دوبي عليه ابوظبي

جیمز مونتاگیو

هنگامی که دو نوع طرز فکر متفاوت شیخ‌های امارات متحده عربی وارد فوتبال انگلیس شد، کفه جنگ و جدال برای تصاحب باشگاه‌های جزیره را به سمت خودش کشید و حالا ماهنامه معتبر Four Four Two این مساله را بررسی می‌کند.

در ابتدا صاحبان ورزشگاه محمدبن زاید در ابوظبی علاقه فراوانی برای خرید باشگاه منچسترسیتی نشان دادند، به همین خاطر شیخ منصور بن زاید با آن دشداشه سفید عربی‌اش و شال سفیدی که اعراب آن را روی سرشان می‌گذارند (و به نوعی لباس ملی آنها به حساب می‌آید) پا به جزیره گذاشت و خواستار حمایت از منچسترسیتی شد، آن هم در زمانی که این باشگاه در بحران مالی غوطه‌ور بود اما معلوم نیست چرا آنها روی من سیتی پافشاری دارند؟

شیخ منصور مدام تکرار می‌کند که چلسی نه! فقط «من‌سیتی» و این مساله بزرگ‌ترین اشتباهی بود که در حال رخ دادن بود به دلیل اینکه توازن تجاری فوتبال انگلیس ناگهان با شوک جدیدی روبه‌رو می‌شد. تا قبل از آن آبراموویچ میلیونر تا حدودی بازار را تحت‌الشعاع ثروت خود قرار داده بود اما با ورود دلارهای نفتی شیخ‌های گروه ابوظبی ناگهان چرخشی بزرگ در بازار به‌وجود می‌آمد، آنها «تریلیونر»هایی بودند که پول هنگفتی را وارد چرخه اقتصادی لیگ برتر می‌کردند اما سوال اینجاست آیا این اتفاقات به نفع فوتبال انگلیس رقم می‌خورد یا اتحادیه فوتبال جزیره تحت تاثیر شعاع تبلیغاتی گسترده آنها قرار گرفته بود که می‌خواست با آغوش باز پذیرای آنها باشد. به هر حال شیوخ امارات کارشان را با فرستادن دکتر سلیمان الفهیم، مرد ثروتمند اماراتی شروع کردند. اولا او نقش دسته چک تجاری آنها را بازی می‌کرد و از طرف دیگر چهره‌ای بود که با جو فوتبال آشنایی کامل داشت ولی باز هم قضیه کمی پیچیده‌تر می‌شد به طوری که حمایت از باشگاه‌هایی نظیر چلسی، لیورپول و من‌یونایتد کمی قابل هضم بود ولی چرا آنها من‌سیتی را برای طعمه خودشان انتخاب کرده بودند؛ من‌سیتی در برهه‌ای از زمان در فوتبال انگلیس حال و روز خوشی نداشت و مالک آسیایی باشگاه قصد واگذاری آن را از چندی قبل در سر می‌پروراند، ولی انگار شرایط به گونه‌ای رقم می‌خورد که همه چیز برای حضور آنها مهیا شود و در روزهای پایانی ماه آگوست کم‌کم شرایط آنگونه که آنها می‌خواستند رقم خورد. شیوخ ابوظبی در ابتدا برنامه‌ای برای حمایت مالی باشگاه را مطرح کردند ولی کم‌کم مشخص شد که عرب‌های ثروتمند خیز بلندی برای تصاحب باشگاه برداشته‌اند و من‌سیتی در گرداب دلارهای نفتی خاورمیانه گرفتار شد و همین جرقه کافی بود تا سران دیگر باشگاه‌ها نظیر نیوکاسل و چارلتون وسوسه فروش باشگاه‌هایشان را در سر پرورش دهند و سوال ما در اینجا اینگونه مطرح می‌شود که چه کسانی می‌توانند در فوتبال امروز حکمفرمایی کنند. البته خیلی‌ها درباره مالکان من‌سیتی اطلاعات چندانی ندارند و تنها دلیل جلو فرستادن الفهیم، همان سیاست محافظه‌کاری بود که آنها در پیش گرفته بودند. به هر حال اشخاصی مانند او یکی از اعضای خانواده ثروتمند شیخ‌های ابوظبی به حساب می‌آیند، کسانی که یک تریلیون دلار سرمایه‌شان را تشکیل می‌دهد. (الفهیم یکی از 19 پسر خانواده شیخ زاید است). آنها مردان ثروتمندی هستند که مانند اختاپوس، ثروت و سیاست در ابوظبی را دوست دارند. به هر حال این اتفاق می‌توانست آنها را در بازارهای تجارت جهانی به شهرتی خاص برساند، دقیقا همان فاکتور اصلی که در سر داشتند و از سوی دیگر نوعی مبارزه به شکل قبیله‌ای میان ابوظبی و دوبی درمی‌گرفت، مردان ثروتمند ابوظبی برنامه‌ای دارند تا به قدرت اول در امارات برسند و حتی رابطه‌های آنها از لحاظ سیاسی نیز تغییر می‌کرد.

نگاهی به سیاست‌های خارجی‌شان بیندازید، دوبی رابطه تجاری مناسبی با ایران دارد و این دادوستد حتی در زمان جنگ ایران و عراق نیز برقرار بود اما ابوظبی به سمت تبادل با عراق گرایش داشت و این اطلاعات در سال 2008 منتشر شد، به شکلی که کاندولیزا رایس، وزير خارجه آمريكا به این نکته اشاره می‌کند که 14 بیلیون دلار میان ایران و دوبی از لحاظ تجاری رد و بدل می‌شود ولی رقمی که آنها برای تجارت با ایالات متحده کنار گذاشته‌اند، 2 بیلیون دلار است و این شکستی برای آمریکایی‌هاست! حالا حسابش را بکنید هر دو گروه (ابوظبی و دوبی) می‌خواهند از لحاظ تجاری و سیاسی رقابتی تنگاتنگ داشته باشند. این مبارزه به ورزش هم کشیده شده و فوتبال بهترین هدفی است که امروزه در میان اهالی خلیج‌فارس رواج پیدا کرده تا شیخ‌های ثروتمند کشورهایی نظیر قطر و بحرین نیز بتوانند در راستای برنامه‌هایشان قدم بردارند. حالا فکر می‌کنید برنامه‌هایشان چیست، دستیابی به بازارهای تجارت جهانی؟

اما جالب اینجاست که سیاست شیخ‌های دوبی کمی متفاوت‌تر است، به طوری که آنها پیشنهاد خرید من‌سیتی را در مسابقات جهانی اسبدوانی مطرح می‌کنند، جایی که شاید 160 میلیون بیننده از این پیشنهاد باخبر شوند و بالای 200 کشور از اهداف آنها اطلاع پیدا می‌کنند. به هر حال روش تبلیغاتی دوبی به مراتب خیلی بهتر از دیگر رقبا بود، آنها در خاورمیانه صاحب جایگاه خاصی در تجارت هستند به طوری که این شهر را به شکل یک کشور مستقل می‌توان به حساب آورد ولی از آن طرف امیران ابوظبی هم بیکار ننشستند و جنگ نمایان درگرفت!

هنگامی که چلسی با «هواپیمایی امارات» قرارداد منعقد کرد، کار تجاری امیران دوبی در فوتبال تازه جا افتاده بود. در پی آن باشگاه هامبورگ و سران فیفا نیز قبول کردند تا از حمایت‌های Emirates Airline بهره‌مند شوند و اینها همگی با تکمیل شدن پروژه همکاری با آرسنال تکمیل شد.

اما داستان اصلی از آنجا شروع می‌شود که شیخ محمد بن رشید آل‌مکتوم، رقیب اصلی نهیان در ابوظبی تصمیم می‌گیرد تا به‌عنوان حامی مالی لیورپول این باشگاه را حمایت کند، از آن طرف مالکان آمریکایی باشگاه شهر بندری، در ساخت ورزشگاه جدیدشان به مشکل برخورده‌اند و به طرفداران قول می‌دهند تا ژانویه این پروژه جدید را به اجرا برسانند.

لیورپول برای شیخ عرب لقمه چرب و نرمی است که می‌تواند حجم معاملات جهانی‌اش را افزایش دهد و از آن طرف با طرح مشارکت در ساخت ورزشگاه جدید می‌تواند به اهدافش نزدیک شود، حتی زمزمه‌هایی شنیده می‌شد که این ورزشگاه با نام «ورزشگاه دوبی» خوانده شود اما لطفا کمی صبر کنید! اما فکر می‌کنید سران لیورپول از میان دو رقیب عربی کدامیک را انتخاب می‌کنند؟ اما در میان رقابت برای به‌دست آوردن بازارهای جهانی، سران دوبی در بازار 25 درصد از سهامشان کاهش پیدا کرد و همین امر موجب شد تا حدودی از رقیب اصلی دور بمانند. با این شرایط سلیمان الفهیم پا را فراتر می‌نهد و باشگاه بحران‌زده منچسترسیتی را از شیناواترا خریداری می‌کند. او که در این‌باره کاملا ذوق‌زده شده است نمی‌تواند احساساتش را کنترل کند و با لحنی خاص آمیخته به لهجه عربی می‌گوید: «فوق‌العاده است، وقتی در صدر خبرهای روزنامه‌های انگلیسی قرار گرفته‌ایم!» و نفوذ به لیگ برتر را موفقیتی عظیم برای سران ابوظبی به شمار می‌آورد. او عنوان می‌کند که هدفشان تنها خرید یک باشگاه نیست، آنها می‌خواهند تا از این طریق فوتبال امارات را نیز با پیشرفت روز جهان همراه کنند، اما نکته اصلی در اینجا نهفته است که شیوخ ثروتمند امارات جوزده شده‌اند!

اهدافی که در سر دارند هیچ‌کدام با ساختارهای فوتبال انگلیس سازگاری ندارد، آنها باشگاهی را خریداری کردند که هیچگاه نتوانسته در کورس رقابت با غول‌های جزیره قرار بگیرد و بلندپروازی‌های آنها چیزی شبیه یک رویاست!

مترجم: حسین جوادی