شروین طاهری
شنبه این هفته، یک روز پیش ازبرگزاري فینال جام جهانی اگر گذرتان به بلوارهای زیبای بارسلونا میافتاد کمتر نشانی از آن شور یکپارچه هواداران اسپانیا میدیدید که از مادرید تا آندلس و از آمریکای لاتین تا مدیترانه و خاورمیانه و آسیای شرق و جنوب شرقی به سمت آفریقای جنوبی برپا شده بود.در شهری که فوتبال ورای هر چیزی است و باشگاه فوتبال مشهورش اف. سی.بارسلونا ورای یک باشگاه و طبیعتا ورای فوتبال، بیتفاوت بودن به شور فوتبال حتما دلیل مهمی دارد.تناقض مورد نظر در اینجا هم تناقض «فوتبال ورای هر چیز و بارسا ورای فوتبال» نیست چون برای یک کاتالان دوآتشه، این مساله کاملا عینیت دارد. کاتالانها به فوتبال عشق میورزند چون فوتبال برایشان در وجود «بارسا» خلاصه میشود و بارسا نيز براي آنها فراتر از یک باشگاه است و به قول نویسنده بزرگ فقیدشان، مونتالبان: «بارسا نماد ارتش کاتالانهاست، ارتشی که هرگز نداشتهاند!»پس فوتبال برای کاتالانها عین زندگی است با تمام وجوهش مثل غرور، حیثیت، افتخار، سرگرمی، امید و البته سیاست.شنبه گذشته 5/1 میلیون کاتالان در خیابانهای منتهی به پارلمان کاتولونیا به راه افتادند و سرود ملی خودشان
«ال سگادورس» را سر دادند و پرچم راه راه زرد و سرخ موسوم به «سنیرا» را همراه با یک نوار نوشته اصلی به اهتزاز درآوردند: «یک کشور، 2 ملت» این شعار به یک «دوتایی» یا همان پارادوکس اشاره دارد. این «دوتایی» را این روزها هم در عرصه سیاست اسپانیا شاهد هستیم و هم در متن جامجهانی فوتبال. دادگاه قانون اساسی اسپانیا یکی، دو هفته پیش با ایجاد تغییراتی در بندهای قانون مربوط به حکومت خودمختار کاتالونیا اعلام کرد اطلاق واژه ملت برای کاتالانها در چارچوب قانون اساسی اسپانیا غیرقانونی است. ترجمه غیرسیاسیاش میشود «یک بام و 2 هوا موقوف!» اما در همان حال شاهد پروسه آشکار کاتالانیزهسازی تیم ملی اسپانیا توسط فدراسیون فوتبال پادشاهی اسپانیا هستیم، با این هدف که تیم ملی اسپانیا به واسطه غلبه روح کاتالان، از چنددستگیها و اختلافات همیشگی فرهنگی و سیاسی درون اردویی خلاصی یابد؛ در ضمن با بهرهگیری از سیستم برتر بارسلونا به عنوان قطب فوتبال کاتالانها، تبدیل به تیمی متحد، با انگیزه و تسخیرناپذیر شود. این سیاستی است که از اوایل دهه 80 در هنگام بالندگی فوتبال باسکها، دیگر استقلالطلبان اسپانیا، مورد توجه قرار گرفت. اسپانیا قرار بود جامجهانی 1982 را میزبانی کند و برای خواباندن صدای «اتا»، جنبش مسلحانه آزادیبخش باسک، فدراسیون فوتبال این کشور، تیم ملی را به دست مربیان و ستارههای باسک آتلتیک بیلبائو و رئال سوسیهداد سپرد.اتفاقا فوتبال ملی ماتادورها با این حربه رونق گرفت و آنها در 1984 به فینال جام ملتها رسیدند. سرمربی سابق اسپانیا، لوئیس آراگونس 4 سال پیش این ایده را اینبار درباره کاتالانها که بارسای محبوبشان روز به روز قدرت میگرفت مطرح کرد و پروسه کاتالانیزهسازی تیم ملی اسپانیا را کلید زد. اسپانیا یا به عبارت بهتر سرخهای کاتالان با این رویکرد جدید در یورو 2008 بر قله اروپا ایستادند و دلبوسکه نیز این مسیر را تا فتح قله جهانی ادامه داد.جالب اینجاست که حالا اغلب کاتالانها به جز طیفهای ملیگرای افراطی، تیم ملی اسپانیا را با آن همه بازیکن کاتالان یا بارسلونایی، تیم ملی پنهان کاتالونیا برمیشمارند و حتی برای نخستینبار رسانههای کاتالان مثل 2 روزنامه سیاسی اصلیشان الپریو دیکو و لاونگاردیا سرخپوشان را تمجید میکنند.
ولی در همان حال درست در آستانه جشن قهرمانی، 5/1 میلیون کاتالان به خیابانهای بارسلونا میریزند تا فریاد بزنند «یک اسپانیا، 2 ملت! ملت کاتالان و سایرین».اینجاست که یک «دوتایی» شکل میگیرد. این تیم ملی اسپانیاست که کاتالانیزه شده یا اینکه کاتالانها اسپانیایی بودن را پذیرفتهاند؟