: این انتخاب توسط سازمان حفاظت محیطزیست مرکزی در تهران انجام شده و استان در انتخاب آن عامل نبوده است از اینرو ما نیز در حال پیگیری موضوع برای بررسی امکان تغییر آن به گونههای بومی، اندمیک و انحصاری استان مثل دلفین یا بعضی از آبزیان هستیم.
وفادار اذعان داشت: امید است با شناخت و معرفی اینگونه ارزشمند به اذهان جامعه و پیادهسازی برنامههای حمایتی و حفاظتی ضمن تضمین بقای نسل اینگونه ارزشمند، کمیاب و در آستانه انقراض، رفتار مسؤولانه مردم و مسؤولان را جلب کنیم.