دکتر عباس هشی*
رشد قابل توجه شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران و رسیدن آن به رقم 15 هزار واحدی اخیر، بی‌تردید ناشی از واگذاری سهام شرکت‌های دولتی نظیر مخابرات، بانک‌ها، بیمه‌ها و... در سال گذشته بوده که به دلیل مقدار بالای سرمایه و قیمت آنها درصد قابل ملاحظه‌ای از حجم بازار سرمایه را به خود اختصاص داده است. از سوی دیگر آگاهی از گزارش عملکرد مجامع شرکت‌ها در سال گذشته در کنار برآورد اطلاعات مالی و حسابرسی شده همچنین دسترسی و انتشار صورت وضعیت شرکت‌ها با بودجه‌های سال آتی، افق سودآوری روشنی را برای خریداران سهام ترسیم می‌کند. البته باید گفت، تقاضا برای خرید سهام از سوی فعالان حرفه‌ای بازار سرمایه
بیشتر به شرکتی متمرکز خواهد شد که از حیث سودآوری در سال گذشته دارای جایگاه خاص و رتبه‌ای قابل توجه باشد. با این وجود پس از جمع‌بندی صورت‌حساب و اطلاعات مالی شرکت‌ها سود نیز بین سهامداران تقسیم خواهد شد که این خود عملا یک بازار آنی پیدا خواهد کرد. به هر حال این مجموعه در کنار مقوله انتقال و ورود پول‌های سرمایه‌گذاران به داخل کشور بر اثر برخی تحریم‌های بانکی یا بحران اقتصادی جهان، همچنین رکود ساختمان در کنار یک سری فعالیت‌ها در بازارهای موازی و دلالی‌ها باعث می‌شود مسیر پول اضافی به سمت و سوی بازار سرمایه مطمئن هدایت شود که این روند خود به نوعی منجر به رونق بورس خواهد شد. بنابراین چنین مجموعه عواملی بازار سرمایه را خوشایند کرده تا خریداران سهام در بازار سرمایه با انگیزه خاص اقدام به خرید کنند که این موضوع طبیعتاً رشد شاخص‌هاي بورسی را رقم می‌زند. به هر حال پیش‌بینی از آینده بازار سرمایه بستگی به شرایط زمانی دارد چرا كه اگر شرایط بازار عادی باشد با خرید سهام شرکت‌های سود‌ده روح تازه‌ای به کالبد بازار سرمایه دمیده می‌شود. اما اگر به نقش اجرای طرح تحول اقتصادی در مقوله اصلاح قیمت‌های کالا و خدمات اشاره شود خواهیم دید که با مطرح شدن هدفمندی یارانه‌ها و واقعی‌شدن قیمت‌های حامل‌های انرژی (آب، برق، سوخت و...) تاثیر آن به دخل و خرج مردم و هزینه‌های تولید در مراکز صنعتی حداقل 5 تا 10 درصد قیمت تمام شده کالا افزایش می‌یابد. با توجه به اینکه هزینه خدمات متاثر از بهای آب، برق و سوخت است باید با حمایت دولت از صنایع انرژی‌بر همراه شود. به هر حال اگر دولت در مسیر حمایت از تولید در راستای هدفمندی یارانه‌ها بخشی از درآمد حاصله از این بخش را صرف کاهش هزینه‌های تولید کند بنابراین تاثیر احتمال اصلاح قیمت‌ها در هزینه شرکت‌ها کمتر و بازار سرمایه دچار افت نخواهد شد.
* کارشناس ارشد بازار سرمایه
و عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی