گروه سياسي:
مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی از «برآورد احتمال حمله آمریکا به ایران در آخرین ماه حکومت بوش» علل عدم حمله آمریکا به جمهوری اسلامی ایران را بررسی کرد. براساس این گزارش اقتدار بین‌المللی ایران از یک سو و موقعیت بحرانی آمریکا از سوی دیگر به عنوان مهم‌ترین علل کنار گذاشتن گزینه نظامی از روابط دو کشور اعلام شده است. مرکز پژوهش‌های مجلس در این گزارش می‌آورد: استدلال این بود که نومحافظه‌کاران تندرو در این دولت (بوش) با اعتقاد به عدم قاطعیت دولت بعدی آمریکا در قبال ایران تلاش خواهند کرد تا قبل از واگذاری قدرت به دموکرات‌ها، سناریوی اقدام نظامی ضدایران را محقق سازند. روابط ایران و آمریکا در سال‌های اخیر با فراز و نشیب‌هایی همراه بوده است و اگر چه رقابت فزاینده ایران و آمریکا در حوزه‌های استراتژیکی نظیر لبنان، عراق و فلسطین وجود داشته اما نقطه اوج رویارویی ایران و آمریکا در این سال‌ها رویکرد خصمانه آمریکا نسبت به فعالیت‌های هسته‌ای صلح‌آمیز است. دولت جورج بوش تلاش زیادی کرد تا با ترفندها و تمهیدات مختلف روند هسته‌ای شدن جمهوری اسلامی ایران را متوقف و مانع از دستیابی کشورمان به این انرژی مدرن و استراتژیک شود. مهم‌ترین اقدام آمریکا در چند سال اخیر خارج کردن پرونده هسته‌ای ایران از فاز حقوقی و فنی و تبدیل آن به یک مساله سیاسی بوده است. یکی از مصداق‌های برخورد سیاسی، ارجاع پرونده هسته‌ای ایران از آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به شورای امنیت سازمان ملل بوده است. شورای امنیت سازمان ملل نیز تاکنون پنج قطعنامه علیه ایران صادر کرده و از ایران خواسته تا غنی‌سازی را متوقف کند اما جمهوري اسلامي بر ادامه غنی‌سازی اصرار دارد و قطعنامه‌های شورای امنیت را غیرقانونی می‌داند. فارغ از این نکته، در حوزه اقتصادی نیز اعمال و تشدید تحریم‌ها بر ضد برخی شرکت‌های خارجی که اقدام به همکاری با ایران می‌کنند و نیز تحریم شرکت‌های ایرانی از جمله سیاست‌های خصمانه آمریکا علیه ایران ارزیابی شده است. بنابراین خودداری ایران از تعلیق غنی‌سازی باعث شده تا احتمال اقدام نظامی آمریکا برضد ایران قوت بگیرد. دیک چنی، معاون رئیس‌جمهور و جان بولتون، نماینده سابق آمریکا در سازمان ملل و سناتور جوزف لیبرمن بر اساس این گزارش در گروه موافقان حمله به ایران قرار داشتند و رابرت گیتس، وزیر دفاع و کاندولیزا رایس، وزیر خارجه در ردیف کسانی بودند که «اعمال فشارهای سیاسی و اقتصادی به ایران» را موثرتر از حمله نظامی می‌دانستند. موافقان حمله به ایران، برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی را غیر صلح‌آمیز می‌دانستند و معتقد بودند که برنامه هسته‌ای ایران کاربردی تهاجمی دارد نه تدافعی و هدف ایران از تولید سلاح هسته‌ای، استفاده از آن در برابر دشمنان خود در نظام بین‌الملل و مشخصا آمریکاست. در مقابل استدلال مخالفان جنگ این است که اقدامات غیر نظامی سختگیرانه نظیر اعمال فشار سیاسی و اقتصادی ضدایران بویژه از مجاری شورای امنیت سازمان ملل و تشکیل ائتلاف جهانی، ضدایران تلقی می‌شود. مخالفان حمله به ایران اقدام نظامی را بی‌حاصل می‌دانستند و معتقد بودند اطلاعات دقیقی از موقعیت تاسیسات اتمی ایران در دسترس نیست و پراکندگی این تاسیسات باعث می‌شود که بخشی از آن از حمله نظامی مصون بماند و به فعالیت خود ادامه دهد. علاوه بر این از نظر مخالفان جنگ، حمله آمریکا می‌تواند ادعاهای ایران را در زمینه دستیابی به قابلیت بازدارندگی مشروعیت ببخشد و این کشور می‌تواند ادعا کند برای جلوگیری از حمله مجدد به این کشور ناگزیر از دستیابی به سلاح اتمی است. بر اساس این گزارش مخالفان و هواداران جنگ درباره ایران با هم اختلاف نظر دارند. موافقان جنگ می‌گویند که حمله به ایران به گسترش اعتراض‌های داخلی و شورش‌های قومی منجر شده و می‌تواند به تغییر رژیم در این کشور منجر شود اما مخالفان عقیده دارند که حمله نظامی اتحاد و وحدت ملی را افزایش می‌دهد و موقعیت جمهوری اسلامی را تقویت خواهد کرد. هر چه گرفتاری آمریکا در عراق ادامه پیدا می‌کند توجیه جنگ با ایران برای نومحافظه‌کاران افراطی سخت‌تر می‌شود بویژه آنکه بی‌اعتباری ادعاهای آنان درباره موضوع سلاح‌های کشتار جمعی عراق که بهانه حمله به این کشور بود کاملا برای افکار عمومی در داخل و خارج آمریکا به اثبات رسیده است و به همین دلیل تدارک جنگی دیگر با ایران با احتمال دستیابی ایران به این قبیل سلاح‌ها بسیار دشوار شده است. با این حال کارشناسان اگر چه احتمال حمله آمریکا به ایران را در آخرین روزهای حیات دولت بوش بسیار بعید برآورد می‌کنند اما درباره توانایی هواداران جنگ در دولت آینده آمریکا معتقدند که حداکثر موفقیت آنها (هواداران جنگ) در ارتباط با دولت کنونی آمریکا می‌تواند مربوط به متقاعد کردن این دولت به دادن چراغ سبز به رژیم صهیونیستی برای حمله به ایران باشد.